METOTREKSAT EBEVE 0,01/ML inyeksiya uchun eritma 2ml N1

So'rilishi va taqsimlanishi

M/i yuborilganda metotreksatning qon plazmasidagi Cmax iga 30-60 daqiqa ichida erishiladi. Leykemik bemorlar uchun 1 dan 3 soatgacha bo'lgan oraliqda keng shaxslararo o'zgaruvchanlik xosdir.

V/i yuborilgandan so'ng birlamchi taqsimlanish 0.18 l/kg ni (tana vaznining 18%) tashkil qiladi. To'yintiruvchi doza taqsimlanishi – taxminan 0.4-0.8 l/kg (tana vaznining 40%-80%).

Plazma oqsillari bilan bog'lanishi - taxminan 50%, asosan albuminlar bilan. Sulfanilamidlar, salitsilatlar, tetratsiklinlar, xloramfenikollar, fenitain bilan bir vaqtda qo'llanilganda raqobatli siqib chiqarish mumkin.

Terapevtik dozalarda qabul qilinganda, metotreksat GET orqali o'tmaydi. Markaziy asab tizimida metotreksatning yuqori konsentratsiyasiga intratekal yuborishda erishish mumkin.

Metabolizmi

Metotreksat jigar va hujayra ichi metabolizmiga uchrab, farmakologik faol poliglyutamin shaklni hosil qiladi, u ham digidrofolatreduktaza va timidin sintezini ingibitsiya qiladi. Poliglyutamat metotreksatning oz miqdori to'qimalarda uzoq vaqt davomida qolishi mumkin. Faol metabolitlar ta'sirining saqlanishi va uzaytirilishi hujayralar, to'qimalar va o'smalar turiga qarab farq qiladi.

Chiqarilishi

Metotreksat 30 mg/m2 dan kam dozada qo'llanilganda Т1/2 ning o'rtacha qiymatlari 6-7 soatni tashkil qiladi. Metotreksatning yuqori dozalarini oluvchi bemorlarda Т1/2 8 dan 17 soatgacha tashkil qiladi.

Qabul qilingan dozaning 80 dan 90% gachasi o'zgarmagan holda kalavachalar filtratsiyasi va naychalar sekretsiyasi yo'li bilan 24 soat ichida chiqariladi. Safro bilan yuborilgan dozaning 10% dan ko'p bo'lmagan yoki undan kam qismi keyinchalik ichakda reabsorbsiyalanishi bilan chiqariladi.

Maxsus klinik holatlarda farmakokinetika

Surunkali buyrak yetishmovchiligida preparat chiqarilishining har ikkala fazasi sezilarli darajada uzayishi mumkin.

Buyrak funksiyasining buzilishi, yaqqol assit yoki transsudat, shuningdek kuchsiz organik kislotalar kabi naychalar sekretsiyasiga uchraydigan preparatlarni bir vaqtda qo'llash qon zardobidagi metotreksat konsentratsiyasini sezilarli darajada oshirishi mumkin. Taqsimlanishga muvofiq metotreksat jigar, buyraklar va taloqda poliglyutamatlar ko'rinishida to'planadi va ko'rsatilgan organlarda bir necha hafta yoki oy davomida ushlanib qolishi mumkin.

1/1000 dan
Qon yaratish tizimi tomonidan: tez-tez - suyak ko‘migi funksiyasining susayishi (leykopeniya, trombotsitopeniya, anemiya); tez-tez emas - pantsitopeniya; juda kam hollarda - suyak ko‘migi funksiyasining og‘ir kuchayib boruvchi susayishi, agranulotsitoz; tezligi noma’lum - megaloblast anemiya.

Markaziy asab tizimi tomonidan: tez-tez - uyquchanlik, bosh og‘rig‘i, toliqish; tez-tez emas - depressiya, ongning chalkashishi, kayfiyat o‘zgarishi; kam hollarda - metotreksat past dozalarda qo‘llanilganda - kognitiv funksiyalarning tranzitor kichik buzilishlari, bosh suyagi sohasida g‘ayrioddiy sezgilar; juda kam hollarda - og‘riq, miasteniya yoki qo‘l-oyoqlarda paresteziyalar, ta’m buzilishi (og‘izda metall ta’mi), epileptik xurujlar, meningizm, falaj, uyqusizlik.

