Mukaltin
Mukaltin chiqarilish shakllari







Mukaltin haqida qo'llanma
Umumiy ma'lumot
Savdo nomi: Mukaltin (Mucaltin)
Faol modda: dorivor gulxayri ildizi yoki o‘ti ekstrakti (Althaea officinalis), o‘simlik polisaxaridlari aralashmasini saqlaydi.
Dori shakli: ichga qabul qilish uchun tabletkalar.
Farmakoterapevtik guruhi: o‘simlik asosidagi balg‘am ko‘chiruvchi vosita.
ATX kodi: R05CA
Dorixonalardan berilish tartibi: retseptsiz.
Qo‘llash ko‘rsatmalari
Preparat qiyin ajraladigan balg‘am bilan kechuvchi nafas yo‘llari kasalliklarini kompleks davolash tarkibida qo‘llanadi:
• o‘tkir va surunkali bronxit;
• traxeit;
• traxeobronxit;
• laringit;
• pnevmoniya (kompleks davolash tarkibida);
• bronxoektatik kasallik;
• o‘pkaning surunkali obstruktiv kasalligi (shifokor tavsiyasiga ko‘ra);
• quyuq balg‘am hosil bo‘lishi bilan kechuvchi boshqa yallig‘lanish kasalliklari.
Agar zarur bo‘lsa, preparat antibakterial yoki boshqa asosiy davolash o‘rnini bosa olmaydi.
Qo'llanilishi mumkin bo'lmagan holatlar
• gulxayriga yoki preparatning istalgan komponentiga yuqori sezuvchanlik;
• oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi zo‘rayish bosqichida;
• ayrim yordamchi moddalarga toqatsizlik;
• bolalar yoshi — aniq ishlab chiqaruvchi yo‘riqnomasiga muvofiq.
Agar preparat tarkibida saxaroza bo‘lsa, qandli diabeti bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Tarkibi
Bir tabletka tarkibida 50 mg quruq dorivor gulxayri ekstrakti yoki ishlab chiqaruvchi ko‘rsatgan boshqa doza bo‘lishi mumkin.
Yordamchi moddalar quyidagilarni o‘z ichiga olishi mumkin:
• natriy gidrokarbonati;
• vino kislotasi;
• kalsiy stearati;
• kraxmal;
• saxaroza yoki boshqa texnologik komponentlar (ishlab chiqaruvchiga qarab).
Aniq tarkibni preparat qadoqidagi ma’lumotdan tekshirish lozim.
Farmakodinamikasi
Mukaltin dorivor gulxayri o‘ti polisaxaridlari aralashmasidan iborat bo‘lib, balg‘am ko‘chiruvchi xususiyatga ega. Reflektor rag‘batlantirish hisobiga kiprikchali epiteliy faolligini va nafas bronxiolalari peristaltikasini kuchaytiradi, shu bilan birga bronx bezlari sekretsiyasini oshiradi.
Preparat o‘simlik kelib chiqishiga ega vosita hisoblanadi. Gulxayri ildizi tarkibida o‘simlik shilliqlari (35% gacha), asparagin, betain, pektin moddalar hamda kraxmal mavjud.
Mukaltin o‘rab oluvchi, yumshatuvchi, balg‘am ko‘chiruvchi va yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatadi. O‘simlik shilliqlari shilliq qavat yuzasini yupqa himoya qatlami bilan qoplaydi, bu qatlam uzoq vaqt saqlanib, ta’sirlanishdan himoya qiladi. Natijada yallig‘lanish kamayadi va to‘qimalarning tiklanishi yengillashadi.
Oshqozon shilliq qavatiga ta’sir qilganda himoya samarasi oshqozon shirasi kislotaligi yuqori bo‘lsa yanada uzoqroq davom etishi mumkin.
Preparat yopishqoq balg‘amni suyultirishga yordam beradi, uning chiqarilishini yengillashtiradi hamda nafas yo‘llari shilliq qavatining ta’sirlanishini kamaytiradi. Kiprikchali epiteliy faoliyatining faollashuvi natijasida bronxlarning tabiiy tozalanishi yaxshilanadi. Qo‘shimcha ravishda tomoq va yuqori nafas yo‘llari shilliq qavatiga yumshatuvchi ta’sir ko‘rsatadi.
Farmakokinetikasi
Ma'lumotlar yo'q.
Nojo'ya ta'sirlar
Ko‘pchilik hollarda preparat yaxshi o‘zlashtiriladi. Quyidagilar kuzatilishi mumkin:
• allergik reaksiyalar (toshma, qichishish, terining qizarishi);
• ko‘ngil aynishi;
• qorin sohasida noqulaylik;
• jig‘ildon qaynashi;
• kam hollarda dispeptik holatlar.
