Mebendazol
Mebendazol chiqarilish shakllari
Mebendazol haqida qo'llanma
Umumiy ma'lumot
QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA
MEBENDAZOL
MEBENDAZOLE
Preparatning savdo nomi: Mebendazol
Ta‘sir etuvchi modda (XPN): mebendazol (mebendazole)
Dori shakli: tabletkalar
Tarkibi:
1 tabletka quyidagilarni saqlaydi:
faol modda: mebendazol – 100 mg;
yordamchi moddalar: mikrokristall sellyuloza, natriy kraxmal glikolyati, makkajo‘xori kraxmali, natriy lauril sulfati, talk, magniy stearati.
Ta‘rifi: dumaloq shaklli, ikki tomoni qavariq, oq rangli yoki deyarli oq rangli, bir tomonida riskali tabletkalar.
Farmakoterapevtik guruhi: antigelmint vosita.
ATX kodi: R02SA01
Farmakologik xususiyatlari
Yuqori samarali keng ta‘sir doirasiga ega bo‘lgan gelmintlarga qarshi vosita; enterobioz va trixosefalezda eng yuqori samarali. Gelmintlarda xujayra tubulinining hosil bo‘lishiga to‘sqinlik qiladi, shunday qilib glyukozaning utilizasiyasini buzadi va ularning organizmida ATF ni hosil bo‘lishini susaytiradi.
Farmakokinetikasi
Ichga qabul qilinganidan keyin mebendazol kam so‘riladi. Yuqori birlamchi metabolizmi tufayli past biokiraolishlikka va juda past eruvchanlikka ega. Uning ko‘p bo‘lmagan qismi qonga tushib, 90% ga plazma oqsillari bilan bog‘lanadi va jigarda metabolizmga uchraydi. Deyarli to‘liq ahlat bilan chiqariladi.
Qo‘llanilishi
Enterobioz, askaridoz, trixostrongilidoz, trixuriaz, trixinellez, tenioz, aralash gelmintozlarda qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Kattalar va 2 yoshdan oshgan bolalarga enterobiozda – 100 mg dozada bir marta. Takroriy invaziyaning yuqori ehtimoli holida, qabul qilish shu dozada 2-3 hafta o‘tgach takrorlanadi. Oilaning barcha a‘zolarini bir vaqtda davolash tavsiya qilinadi.
Kattalar va 2 yoshdan oshgan bolalarga askaridozda, ankilostomidozda, trixuriazda, aralash gelmintlarda – 100 mg dan ertalab va kechqurun 3 kun davomida yoki 500 mg bir marta.
Nojo‘ya ta‘sirlari
Kam hollarda – ko‘ngil aynishi, qorin og‘rig‘i.
Yuqori dozalarda uzoq vaqt davomida qo‘llanganida qusish, diareya, bosh og‘rig‘i, allergik reaksiyalar, xolsizlik, qon zardobida jigar transaminazalarining konsentrasiyasini tranzitor oshishi, leykopeniya, neytropeniya, anemiya, eozinofiliya, sochlarni to‘kilishi, gematuriya, silindruriya.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Jigar faoliyatining yaqqol buzilishlari.
- Mebendazolga yuqori sezuvchanlik.
- Homiladorlik, emizish davrida.
- 2 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Dorilarning o‘zaro ta‘siri
Simetidin bilan bir vaqtda buyurish mebendazolning samarasini kuchayishiga, karbamazepin va fenitoin bilan esa – pasayishiga olib kelishi mumkin.
Maxsus ko‘rsatmalar
Takroriy infeksiyalanish yoki kasallikni yuqtirishdan saqlanish uchun davolanish vaqtida shaxsiy gigienaga rioya qilish, shuningdek oilaning barcha a‘zolarini bir vaqtda davolashni o‘tkazish kerak. Uzoq muddatli qo‘llashda periferik qon manzarasini, jigar va buyraklarning faoliyatini nazorat qilish kerak.
Mebendazol qandli diabeti bo‘lgan pasientlarda insulinga talabni pasaytiradi.
Mebendazolni lipofil moddalar bilan bir vaqtda qo‘llashdan saqlanish kerak.
Mebendazol qo‘llanganida parhezga rioya qilish talab qilinmaydi.
Mebendazol qabul qilinganidan keyin bir sutka davomida alkogol iste‘mol qilishga yo‘l qo‘yilmasin.
Mebendazol qabul qilinganidan keyin surgi qabul qilinmasin.
Preparatni bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tgach qo‘llanilmasin.
Dozani oshirib yuborilishi
Simptomlari: qorin bo‘shlig‘ida spazmlar, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya.
Davolash: permanganat kaliy (20 mg/100ml) bilan me‘dani yuvishni o‘tkazish. Faollantirilgan ko‘mir qabul qilish mumkin. Spesifik antidoti mavjud emas.
Chiqarilish shakli
10 tabletkadan kontur uyali o‘ramda
1 kontur uyali o‘ram qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasi bilan karton qutida.
Saqlash sharoiti
Original o‘ramda, 250S dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlash kerak.
Yaroqlilik muddati
3 yil.
Dorixonalardan berish tartibi
Resept bo‘yicha.