Sezgi a’zolari tomonidan: tez-tez - ko‘rish buzilishlari; tez-tez emas - ko‘z ta’sirlanishi; kam hollarda - kon’yunktivit.

Nafas olish tizimi tomonidan: tez-tez - surunkali interstitsial pnevmonit (interstitsial pnevmonitda o‘pkaning jiddiy shikastlanishi mumkinligidan dalolat beruvchi simptomlar: quruq, balg‘amsiz yo‘tal, nafas qisishi, tana haroratining oshishi); tez-tez emas - alveolit, plevral ekssudat; kam hollarda - o‘pka fibrozi, pnevmotsist pnevmoniya, bronxial astma; juda kam hollarda - plevral og‘riq va plevra varaqlarining qalinlashishi (metotreksat yuqori dozalarda qo‘llanilganda), o‘pka o‘tkir shishi.

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: juda tez-tez - stomatit, ko‘ngil aynishi, shilliq qavatlarning yallig‘lanishi, ishtaha yo‘qolishi, dispepsiya, anoreksiya, jigar transaminazalari faolligining sezilarli oshishi; tez-tez - diareya, og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatining yaralanishi; tez-tez emas - enterit, qusish, jigar sirrozi, jigar fibrozi, jigar steatozi; kam hollarda - MITY shilliq qavatining yaralanishi; juda kam hollarda - malabsorbsiya sindromi, toksik megakolon.

Siydik chiqarish tizimi tomonidan: tez-tez emas - qovuqning yallig‘lanishi va yaralanishi, buyrak funksiyasining buzilishi, siydik chiqarish buzilishlari; kam hollarda - buyrak yetishmovchiligi, oliguriya, anuriya, elektrolitlar muvozanati buzilishi.

Teri qoplamalari tomonidan: tez-tez - ekzantema, eritema, qichishish; tez-tez emas - fotosezuvchanlik, alopesiya, o‘rab oluvchi temiratki, vaskulit, terida gerpetiform toshmalar, eshakemi; kam hollarda - pigmentatsiya kuchayishi; juda kam hollarda - Stivens-Djonson sindromi, epidermal nekroliz (Layell sindromi). Ultrabinafsha radiatsiya ta’sirida terining psoriatik shikastlanishlari kuchayishi, tirnoqlar pigmentatsiyasi kuchayishi, o‘tkir paronixiya, furunkulyoz va gidradenit.

Suyak-mushak tizimi tomonidan: tez-tez emas - artralgiya, mialgiya, osteoporoz.

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: tez-tez - vaskulit, turli joylarda qon ketishlar; tez-tez emas - perikard bo‘shlig‘iga suyuqlik yig‘ilishi; kam hollarda - yurak tamponadasi, burun qonashlari.

Immun tizimi tomonidan: juda tez-tez - infeksiyalarga qarshilikning pasayishi, faringit; tez-tez emas - gipogammaglobulinemiya; kam hollarda - sepsis; juda kam hollarda - anafilaktik reaksiyalar, revmatoid tugunchalar sonining ortishi.

Reproduktiv tizim tomonidan: tez-tez emas - qinning yaralanishi va yallig‘lanishi; juda kam hollarda - libido yo‘qolishi, impotensiya, oligospermiya, hayz siklining buzilishlari, qin ajralmalari.

Boshqalar: tez-tez - qaltirash, holsizlik, isitma, nekroz; kam hollarda - jarohatlar bitishining yomonlashishi. M/i yuborilganda - in’eksiya joyida achishish hissi yoki to‘qimalarning shikastlanishi (steril abssess hosil bo‘lishi, yog‘ to‘qimasi destruktsiyasi); juda kam hollarda - xavfsiz, xavfli va nospetsifik o‘smalar (kista va poliplarni o‘z ichiga oladi), limfomalar, ular ba’zi hollarda metotreksat bekor qilingandan so‘ng regressiyaga uchraydi; tezligi noma’lum - diabet, boshqa metabolik buzilishlar, to‘satdan o‘lim.

