MOMETOP

- kattalar, o'smirlar va 2 yoshdan boshlab bolalardagi mavsumiy va yil davomidagi allergik rinit;
- kattalar (shu jumladan keksa yoshli) va 12 yoshdan boshlab o'smirlardagi o'tkir sinusit va surunkali sinusitni zo'rayishi – antibiotiklar bilan davolashda qo'shimcha terapevtik vosita sifatida;
- 12 yoshli va undan katta patsiyentlada og'ir bakterial infektsiya belgilari bo'lmagan yengil va o'rtacha ifodalangan o'tkir rinosinusit;
- kattalar va 12 yoshdan boshlab bolalardagi og'irligi o'rtacha va og'ir kechuvchi mavsumiy allergik rinitni oldini olish (taxmin qilingan changlanish mavsumi boshlanishida 2-4 xafta oldin o'tkazish tavsiya etiladi);
- kattalardagi (18 yoshdan boshlab) burun orqali nafas va xid sezishni buzilishi bilan birga kechuvchi burun polipozi.

So'rilishi
Intranazal qo'llanganda mometazon furoatining tizimli biokiraolishi ≤1% ni (aniqlash usulini sezgirligida 0,25 pg/ml) tashkil qiladi.
Mometazon MIY juda yomon so'riladi.
Metabolizmi va chiqarilishi
Intranazal qo'llangandan keyin MIY tushishi mumkin bo'lgan faol moddaning katta bo'lmagan miqdori jigar orqali «birinchi o'tish”da faol metabolizmga uchraydi. Siydik va o't-safro bilan chiqariladi.

Maxalliy qo'llash uchun GKS. Yallig'lanishga qarshi va tizimli samaralari paydo bo'lmaydigan dozalarda qo'llanganida allergiyaga qarshi ta'sir ko'rsatadi.
Yallig'lanish mediatorlarining ajralib chiqishini tormozlaydi. Fosfolipaza A ingibitori bo'lgan lipomodulinning ishlab chiqarilishini oshiradi, bu araxidon kislotasining ajralib chiqishini pasayishi belgilaydi va muvofiq, araxidon kislotasining metabolizmi maxsulotlari – siklik endoperoksidlar, prostaglandinlar sintezini susaytiradi. Neytrofillarning chetki to'planishini oldini oladi, bu yallig'lanish ekssudati va limfokinlarning ishlab chiqarilishini kamaytiradi, makrofaglar migratsiyasini tormozlaydi, infilьtratsiya va granulyatsiya jarayonlarini kamayishiga olib keladi. Xemotaksis substantsiyasi xosil bo'lishini xisobiga yallig'lanishni kamaytiradi (allergiyaning kechki reaktsiyasiga ta'siri), darxol tur allergik reaktsiya rivojlanishini tormozlaydi (araxidon kislotasining metabolitlarini xosil bo'lishini tormozlanishi va semiz xujayralardan yallig'lanish mediatorlarini ajralib chiqishini pasayishi bilan bog'liq).
Burun bo'shlig'i shilliq qavatiga antigenlar qo'yilgan provokatsion testlar bilan tekshirishlarda, allergik reaktsiyalarning xam erta, xam kechki boshqichlarida mometazonning yuqori yallig'lanishga qarshi faolligi namoyish qilingan. Bu gistamin kontsentratsiyasini va eozinofillar faolligini pasayishi (platsebo bilan solishtirganda), shuningdek eozinofillar, neytrofillar va epitelial xujayralar adgeziyasi oqsillari miqdorini kamayishi (dastlabki darajasi bilan solishtirganda) bilan tasdiqlangan.

Mavsumiy va yil davomidagi allergik rinitda qo'llash mumkin emas – 2 yoshgacha bo'lgan bolalarda, o'tkir sinusit yoki surunkali sinusitni zo'rayishida – 12 yoshgacha, polipozda – 18 yoshgacha (muvofiq ma'lumotlar bo'lmaganligi tufayli).
Bolalarda platsebo-nazoratli klinik tekshirishlar o'tkazilganda, unda Mometop sutkada 100 mkg dozada yil davomida qo'llangan, o'sishni kechikishi aniqlanmagan.