Agar yaqqol nojo‘ya reaksiyalar paydo bo‘lsa, preparat qabulini to‘xtatib, shifokorga murojaat qilish lozim.
Bolalar uchun qo'llanilishi
Yosh bo‘yicha cheklovlar preparat ishlab chiqaruvchisiga qarab farq qiladi. Ayrim shakllari 1 yoshdan katta bolalarda, boshqalari 3 yoshdan yoki 12 yoshdan boshlab qo‘llanadi.
Bolalarda qo‘llashdan oldin albatta aynan o‘sha ishlab chiqaruvchining yo‘riqnomasi bilan tanishish va zarur bo‘lsa shifokor bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.
Homiladorlik va laktatsiya davrida qo'llanishi
Homiladorlik va laktatsiya davrida preparatni faqat shifokor tavsiyasiga ko‘ra, ona uchun kutilayotgan foyda homila yoki bola uchun bo‘lishi mumkin bo‘lgan xavfdan ustun bo‘lganda qo‘llash mumkin.
Preparat o‘simlik kelib chiqishiga ega bo‘lsa ham, ushbu davrlarda o‘zini-o‘zi davolash tavsiya etilmaydi.
Dozani oshirib yuborilishi
Og‘ir dozani oshirib yuborish holatlari kam uchraydi. Juda ko‘p miqdorda tabletka qabul qilinganda quyidagilar kuzatilishi mumkin:
• ko‘ngil aynishi;
• oshqozonda noqulaylik;
• qusish;
• ovqat hazm bo‘lishining buzilishi.
Davolash simptomatik tarzda olib boriladi.
Dori shaklining ta'rifi
Tabletkalar odatda dumaloq shaklda, yassi silindrsimon, chiziqli yoki chiziqsiz bo‘ladi. Rangi och kulrangdan kulrang-jigarranggacha bo‘lishi mumkin, ba’zan ochroq yoki to‘qroq nuqtachalar uchraydi.
Kuchsiz o‘ziga xos o‘simlik hidi bo‘lishiga yo‘l qo‘yiladi. Turli ishlab chiqaruvchilarda tashqi ko‘rinishi farq qilishi mumkin.
Maxsus ko‘rsatmalari
Bronx-o‘pka tizimining surunkali kasalliklarida preparatni shifokor tavsiyasiga ko‘ra qo‘llash maqsadga muvofiq.
Agar balg‘am yiringli bo‘lib qolsa, tana harorati ko‘tarilsa, balg‘amda qon paydo bo‘lsa yoki nafas olish qiyinlashsa, zudlik bilan mutaxassisga murojaat qilish kerak.
Preparat avtomobil boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmaydi.
Dori vositalarining o'zaro ta'siri
Mukaltinni nafas yo‘llari kasalliklarini davolashda qo‘llanadigan boshqa preparatlar bilan birga qo‘llash mumkin.
Yo‘tal refleksini bostiruvchi preparatlar (masalan, kodein saqlovchi vositalar va shunga o‘xshash dorilar) bilan bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi, chunki bu balg‘am chiqishini qiyinlashtirishi mumkin.
Saqlash sharoitlari
25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda, quruq joyda saqlansin.
Namlik va to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nurlaridan asrang.
Bolalar ololmaydigan joyda saqlansin.
Yaroqlilik muddati: Odatda ishlab chiqaruvchiga qarab 2 yildan 4 yilgacha. Aniq yaroqlilik muddati qadoqda ko‘rsatilgan bo‘ladi.
Qo‘llash usuli va dozirovkasi
Preparat ichga qabul qilinadi, odatda ovqatdan oldin, yetarli miqdordagi suv bilan ichiladi.
Kattalar va katta yoshdagi bolalar uchun odatiy qo‘llash tartibi:
• 1–2 tabletkadan kuniga 2–4 marta.
Tabletkani butun holda yutish, so‘rib qabul qilish yoki oz miqdordagi iliq suvda oldindan eritib ichish mumkin.
Kichik yoshdagi bolalarda tabletkani ba’zan iliq suvda to‘liq yumshaguncha eritib beriladi.
Davolash kursi odatda 7 kundan 14 kungacha davom etadi. Ammo nafas yo‘llarining surunkali kasalliklarida shifokor tavsiyasiga ko‘ra uzoqroq davom etishi mumkin.
Agar bir necha kun davomida davolanish fonida holat yaxshilanmasa, yo‘tal kuchaysa, tana harorati oshsa yoki hansirash paydo bo‘lsa, shifokorga murojaat qilish zarur.
- 1. Dori vositalari va tibbiy buyumlar Davlat reestri (O‘zbekiston Respublikasi)
- 2. Ishlab chiqaruvchining rasmiy yo‘riqnomasi
- 3. Anatomik-terapevtik-kimyoviy tasnif (ATX)