Metotreksat intratekal yuborilganda noxush reaksiyalar

O‘tkir: kimyoviy araxnoidit, bosh og‘rig‘i, bel yoki yelkada og‘riq, bo‘yinning orqa qismi mushaklari rigidligi va isitma bilan namoyon bo‘ladi.

O‘tkir osti: parez (odatda tranzitor), paraplegiya, miyacha funksiyasining buzilishi.

Surunkali: leykoentsefalopatiya, ta’sirchanlik, ongning chalkashishi, ataksiya, mushak plastikligi, ba’zan konvulsiyalar, demensiya, uyquchanlik, komatoz holat bilan namoyon bo‘ladi, kam hollarda o‘lim bilan yakunlanadi. Bosh suyagi sohasiga nur terapiyasi va metotreksatni intratekal yuborish kombinatsiyalashganda leykoentsefalopatiya rivojlanishi holatlari tez-tezligi ortadi.

Metotreksat faqat antineoplastik ximioterapiya o'tkazish tajribasiga ega bo'lgan onkolog tomonidan tayinlanishi mumkin. Og'ir toksik reaktsiyalar, shu jumladan o'lim bilan yakunlanuvchi reaktsiyalar rivojlanishi xavfini hisobga olib, shifokor bemorni ehtimoliy xavf va zarur xavfsizlik choralari haqida batafsil xabardor qilishi shart.

Bemorda plevra bo'shliqlarida sezilarli miqdorda suyuqlik yoki astsit aniqlanganda metotreksat bilan terapiyani boshlashdan oldin suyuqlikni drenajlash yo'li bilan evakuatsiya qilish yoki metotreksatni qo'llashdan voz kechish kerak.

Eng erta belgisi stomatit hisoblangan ovqat hazm qilish tizimining toksik shikastlanishi simptomlari paydo bo'lishi, terapiya davom ettirilganda gemorragik enterit va o'lim bilan yakunlanuvchi ichak perforatsiyasi rivojlanishi yuqori xavfi tufayli metotreksat bilan terapiyani vaqtincha to'xtatishni talab qiladi.

Metotreksat bilan davolash jarayonida bemorlar ehtimoliy toksik ta'sir va noxush samaralar belgilarini o'z vaqtida aniqlash maqsadida sinchkovlik bilan kuzatuv ostida bo'lishlari kerak. Og'ir yoki hatto fatal toksik reaktsiyalar xavfini hisobga olib, bemorlar ehtimoliy asoratlar va tavsiya etilgan ehtiyotkorlik choralari haqida batafsil xabardor qilingan bo'lishlari kerak.

Metotreksat bilan davolashni boshlashdan oldin yoki tanaffusdan keyin terapiyani qayta boshlashda leykotsitar formula va trombotsitlar soni hisoblangan klinik qon tahlilini o'tkazish, jigar fermentlari faolligini, bilirubin, zardob albumini kontsentratsiyasini, shuningdek ko'krak qafasi a'zolari rentgenografik tekshiruvini va funktsional buyrak testlarini baholash zarur. Klinik ko'rsatmalar mavjud bo'lganda sil va gepatitni istisno qilish maqsadida tekshiruvlar tayinlanadi.

Metotreksat bilan davolash jarayonida (birinchi 6 oyda har oy va keyinchalik kamida har 3 oyda, dozalar oshirilganda tekshiruvlar chastotasini oshirish maqsadga muvofiqdir) quyidagi tekshiruvlar o'tkaziladi:

1. Shilliq qavatlar o'zgarishlarini aniqlash uchun og'iz bo'shlig'i va halqumni tekshirish.

2. Leykotsitar formula va trombotsitlar sonini aniqlash bilan qon tahlili. Hatto oddiy terapevtik dozalarda qo'llanilganda ham metotreksat to'satdan qon yaratish tizimi susayishini chaqirishi mumkin. Leykotsitlar yoki trombotsitlar soni sezilarli darajada kamaygan taqdirda metotreksat bilan davolashni darhol to'xtatish va simptomatik tutib turuvchi terapiyani tayinlash kerak. Bemorlar infektsiya rivojlanishidan dalolat beruvchi har qanday belgilar va simptomlar haqida darhol shifokorga xabar berishlari zarurligi to'g'risida yo'riqnoma olishlari kerak. Gematotoksik preparatlar (masalan, leflunomid) bilan yo'ldosh terapiyada qondagi leykotsitlar va trombotsitlar sonini diqqat bilan kuzatib borish kerak.