Xomiladorlikda Mometop preparatini qo'llashning xavfsizligini maxsus, yaxshi nazoratli tekshirishlari o'tkazilmagan.
Intranazal qo'llash uchun boshqa GKS kabi, Mometopni xomiladorlik va emizish davrida faqat, agar uni qo'llashdan kutilayotgan foyda, xomila yoki go'dak uchun potentsial xavfni oqlagan xolda buyurish kerak.
Onalari xomiladorlikda GKS olgan go'daklarni, buyrak usti bezlarining mumkin bo'lgan gipofunktsiyasini aniqlash uchun sinchiklab tekshirish kerak.

Intranazal qo'llanganda MIY tushishi mumkin bo'lgan faol moddaning ozgina miqdori axamiyatsiz darajada so'riladi va jigar orqali “birinchi o'tish”da faol biotransformayiyaga uchraydi.

Preparat intranazal qo'llanadi.
Mavsumiy yoki yil davomidagi allergik rinitni davolash
Kattalar (shu jumladan keksa yoshli patsiyentlar) va 12 yoshdan boshlab o'smirlar
Preparatni tavsiya etiladigan profilaktik va terapevtik dozasi xar bir burun yo'liga sutkada 1 marta 2 ingalyatsiyani (xar biri 50 mkg dan) tashkil qiladi (yig'indi sutkalik doza – 200 mkg). Davolash samarasiga erishilgach tutib turuvchi davolash uchun dozani xar bir burun yo'liga sutkada 1 marta ingalyatsiyagacha kamaytirish mumkin (yig'indi sutkalik doza – 100 mkg).
Agar tavsiya etilgan terapevtik dozada preparatni qo'llash bilan kasallikning simptomlarini kamaytirishga erishilmasa, sutkalik doza xar bir burun yo'ligi sutkada 1 marta 4 ingalyatsiyagacha oshirishishi mumkin (yig'indi sutkalik doza – 400 mkg). Kasallikning simptomlari kamaygandan keyin dozani pasaytirish tavsiya etiladi.
Preparatning ta'sirini boshlanishi odatda klinik preparatni birinchi qo'llashdan keyin 12 soat o'tganoq aniqlanadi.
2 dan 11 yoshgacha bo'lgan bolalar
Tavsiya etiladigan terapevtik doza – xar bir burun yo'liga sutkada 1 marta 1 ingalyatsiya (50 mkg) (yig'indi sutkalik doza – 100 mkg).
Kichik yoshdagi bolalarda preparatni qo'llash uchun kattalarning yordami talab etiladi.
Kattalar (shu jumladan keksa yoshli patsiyentlar) va 12 yoshdan boshlab o'smirlar
Tavsiya etiladigan terapevtik doza xar bir burun yo'liga sutkada 2 marta 2 ingalyatsiyani (xar biri 50 mkg dan) tashkil qiladi (yig'indi sutkalik doza – 400 mkg).
Agar tavsiya etilgan terapevtik dozada preparatni qo'llash bilan kasallikning simptomlarini kamaytirishga erishilmasa, sutkalik doza xar bir burun yo'ligi sutkada 2 marta 4 ingalyatsiyagacha oshirishishi mumkin (yig'indi sutkalik doza – 800 mkg). Kasallikning simptomlari kamaygandan keyin dozani pasaytirish tavsiya etiladi.
Og'ir bakterial infektsiya belgilari bo'lmagan o'tkir rinosinusitni davolash
Kattalar va o'smirlar uchun tavsiya etiladigan doza xar bir burun yo'liga sutkada 2 marta 50 mkg dan 2 ingalyatsiyani tashkil qiladi (yig'indi sutkalik doza – 400 mkg). Davolash davomida simptomlar yomonlashganda mutaxassisning maslaxati kerak.
Burun polipozini davolash
18 yoshdan boshlab kattalar (shu jumladan keksa yoshli patsiyentlar) uchun tavsiya etiladigan terapevtik doza xar bir burun yo'liga sutkada 2 marta 2 ingalyatsiyani (xar biri 50 mkg dan) tashkil qiladi (yig'indi sutkalik doza – 400 mkg).
Kasallikning simptomlari kamaygandan keyin dozani xar bir burun yo'liga sutkada 1 marta 2 ingalyatsiyagacha (xar biri 50 mkg dan) pasaytirish tavsiya etiladi (yig'indi sutkalik doza – 200 mkg).
Mometop preparatini ishlatish qoidasi
Flakonda saqlanuvchi sprey suspenziyasining ingalyatsiyasi, flakondagi maxsus dozalovchi moslama yordamida amalga oshiriladi.
Mometop nazal spreyni birinchi qo'llash oldidan dozalovchi moslamani 10 marta bosish yo'li bilan, sachramalar paydo bo'lgunicha kalibrlashni o'tkazish lozim, bu preparatni ishlatishga tayyorligini ko'rsatadi.
Boshni orqaga egish va dori vositasini xar bir burun yo'liga davolovchi shifokor tavsiya etganidek purkash kerak.
Agar nazal sprey 14 yoki ko'proq kun davomida ishlatilmagan bo'lsa, sachramalar paydo bo'lgunicha dozalovchi moslamaga 2 marta bosish kerak.
Xar bir ishlatish oldidan flakonni yaxshilab silkitish kerak.
Dozalovchi moslamani tozalash
Dozalovchi moslamani noto'g'ri ishlashidan saqlanish uchun, uni muntazam tozalash muxim. Moslamani changdan ximoya qiluvchi qalpoqchani yechib olish, so'ngra changlatish uchun uchlikni extiyotkorlik bilan yechib olish kerak. Changlatish uchun uchlikni va changdan xichoyalash uchun qalpoqchani iliq suvda yaxshilab yuvish va kran ostida chayish kerak.
Nazal applikatorni igna yoki boshqa o'tkir predmet yordamida ochishga urinish mumkin emas, chunki bu applikatorni shikastlanishiga olib keladi, natijada prepartning noto'g'ri dozasini olish mumkin.
Qalpoqcha va uchlikni issiq joyda quritish kerak. Shundak keyin changlatish uchun uchlikni flakonga maxkamlash va changdan ximoyalash uchun qalpoqchani flakonga burab qo'yish kerak.
Nazal sprey birinchi ishlatilganda tozalangandan keyin dozalovchi moslamaga 2 marta bosish yo'li bilan takroriy kalibrovkani o'tkazish kerak.

