Tivortin

Preparatning savdo nomi: Tivortin®
Faol modda (XPN): Arginin

Kimyoviy shakli: arginin gidroxlorid
Dori shakli: infuziya uchun eritma

Chiqarilish shakli: 100 ml li flakon, qadoqda 1 dona.

Farmakoterapevtik guruhi:
Qon o‘rnini bosuvchi va perfuzion eritmalar.
Vena ichiga yuboriladigan qo‘shimcha eritmalar. Aminokislotalar. Arginin gidroxlorid.

ATX kodi: B05XB01

Dorixonalardan berish shartlari: Retsept bo‘yicha beriladi.
 

Quyidagi holatlarda kompleks terapiya tarkibida qo‘llanadi:
• metabolik alkaloz
• gipermmoniemiya
• yurak va bosh miya tomirlarining aterosklerozi
• periferik tomirlar aterosklerozi, shu jumladan intermittirlovchi xromota bilan kechuvchi shakllari
• diabetik angiopatiya
• arterial gipertenziya
• surunkali yurak yetishmovchiligi
• giperkolesterinemiya
• o‘pkaning surunkali obstruktiv kasalliklari
• o‘pka gipertenziyasi
• homila rivojlanishining kechikishi
• preeklampsiya

• preparatga yuqori sezuvchanlik
• buyrak funksiyasining og‘ir buzilishlari
• giperklolemik atsidoz
• allergik reaksiyalar anamnezda
• kaliy tejovchi diuretiklar (shu jumladan spironolakton) bilan birga qo‘llash
• miokard infarkti (shu jumladan anamnezda)

faol modda: 1 ml tarkibida 42 mg arginin gidroxlorid mavjud;
yordamchi modda: inʼeksiya uchun suv.

Arginin (α-amino-δ-guanidinovalerian kislotasi) — shartli ravishda almashtirib bo‘lmaydigan aminokislotalar sinfiga kiradi va organizmning ko‘plab hayotiy muhim funksiyalarini tartibga soluvchi faol va ko‘p qirrali hujayra regulyatori hisoblanadi. U organizmning og‘ir (kritik) holatlarida muhim himoya taʼsirlarini namoyon qiladi.
Tivortin quyidagi taʼsirlarga ega:
• antigipoksik
• membrana barqarorlashtiruvchi
• sitoprotektiv
• antioksidant
• antiradikal
• dezintoksikatsion
Shuningdek, preparat oraliq modda almashinuvi jarayonlarini faol tartibga soladi, energiya hosil bo‘lish jarayonlarida ishtirok etadi va organizmda gormonal muvozanatni saqlashda muhim rol o‘ynaydi.
Maʼlumki, arginin qonda insulin, glyukagon, somatotrop gormon va prolaktin darajasini oshiradi. U prolin, poliaminlar va agmatin sintezida ishtirok etadi, fibrinogenoliz va spermatogenez jarayonlariga qo‘shiladi hamda hujayra membranalarining depolyarizatsiya jarayonlariga taʼsir ko‘rsatadi.
Arginin jigarida kechadigan mochevina sintezi siklining asosiy substratlaridan biri hisoblanadi. Preparatning gipommoniemik taʼsiri ammiakni mochevinaga aylanishini faollashtirish orqali amalga oshadi.
Shuningdek, preparat antioksidant, antigipoksik va membrana barqarorlashtiruvchi taʼsirlar hisobiga gepatoprotektiv xususiyatga ega bo‘lib, gepatotsitlarda energiya taʼminoti jarayonlariga ijobiy taʼsir ko‘rsatadi.
Tivortin NO-sintaza fermenti uchun substrat hisoblanadi — bu ferment tomir endotelial hujayralarida azot oksidi (NO) sintezini katalizlaydi. Preparat guanilat-siklazani faollashtiradi va tomir endoteliysida siklik guanozinmonofosfat (cGMP) darajasini oshiradi.
Natijada:
• leykotsitlar va trombotsitlarning tomir devoriga yopishishi kamayadi
• VCAM-1 va MCP-1 adgeziv oqsillar sintezi susayadi
• aterosklerotik blyashkalar hosil bo‘lishi va rivojlanishi oldi olinadi
Preparat shuningdek endotelin-1 sintezini bostiradi — bu modda kuchli tomir toraytiruvchi va tomir devori silliq mushak hujayralarining ko‘payishini rag‘batlantiruvchi hisoblanadi.
Bundan tashqari, Tivortin assimetrik dimetilarginin sintezini ham kamaytiradi — bu modda oksidlovchi stressning kuchli endogen stimulyatori hisoblanadi.
Preparat timus bezining faoliyatini rag‘batlantiradi (T-hujayralar ishlab chiqaradi), jismoniy yuklama vaqtida qonda glyukoza darajasini tartibga soladi.
Kislota hosil qiluvchi xususiyatga ega bo‘lib, kislota-ishqor muvozanatini normallashtirishga yordam beradi.

Uzluksiz vena ichiga yuborilganda arginin gidroxloridning maksimal konsentratsiyasi qon plazmasida yuborish boshlanganidan 20–30 minut o‘tgach kuzatiladi.
Preparat yo‘ldosh orqali o‘tadi, buyrak glomerulalarida filtrlanadi, biroq deyarli to‘liq buyrak naychalarida qayta so‘riladi.