3. Funktsional jigar sinamalari. Jigar shikastlanishi belgilarini aniqlashga alohida e'tibor qaratish lozim. Metotreksat bilan davolashni boshlamaslik kerak yoki funktsional jigar testlari yoki jigar biopsiyasi natijalarida har qanday og'ishlar aniqlanganda to'xtatib turish kerak. Odatda ko'rsatkichlar ikki hafta ichida normallashadi, shundan so'ng davolash shifokor qaroriga ko'ra qayta boshlanishi mumkin. Metotreksat revmatologik ko'rsatmalar bo'yicha qo'llanilganda preparatning gepatotoksik ta'sirini monitoring qilish maqsadida jigar biopsiyasini o'tkazish uchun asos yo'q. Psoriaz bilan og'rigan bemorlarni davolashda zamonaviy ilmiy tavsiyalardan kelib chiqib, metotreksat bilan davolashdan oldin yoki jarayonida jigar biopsiyasini o'tkazish maqsadga muvofiqligini baholash kerak. Bunday baholashda xavf omillari bo'lmagan bemorlarni va xavf guruhi bemorlarini (masalan, oldin alkogolni suiiste'mol qilgan, jigar fermentlari faolligi darajasi turg'un oshgan, anamnezida jigar kasalliklari, oilaviy anamnezda jigar irsiy kasalliklari, qandli diabeti bo'lgan bemorlar, semiz bemorlar, shuningdek oldin gepatotoksik preparatlarni qabul qilgan yoki gepatotoksik kimyoviy moddalar bilan aloqada bo'lganlar) farqlash kerak. Jigar fermentlari faolligi turg'un oshgan taqdirda dozalarni kamaytirish yoki metotreksat bilan davolashni to'xtatish zarur.

Metotreksat jigarga toksik ta'sir ko'rsatishi sababli, preparat bilan davolash davrida aniq zaruratsiz boshqa gepatotoksik preparatlarni tayinlamaslik kerak. Shuningdek alkogol iste'mol qilishdan saqlanish yoki kuchli kamaytirish kerak. Boshqa gepatotoksik va gematotoksik preparatlar (xususan, leflunomid) bilan yo'ldosh terapiya olayotgan bemorlarda jigar fermentlari faolligini ayniqsa diqqat bilan nazorat qilish kerak.

4. Funktsional buyrak sinamalari va siydikni tekshirish. Metotreksat asosan buyraklar orqali ekskretsiya qilinishi sababli, buyrak funktsiyasi buzilishi bo'lgan bemorlarda qonda metotreksat kontsentratsiyasi oshishi kuzatilishi mumkin, buning oqibati og'ir nojo'ya reaktsiyalar bo'lishi mumkin. Buyrak funktsiyasi buzilishi mumkin bo'lgan bemorlarning (masalan, keksa bemorlar) holatini sinchkovlik bilan nazorat qilish zarur. Bu ayniqsa metotreksat ekskretsiyasini kamaytiradigan, buyraklarga (xususan, NYQP) yoki qon yaratish tizimiga noxush ta'sir ko'rsatadigan preparatlar bilan yo'ldosh terapiya holatida muhimdir. Degidratatsiya ham metotreksatning toksik ta'sirini potentsiyalashi mumkin.