GKS yuqori dozalarda davomli qo'llanganda yoki bir necha GKS bir vaqtda ishlatilganda, gipotalamo-gipofizar-buyrak usti bezlari tizimini susayishi mumkin.
Preparat past tizimli biokiraolishlikka ega (≤1%, aniqlash usuli sezgirligida 0,25 pg/ml), shuning uchun doza tasodifan yoki ataylab oshirib yuborilganda, tavsiya etilgan dozalarda preparat qabul qilishni keyingi tiklash mumkinligi bilan kuzatishdan tashqari, qanday-bo'lmasin maxsus choralarni ko'rish talab qilinmaydi.

Mometop nazal sprey uzoq vaqt davomida qo'llanganda (xar qanday uzoq muddatli davolashdagi kabi) LOR-shifokor tomonidan burunning shilliq qavatini vaqti-vaqti bilan ko'rigi o'tkazilishi kerak. Burun yoki tomoqning lokal zamburug'li infektsiyasi rivojlanganda, preparat bilan davolashni to'xtatish va maxsus davolashni o'tkazishni boshlash kerak. Burun bo'shlig'i va tomoq shilliq qavatining uzoq vaqt davomida saqlanuvchi ta'sirlanishi, preparatni bekor qilish uchun asos xisoblanadi.
Preparat davomli qo'llanganda gipotalamo-gipofizar-buyrak usti bezlari tizimi faoliyatini bostirilish belgilari kuzatilmagan.
Tizimli ta'sirga ega bo'lgan GKS bilan davomli davolashdan keyin Mometop nazal sprey bilan davolashga o'tayotgan patsiyentlar, o'zlariga aloxida e'tibor qaratilishini talab qiladilar. Bunday patsiyentlarda tizimli ta'sirga ega GKS bekor qilish, buyrak usti bezlari faoliyatini yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin, uni keyingi tiklanishi bir necha oylarni olishi mumkin. Buyrak usti bezlarining yetishmovchiligini simptomlari paydo bo'lgan xolda, tizimli GKS qabul qilishni tiklash va boshqa zarur choralarni ko'rish lozim.
Tizimli ta'sirga ega GKS bilan davolashdan Mometop nazal sprey bilan davolashga o'tish vaqtida, burun shilliq qavatini shikastlanishi bilan bog'liq bo'lgan simptomlarning yaqqolligini kamayishiga qaramasdan, ayrim patsiyentlarda tizimli qo'llash uchun GKS ni bekor qilish simptomlari (masalan, bo'g'imlar va/yoki mushaklarda og'riq, charchoqlik xissi, depressiya) paydo bo'lishi mumkin; bunday patsiyentlarni Mometop nazal spreyi bilan davolashni maqsadga muvofiqligiga patsiyentlarni ishontirish kerak. Davolashni almashtirish shuningdek allergik kon'yunktivit va ekzema kabi ilgari rivojlangan allergik kasalliklarni chiqarishi xam mumkin, ular oldin tizimli ta'sirga ega GKS bilan davolashda niqoblangan bo'ladi.
GKS bilan davolash o'tkazilgan patsiyentlar, potentsial pasaygan immun reaktivlikka ega bo'ladilar va infektsion kasalliklari (shu jumladan suvchechak, qizamiq) bo'lgan bemorlar bilan kontaktda infektsiyalanishni yuqori xavfi xaqida, shuningdek agar shunday kontakt yuz bergan bo'lsa shifokor bilan maslaxatlashish kerakligi xaqida ogoxlantirilgan bo'lishlari kerak.
Yaqqol bakterial infektsiya belgilari (masalan, isitma, yuzning bir tomonida davomli va keskin og'riq yoki tish og'rig'i, orbital yoki periorbital soxada shishi) bo'lganda shoshilinch shifokor maslaxati talab etiladi.
Mometop preparati qo'llanganidan keyin 12 oy davomida burun bo'shlig'i shilliq qavati atrofiyasining belgilari aniqlangan emas. Burun shilliq qavatining bioptatlarini tekshirishda, mometazon furoatini gistologik manzarani normallashishiga yordam berishi aniqlangan.
Pediatriyada ishlatilishi
Mometop bir yil davomida sutkada 100 mkg dozada qo'llangan bolalarda o'tkazilganda platsebo-nazoratli klinik tekshirishlarda, o'sishni kechikishi aniqlanmagan.
Avtotransportni xaydash va mexanizmlarni boshqarish qobilyatiga ta'siri
Mometop preparatini avtomobilni yoki xarakatlanuvchi mexanizmlarni boshqarish qobilyatiga ta'siri bo'yicha ma'lumotlar yo'q.
Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o'tgach qo'llanilmasin.