Qo'llanilishi mumkin bo'lmagan holatlar
• mebendazolga yoki biron-bir yordamchi moddaga yuqori sezuvchanlik;
• homiladorlik;
• laktatsiya davri;
• jigar funksiyasining yaqqol buzilishlari, jigar yetishmovchiligi;
• nospesifik yarali kolit, Kron kasalligi;
• 2 yoshgacha bo'lgan bolalar.
Farmakokinetikasi
OSHQdan deyarli so'rilmaydi. Plazma oqsillari bilan bog'lanishi 90% ni tashkil qiladi.
Organlarda notekis taqsimlanadi, yog' to'qimasida, jigarda, gelmintlarning lichinkalarida to'planadi.
Jigarda 2-amino hosilasigacha metabollanadi. T1/2 – 2,5-5,5 soat. Dozaning 90% dan ortig'i axlat bilan o'zgarmagan holda chiqariladi.
So'rilgan qismi (5-10%) buyraklar orqali chiqariladi.
Farmakologik ta'siri
Keng ta'sir doirasiga ega antigelmint vosita; enterobiozda eng samarali.
Gelmint organizmida glyukoza utilizatsiyasining qaytmas buzilishini chaqiradi va ATF sintezini tormozlaydi. Toksikologiya Toksikologik tadqiqotlar Mebendazol yuqori xavfsizlik darajasiga egaligini va odatda yaxshi o'zlashtirilishini ko'rsatadi. Terapevtik dozalar qabul qilinganda toksik samaralar rivojlanishi ehtimoli kam.
Maxsus ko‘rsatmalari
Dori vositasi qo'llanilganda dieta tayinlash yoki surgi vositalarini qo'llashga zarurat yo'q.
Davolash tugagandan so'ng anal soha surtmalari va axlatni davriy tekshirish majburiydir: terapiya keyingi 7 kun davomida gelmintlar yoki ularning tuxumlari bo'lmaganda samarali hisoblanadi.
Uzoq muddat qo'llanilganda periferik qon manzarasi, jigar va buyrak funktsiyalarini nazorat qilish zarur.
Dori vositalarining o'zaro ta'siri
Simetidin bilan birga tayinlash mebendazolning jigarda metabolizmi ingibirlanishi va qon plazmasida kontsentratsiyasi oshishi hisobiga mebendazol samarasining kuchayishiga olib kelishi mumkin. Bunday holda mebendazol dozasini to'g'irlash uchun uning qon plazmasidagi kontsentratsiyasini aniqlash talab etiladi.
Mebendazol va metronidazolni bir vaqtda qo'llashdan saqlanish kerak. Klinik tadqiqotlar natijalari ularni birga qabul qilish va Stivens-Djonson sindromi/ toksik epidermal nekroliz paydo bo'lishi o'rtasida bo'lishi mumkin bo'lgan bog'liqlikni ko'rsatadi.
Qo‘llash usuli va dozirovkasi
Ichga, oz miqdordagi suv bilan.
- enterobiozda: kattalar va 2 yoshdan oshgan bolalarga 100 mg (1 tabletka) Mebendazol bir marta tayinlanadi. Qayta invaziyaning oldini olish uchun dori vositasining 1 tabletkasini qabul qilishni 2 yoki 4 haftadan keyin takrorlash kerak.
- askaridoz, trixotsefalyoz, ankilostomoz yoki ularning kombinatsiyalarida: kattalar va 2 yoshdan oshgan bolalarga 100 mg (1 tabletka) dan kuniga ikki marta (ertalab va kechqurun) 3 kun davomida tayinlanadi.
- tenioz, strongiloidozda: kattalarga 200 mg (2 tabletka) dan kuniga ikki marta (ertalab va kechqurun) 3 kun davomida qabul qilish tavsiya etiladi; 2 yoshdan oshgan bolalarga 100 mg (1 tabletka) dan kuniga ikki marta (ertalab va kechqurun) 3 kun davomida tayinlanadi.
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar.
Mebendazol bir marta qo'llanilganda dozani to'g'irlash shart emas.
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarga (shu jumladan bolalarga) davolashning birinchi kunida preparatni ko'p marta qo'llash zarur bo'lganda ko'rsatmalarga qarab 50-100 mg boshlang'ich dozani qo'llash kerak.
Jigar funksiyasining buzilishi.
Jigarning og'ir parenximatoz kasalliklarida mebendazol juda sekin metabolizmga uchrashini yodda tutish kerak.
Keksa yoshdagi bemorlar.
Keksa bemorlar uchun dozalashni jigar va buyrak funksiyasi holatiga qarab tanlash kerak.
Mebendazolning navbatdagi qabulini o'tkazib yuborgan holda, uni eslashingiz bilanoq qabul qiling. Agar bu keyingi dozangizning vaqti bo'lsa, o'tkazib yuborgan dozani qabul qilmang.
Agar sizda ushbu dori vositasidan foydalanish bo'yicha qo'shimcha savollar tug'ilsa, shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
- 1. Dori vositalari va tibbiy buyumlar Davlat reestri (O‘zbekiston Respublikasi)
- 2. Ishlab chiqaruvchining rasmiy yo‘riqnomasi
- 3. Anatomik-terapevtik-kimyoviy tasnif (ATX)