5. Nafas olish tizimini tekshirish. O'pka funktsiyasi buzilishlari mumkin bo'lgan rivojlanish simptomlarini diqqat bilan kuzatib borish va, zarurat bo'lganda, o'pka funktsiyasini tekshirishni tayinlash zarur. O'pka kasalliklari tezkor diagnostikani va metotreksatni bekor qilishni talab qiladi. Metotreksat bilan davolash davrida tegishli simptomatika (ayniqsa quruq, samarasiz yo'tal) paydo bo'lishi yoki nospesifik pnevmonit rivojlanishi o'pka shikastlanishining potentsial xavfidan dalolat berishi mumkin. Bunday hollarda metotreksat bekor qilinadi va bemor sinchkovlik bilan tekshiriladi. Garchi klinik manzara o'zgarishi mumkin bo'lsa-da, metotreksat qo'llanilishi chaqirgan o'pka kasalligi bo'lgan tipik bemorda tana haroratining ko'tarilishi, hansirash bilan yo'tal, gipoksemiya, shuningdek rentgen suratlarida o'pka infiltratlari kuzatiladi. Differentsial diagnostikada infektsion kasalliklarni istisno qilish kerak. O'pka shikastlanishi metotreksat har qanday dozalarda qo'llanilganda kuzatilishi mumkin.

6. Metotreksat immunitet tizimiga ta'sir ko'rsatishi sababli, u emlashga reaktsiyani o'zgartirishi va immunologik testlar natijalariga ta'sir qilishi mumkin. Noaktiv, surunkali infektsiyalari (o'rab oluvchi temiratki, sil, V yoki S gepatit kabi) bo'lgan bemorlarni davolashda ularning ehtimoliy faollashuvi tufayli alohida ehtiyotkorlik zarur. Metotreksat bilan davolash davrida tirik vaksinalar bilan emlashni o'tkazmaslik kerak.

Metotreksat bilan davolashni jarrohlik aralashuvlaridan bir hafta oldin to'xtatish va operatsiyadan bir yoki ikki hafta o'tgach qayta boshlash tavsiya etiladi.

Tana harorati ko'tarilganda (38°C dan yuqori) metotreksat eliminatsiyasi sezilarli darajada sekinlashadi.

Metotreksat yangi o'smalar (asosan limfomalar) rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. Xavfli limfomalar metotreksatni past dozalarda olayotgan bemorlarda ham rivojlanishi mumkin. Bunday hollarda preparat bekor qilinadi. Agar limfomaning o'z-o'zidan regressiyasi kuzatilmasa, tsitotoksik preparatlar bilan terapiya tayinlanadi.

Metotreksat-Ebeve bilan davolashni boshlashdan oldin homiladorlikni istisno qilish kerak. Metotreksat embriotoksik ta'sirga ega, homiladorlik to'xtashiga va homila rivojlanish nuqsonlari shakllanishiga yordam beradi. Metotreksat bilan terapiya spermatogenez va ovogenez susayishi bilan kechadi, bu fertillik pasayishiga olib kelishi mumkin. Metotreksat bilan terapiya bekor qilingandan so'ng nomlangan samaralar o'z-o'zidan regressiyalanadi. Metotreksat bilan terapiya davrida va u tugagandan so'ng 6 oy davomida bemorlarga kontratseptsiya choralaridan foydalanish tavsiya etiladi. Tug'ish yoshidagi bemorlarni, shuningdek ularning sheriklarini metotreksatning reproduktivlik va rivojlanishga ehtimoliy ta'siri haqida xabardor qilish kerak.

Metotreksatni intratekal yuborishning hayotga xavf soluvchi oqibatlari yaxshi ma'lum, shuning uchun har bir individual holatda xavf va terapiyadan kutilgan foyda nisbatini baholash kerak. Jiddiy nojo'ya ta'sirlarning birinchi belgilari paydo bo'lganda preparat bekor qilinadi.

Yuqori dozalar bilan terapiyada buyrak naychalarida metotreksat yoki uning metabolitlari cho'kmasi tushishi mumkin. Bunday hollarda ushbu asorat profilaktikasi sifatida infuzion terapiya o'tkazish va siydikni pH 6,5-7,0 ga yetguncha peroral yoki vena ichiga natriy bikarbonat (har 3 soatda 625 mg dan 5 ta tab.) yoki atsetazolamid (sutkada 4 marta 500 mg peroral) yuborish orqali ishqorlash tavsiya etiladi.

Metotreksat-Ebeve konservantlarni saqlamaydi, shuning uchun konteynerdan preparatni faqat bir marta olishga ruxsat beriladi, ishlatilmagan eritmalar esa utilizatsiya qilinishi kerak.