Loratadin bilan majmuaviy davolash patsiyentlar tomonidan yaxshi o'zlashtirilgan. Bunda preparatni loratadin yoki uning asosiy metabolitining qon plazmasidagi kontsentratsiyasiga qanday-bo'lmasin taxsiri aniqlanmagan. Bu tekshirishlarda mometazon furoati qon plazmasida aniqlangan emas (aniqlash usulini 50 pg/ml sezgirligida).

faol modda: mometazon furoati BF 0,5 mg
yordamchi moddalar: mikrokristallik sellyuloza va natriy karboksimetiltsellyuloza (Neocel – C91), natriy sitrati, limon kislotasi monogidrati, polisorbat 80, glitserin, feniletil spirti, benzalkoniy xloridi, in'ektsiya uchun suv.

Kattalar va o'smirlarda: bosh og'rig'i, burundan qon ketishi (shu jumladan aniq qon ketishi, shuningdek qon bilan bo'yalgan shilimshiq yoki qon laxtalarini ajralib chiqishi), faringit, burunda achishish xissi, burun bo'shlig'i shilliq qavatini ta'sirlanishi, burun bo'shlig'i shilliq qavatini yaralanishi. Burundan qon ketishlar, odatda, mustaqil to'xtagan va og'ir bo'lmagan; ular platsebo (5%) ishlatilgandagiga qaraganda biroz ko'proq paydo bo'lgan, lekin faol nazorat sifatida ishlatilgan intranazal qo'llash uchun boshqa tekshirilgan GKS buyurilgandagiga qaraganda teng yoki kam bo'lgan (ularning ayrimlarida burundan qon ketishi 15% ni tashkil qilgan).
Boshqa nojo'ya samaralar paydo bo'lish tez-tezligi platsebo bilan solishtirarli bo'lgan.
Bolalarda: burundan qon ketishi, bosh og'rig'i, burunda ta'sirlanish xissi, aksirish. Ko'rsatilgan noxush ko'rinishlarning paydo bo'lishini tez-tezligi bolalarda platsebo qo'llanganda paydo bo'ladigan nojo'ya samaralar tez-tezligi bilan solishtirarli bo'lgan.
Kam darxol tur yuqori sezuvchanlik reaktsiyalari aniqlangan (masalan, bronxorspazm, xansirash).
Juda kam: anafilaksiya, angionevrotik shishi, ta'm va xid sezishni buzilishlari.
Juda kam GKS intranazal qo'llanganda burun to'sig'ini perforatsiyasi va ko'z ichki bosimini oshish xollari aniqlangan.