Umumiy buzilishlar
• tana haroratining oshishi (gipertermiya)
• issiqlik hissi
• tanada og‘riq (lomota)
Tayanch-harakat tizimi
• bo‘g‘imlarda og‘riq
Ovqat hazm qilish tizimi
• og‘iz qurishi
• ko‘ngil aynishi
• qusish
Teri va teri osti to‘qimalari
• yuborish joyida reaksiyalar (qizarish, qichishish)
• terining oqarishi (hatto akrotsianozgacha)
Immun tizimi
• anafilaktik shok
• yuqori sezuvchanlik reaksiyalari (toshma, eshakemi, angionevrotik shish)
Nafas tizimi
• nafas qisishi
Yurak-qon tomir tizimi
• arterial bosim o‘zgarishi
• yurak ritmi buzilishi
• yurak sohasida og‘riq
Nerv tizimi
• bosh og‘rig‘i
• bosh aylanishi
• qo‘rquv hissi
• umumiy holsizlik
• tutqanoq
• tremor
    Ushbu simptomlar ko‘proq yuborish tezligi oshirib yuborilganda kuzatiladi.

Laborator ko‘rsatkichlar
• giperkaliemiya

Preparat 3 yoshdan boshlab qo‘llanadi.

Preparat yo‘ldosh orqali o‘tadi.

Homiladorlik davrida faqat ona uchun kutilayotgan foyda homila uchun potensial xavfdan ustun bo‘lganda qo‘llanadi.

Emizish davrida qo‘llash bo‘yicha yetarli maʼlumotlar mavjud emas.

Simptomlar
• buyrak yetishmovchiligi
• gipoglikemiya
• metabolik atsidoz
Davolash
Preparat yuborilishini to‘xtatish kerak.
Quyidagilar amalga oshiriladi:
• hayotiy funksiyalarni nazorat qilish
• simptomatik davolash
Zarurat bo‘lsa:
• ishqorlovchi eritmalar yuboriladi
• diurezni kuchaytiruvchi vositalar (saluretiklar) qo‘llanadi
• elektrolit eritmalari (0,9% natriy xlorid)
• 5% glyukoza eritmasi
 

Shaffof, rangsiz yoki biroz sarg‘ish-jigarrang tusga ega suyuqlik.
pH: 5,0–6,5. Nazariy osmolyarlik: 398,7 mosmol/l.

Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda infuziyani boshlashdan oldin diurez va qon plazmasida kaliy darajasini tekshirish zarur, chunki preparat giperkaliemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Preparat endokrin bezlar faoliyati buzilgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Tivortin insulin va o‘sish gormoni sekretsiyasini rag‘batlantirishi mumkin.
Agar og‘iz qurishi paydo bo‘lsa, qondagi glyukoza darajasini tekshirish zarur.
Elektrolit almashinuvi buzilishlarida va buyrak kasalliklarida ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Agar preparatni qabul qilish fonida asteniya simptomlari kuchaysa, davolashni bekor qilish kerak.
Stenokardiyasi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.

Transport vositalarini boshqarish qobiliyatiga taʼsiri
Transport boshqarishda yoki mexanizmlar bilan ishlashda ehtiyotkorlik zarur, chunki preparat bosh aylanishini chaqirishi mumkin.

Preparatni qo‘llaganda quyidagilarni hisobga olish kerak:

• spironolakton bilan birga qo‘llanganda — giperkaliemiya rivojlanishi mumkin
• kaliy tejovchi diuretiklar bilan — qonda kaliy oshadi
• aminofillin bilan — qonda insulin darajasi oshishi mumkin
• tiopental bilan — mos kelmaydi

Mos kelmaslik
Preparat tiopental bilan mos kelmaydi.

25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.
Bolalar ololmaydigan joyda saqlansin.

Yaroqlilik muddati: 2 yil.
Yaroqlilik muddati tugagandan keyin qo‘llanilmasin.

Preparat vena ichiga tomchilab yuboriladi.
Boshlanishida yuborish tezligi — minutiga 10 tomchi (10–15 minut davomida), so‘ngra tezlikni minutiga 30 tomchigacha oshirish mumkin.
Sutkalik doza: 100 ml eritma.
100 ml tarkibida 20 mmol arginin va 20 mmol xlorid mavjud.
Og‘ir qon aylanish buzilishlarida (markaziy va periferik tomirlarda), intoksikatsiya, gipoksiya yoki astenik holatlarda sutkalik doza 200 ml gacha oshirilishi mumkin.
Maksimal yuborish tezligi: 20 mmol/soatdan oshmasligi kerak.

Bolalar uchun
12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda dozasi:
• tana vazniga 5–10 ml/kg sutkada

Metabolik alkalozni davolash uchun dozani quyidagicha hisoblash mumkin:

arginin gidroxloridi (mmol) / ortiqcha ishqor (BE) (mmol/l) × 0,3 × tana vazni (kg)

Davolashni hisoblangan dozani yarmi bilan boshlash kerak.
Keyingi tuzatish kislota-ishqor muvozanati qayta baholangandan so‘ng amalga oshiriladi.