Metotreksat kontsentratsiyasi 0,1 mg/ml yoki 3 mg/ml bo'lgan, Metotreksat-Ebeve preparatini 0,9% li natriy xlorid eritmasi, 5% li glyukoza eritmasi, 10% li glyukoza eritmasi, shuningdek laktatli Ringer eritmasi bilan suyultirish yo'li bilan tayyorlangan infuziya uchun eritmalar yorug'likdan himoyalangan joyda, 5±3°C haroratda yoki xona haroratida (20-25°C) saqlanganda kamida 24 soat davomida fizik va kimyoviy jihatdan barqaror hisoblanadi. Mikrobiologik nuqtai nazardan infuziya uchun eritmani tayyorlangandan so'ng darhol yuborish kerak.

Metotreksat-Ebeve preparatini bitta infuzion qop yoki flakonda boshqa dori preparatlari bilan aralashtirish mumkin emas.

Metotreksat eritmalari bilan manipulyatsiyalarda tsitotoksik moddalar bilan ishlash qoidalariga rioya qilish kerak. Homilador tibbiyot xodimlari preparat bilan ishlamasliklari kerak.

Metotreksat eritmalarini teri va shilliq qavatlarga tushishini oldini olish choralarini ko'rish kerak. Agar preparat baribir teri yoki shilliq qavatlarga tushsa, shikastlangan joy darhol ko'p miqdorda suv bilan yuviladi.

Preparat qoldiqlari, Metotreksat-Ebeve preparati infuziyasi uchun eritmalarni tayyorlashda ishlatilgan barcha asboblar va materiallar xavfli chiqindilarni yo'q qilishning amaldagi me'yoriy hujjatlarini hisobga olgan holda, tsitotoksik moddalar chiqindilarini utilizatsiya qilishning standart shifoxona protsedurasiga muvofiq yo'q qilinishi kerak.

Avtotransportni boshqarish va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri

Uyquchanlik, bosh og'rig'i va ong chalkashishi kabi nojo'ya samaralar namoyon bo'lishi ehtimoli tufayli, diqqatni yuqori jamlashni va tezkor psixomotor reaktsiyalarni talab qiluvchi potentsial xavfli faoliyat turlari bilan shug'ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

— yaqqol buyrak yetishmovchiligi (KK < 30 ml/min);

— yaqqol jigar yetishmovchiligi;

— alkogolni suiiste'mol qilish;

— anamnezda qon yaratish tizimi tomonidan buzilishlar (xususan, suyak ko'migi gipoplaziyasi, leykopeniya, trombotsitopeniya yoki klinik ahamiyatli anemiya);

— og'ir o'tkir va surunkali infektsion kasalliklar, sil va OIV-infektsiyasi kabi;

— tirik vaktsinalar bilan bir vaqtda emlash;

— og'iz bo'shlig'i yaralari, faol fazadagi M IT yaralari;

— ?15 mg/hafta dozadagi metotreksatni atsetilsalitsil kislotasi bilan bir vaqtda qo'llash;

— homiladorlik;

— laktatsiya davri;

— metotreksatga va/yoki preparatning har qanday boshqa komponentiga yuqori sezuvchanlik;

Bemorlarda jigar va buyrak funksiyasi buzilishi, qandli diabet, semizlik va gepatotoksik preparatlar bilan oldingi ekspozitsiya, degidratatsiya, astsit, suyak ko'migi qon yaratishining susayishi, plevral yoki peritoneal suyuqlik yig'ilishi, virusli, zamburug'li yoki bakterial tabiatli parazitar va infektsion kasalliklar - og'ir generalizatsiyalangan kasallik rivojlanish xavfi (hozirgi vaqtda yoki yaqinda o'tkazilgan, shu jumladan bemor bilan yaqinda bo'lgan aloqa - oddiy gerpes, o'rab oluvchi gerpes (viremik faza), suvchechak, qizamiq, amebiaz, strongiloidoz (aniqlangan yoki gumon qilingan)); podagra (shu jumladan anamnezda) yoki uratli nefrourolitiaz (shu jumladan anamnezda), og'iz bo'shlig'i shilliq qavati infektsiyalari va yallig'lanishlari, qusish, diareya, me'da va o'n ikki barmoqli ichak yara kasalligi, yarali kolit, M IT ning obstruktiv kasalliklari, oldingi kimyo- yoki nur terapiyasi, asteniya, atsiduriya (siydik pH 7 dan kam) bo'lganda, shuningdek bolalar va keksa bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo'llaniladi.

Homiladorlik va emizish davrida qo'llanilishi

Homiladorlik davrida metotreksatni qabul qilish homilaning jiddiy rivojlanish nuqsonlarini keltirib chiqarishi mumkin (bosh suyagi, yurak-qon tomir tizimi va oyoq-qo'llar rivojlanish nuqsonlari chastotasining 14 marta oshishi), shuning uchun Metotreksat-Ebeve homiladorlik vaqtida mumkin emas.

Agar metotreksat bilan davolash vaqtida homiladorlik yuzaga kelsa, metotreksatning homilaga noxush ta'sir xavfi yuzasidan mutaxassislar bilan maslahatlashish zarur.

Reproduktiv yoshdagi bemorlar (ayollar ham, erkaklar ham) Metotreksat-Ebeve preparati bilan davolash vaqtida va davolash tugagandan keyin kamida 6 oy davomida samarali kontrasepsiya vositalaridan foydalanishlari kerak.

Metotreksat chaqaloq uchun xavfli kontsentratsiyalarda ko'krak sutiga o'tadi. Shuning uchun metotreksat bilan davolash davrida ko'krak suti bilan emizishni to'xtatish kerak.

Jigar funksiyasi buzilishlarida qo'llanilishi

Jigar funksiyasi buzilishlarida preparatni ehtiyotkorlik bilan qabul qilish kerak.

Yaqqol jigar yetishmovchiligida preparatni qo'llash mumkin emas.

Buyrak funksiyasi buzilishlarida qo'llanilishi

Yaqqol buyrak yetishmovchiligida (KK 20 ml/min dan kam) preparatni qo'llash mumkin emas.

Buyrak funksiyasi buzilishlarida va nefrourolitiazda (shu jumladan anamnezda) preparatni ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak.

Bolalarda qo'llanilishi

Bolalarda preparatni ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak.

Keksa bemorlarda qo'llanilishi

Keksa bemorlarda preparat ehtiyotkorlik bilan qo'llaniladi.

Metotreksatning gepatotoksik ta'siri ehtimoli alkogolni muntazam iste'mol qilish va boshqa gepatotoksik preparatlarni birga qabul qilish holatida ortadi.

Metotreksat va leflunomid bilan kombinatsiyalangan terapiyada pantsitopeniya va gepatotoksik ta'sirlar rivojlanish chastotasi ortadi.

Peroral qo'llash uchun antibiotiklar (tetratsiklinlar, xloramfenikol va keng ta'sir doirasiga ega so'rilmaydigan antibiotiklar) ichak mikroflorasini ingibirlash yoki bakterial metabolizmni bostirish oqibatida metotreksatning OITda so'rilishini kamaytirishi va enterogepatik aylanishga aralashishi mumkin.

Penitsillinlar, tsiprofloksatsin, tsefalotin, glikopeptidlar metotreksatning buyrak klirensini kamaytirishi mumkin, buning oqibatida uning qon zardobidagi kontsentratsiyasi oshishi va qon yaratish tizimi va OITga toksik ta'siri kuchayishi mumkin.

Probenetsid, kuchsiz organik kislotalar (masalan, "halqali" diuretiklar) va pirazollar (fenilbutazon) metotreksat eliminatsiyasini sekinlashtirishi mumkin, buning oqibatida uning qon zardobidagi kontsentratsiyasi oshishi va gematologik toksikligi kuchayishi mumkin.

Metotreksatning toksik ta'sirlari xavfi NYQVS yoki salitsilatlar bilan kombinatsiyalangan holda qo'llanilganda ortadi.

Suyak ko'migiga noxush ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan preparatlar (masalan, sulfanilamidlar, trimetoprim/sulfametoksazol, xloramfenikol, pirimetamin) bilan birga terapiya o'tkazilganda, yanada yaqqol gematologik buzilishlar rivojlanishi ehtimolini hisobga olish kerak.

Foliy tanqisligini keltirib chiqaruvchi preparatlar (masalan, trimetoprim/sulfametoksazol) bilan birga terapiya o'tkazilganda metotreksatning toksik ta'siri kuchayishi mumkin.

Bevosita bo'lmagan antikoagulyantlar va gipolipidemik preparatlarni (xolestiramin) bir vaqtda qo'llash metotreksat toksikligini kuchaytiradi.

Revmatizmga qarshi preparatlar (masalan, oltin tuzlari, penitsillaminlar, gidroksixloroxinlar, azatioprinlar, siklosporinlar) va metotreksat kombinatsiyalangan holda qo'llanilganda oxirgisining toksik ta'siri kuchaymaydi. Sulfasalazin va metotreksat bir vaqtda qo'llanilganda foliy kislotasi sintezi ingibirlanishi oqibatida oxirgisining ta'siri potentsiyalanishi mumkin.

Metotreksat va proton pompasi ingibitorlari (masalan, omeprazol yoki pantoprazol) birga qo'llanilganda metotreksatning buyrak eliminatsiyasi ushlanib qolishi mumkin, pantoprazol esa 7-gidroksimetotreksat metabolitining buyrak eliminatsiyasini ingibirlashi mumkin, bu bir holatda mialgiya va tremor rivojlanishi bilan kuzatilgan.

Metotreksat bilan davolash davrida kofein va teofillin saqlovchi ichimliklarni (kofe, kofein saqlovchi shirin ichimliklar, qora choy) haddan tashqari iste'mol qilishdan saqlanish kerak. Metotreksat teofillin klirensini pasaytiradi.

Metotreksat va flukloksatsillin hamda antikonvulsantlar (qonda metotreksat kontsentratsiyasi pasayadi), 5-ftoruratsil (5-ftoruratsilning yarim chiqarilish davri uzayadi) o'rtasidagi farmakokinetik o'zaro ta'sirni hisobga olish kerak.

Boshqa sitostatiklar bilan birga qo'llanilganda metotreksat klirensi pasayishi mumkin.

Foliy kislotasini saqlovchi peroral qo'llash uchun vitaminli preparatlar yoki temir preparatlari metotreksat bilan terapiyaga javobni o'zgartirishi mumkin.

Metotreksat eritmalarini xlorpromazin gidroxloridi, droperidol, idarubitsin, metoklopramid gidroxloridi, geparin, prednizolon natriy fosfati va prometazin gidroxloridi bilan aralashtirganda cho'kma tushishi yoki eritmaning loyqalanishi mumkin.

Qon zardobi albumini bilan raqobatli bog'lanish tufayli metotreksat fenilbutazonlar, fenitoin bilan bir vaqtda qo'llanilganda metotreksat toksikligi oshishi mumkin.

Metotreksatni PUVA-terapiya (metoksalen va ultrabinafsha nurlanish) bilan kombinatsiyada davolangan psoriaz yoki zamburug'simon mikozli bir nechta bemorlarda teri saratoni aniqlangan.

Eritrotsitar massani va metotreksatni bir vaqtda yuborishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Radioterapiya bilan kombinatsiya yumshoq to'qimalar nekrozi xavfini oshirishi mumkin.

Metotreksat vaktsinatsiyaga immunologik javobni pasaytirishi mumkin. Tirik vaktsina bilan bir vaqtda yuborilganda og'ir antigen reaktsiyalar rivojlanishi mumkin.

L-asparaginaza metotreksat antagonisti hisoblanadi.

Dinitrogen oksididan foydalangan holda anesteziya o'tkazish kutilmagan og'ir mielosupressiya va stomatit rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Amiodaron terining yaralanishiga yordam berishi mumkin.

Atsiklovirni metotreksatning intratekal yuborilishi fonida parenteral qo'llash nevrologik buzilishlar rivojlanish xavfini oshiradi.