GEPARIN eritma 5ml 5000me/ml N5

Vena ichiga qo‘llanilganda preparatning ta’siri deyarli darhol, 10-15 daqiqadan kechiktirmasdan boshlanadi va uzoq davom etmaydi, atigi 4-6 soat. Teri ostiga qo‘llanilganda preparatning ta’siri sekin boshlanadi, TCmax - 4-5 soat, lekin 12 soat va undan ko‘proq davom etadi. Plazma oqsillari bilan geparinning 95% gacha qismi bog‘lanadi, taqsimlanish hajmi juda kichik - 0.06 l/kg (plazma oqsillari bilan kuchli bog‘lanishi tufayli tomir o‘zanini tark etmaydi). Yo‘ldosh orqali va ko‘krak sutiga o‘tmaydi. Endotelial hujayralar va mononuklear-makrofagal tizim hujayralari (RES hujayralari) tomonidan intensiv ravishda qamrab olinadi, jigar va taloqda to‘planadi. Jigarda N-desulfamidaza va geparin metabolizmiga keyingi bosqichlarda qo‘shiladigan trombotsitlar geparinazasi ishtirokida metabolizmga uchraydi. Metabolizmda trombotsitar omil 4 (antigeparin omili) ishtirok etishi, shuningdek, geparinning makrofaglar tizimi bilan bog‘lanishi uning tez biologik inaktivatsiyasi va ta’sirining qisqa muddatliligini tushuntiradi. Desulfatsiyalangan molekulalar buyrak endoglikozidazasi ta’sirida past molekulyar fragmentlarga aylanadi. T1/2 - 1-6 soat (o‘rtacha - 1.5 soat); semizlikda, jigar va/yoki buyrak yetishmovchiligida uzayadi; o‘pka emboliyasida, infeksiyalarda, xavfli o‘smalarda qisqaradi. Buyraklar orqali, asosan nofaol metabolitlar ko‘rinishida chiqariladi va faqat yuqori dozalar kiritilganda o‘zgarmagan holda (50% gacha) chiqarilishi mumkin. Gemodializ orqali chiqarilmaydi.

Qon ketishi, teri ostiga qon quyilishlar, shilliq qavatlarga, buyrak usti bezi po‘stlog‘iga qon quyilishlar, shuningdek in'ektsiya joyida gematomalar.



Boshqa potentsial nojo‘ya ta'sirlar bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, qusish, bo‘g‘imlarda og‘riq, qon bosimining oshishi va eozinofiliyani o‘z ichiga oladi. Kamdan-kam hollarda uzoq muddatli davolanishda qaytuvchan osteoporoz va alopesiya qayd etilishi mumkin.



O‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari: toshma, eshakemi, rinit, ko‘z yoshlanishi, in'ektsiya joyida teri nekrozi, bronxospazm, isitma, anafilaktik shok, kollaps, arterial gipertenziya.



Geparin bilan davolash boshlanishida ba'zida trombositlar soni 80x10⁷ l dan 150x10⁹/l gacha bo‘lgan oraliqda o‘tkinchi trombositopeniya qayd etilishi mumkin. Odatda bu holat asoratlar rivojlanishiga olib kelmaydi va geparin bilan davolash davom ettirilishi mumkin. Kamdan-kam hollarda og‘ir immun trombositopeniya (oq tromb hosil bo‘lishi sindromi) qayd etilishi mumkin. Ushbu asoratni trombositlar soni 80x10⁹/l dan pastga yoki boshlang‘ich darajadan 50% dan ko‘proqqa kamaygan taqdirda taxmin qilish kerak. Og‘ir trombositopeniya bo‘lgan bemorlarda iste'mol koagulopatiyasi (fibrinogen zaxiralarining tugashi) rivojlanishi mumkin.



Geparin terapiyasi fonida qonning biokimyoviy ko‘rsatkichlarida o‘zgarishlar (transaminazalar, erkin yog‘ kislotalari va qon plazmasidagi tiroksin darajasining oshishi; organizmda kaliyning qaytuvchan ushlanib qolishi; xolesterin darajasining soxta pasayishi; qon glyukoza darajasining soxta oshishi va bromsulfalein testining natijalaridagi xato) kuzatilishi mumkin.

Katta dozalar bilan davolashni statsionar sharoitida o'tkazish tavsiya etiladi. Trombotsitlar sonini nazorat qilishni davolash boshlanishidan oldin, davolashning birinchi kunida va geparin tayinlashning butun davri davomida qisqa oraliqlar bilan, ayniqsa davolash boshlangandan so'ng 6 va 14 kunlar orasida o'tkazish kerak. Trombotsitlar soni keskin kamayganda davolashni darhol to'xtatish kerak («Nojo'ya ta'sirlar»ga qarang).

Trombotsitlar sonining keskin kamayishi geparin-indutsirlangan immun trombotsitopeniyani aniqlash yuzasidan keyingi tekshiruvni talab qiladi. Agar bunday holat mavjud bo'lsa, bemorga kelajakda unga geparin tayinlash mumkin emasligi (hatto quyi molekulyar geparin ham) haqida xabar berish kerak. Agar geparin-indutsirlangan immun trombotsitopeniya ehtimoli yuqori bo'lsa, geparinni darhol bekor qilish kerak.

Tromboembolik kasallik bo'yicha yoki tromboembolik asoratlar rivojlangan taqdirda geparin olayotgan bemorlarda geparin-indutsirlangan trombotsitopeniya rivojlanganda, boshqa antitrombotik vositalarni ishlatish kerak.

Geparin-indutsirlangan immun trombotsitopeniyasi (oq tromb hosil bo'lishi sindromi) bo'lgan bemorlar geparinizatsiya bilan gemodializga duchor qilinmasligi kerak. Zarurat tug'ilganda, ularda buyrak yetishmovchiligini davolashning muqobil usullari ishlatilishi kerak.

Dozani oshirib yuborishni oldini olish uchun ehtimoliy qonashni ko'rsatuvchi klinik simptomlarni (shilliq qavatlarning qonashi, gematuriya va h.k.) doimiy kuzatib borish zarur. Geparinga reaksiyasi yo'q yoki geparinning yuqori dozalarini tayinlashni talab qiluvchi shaxslarda antitrombin III darajasini nazorat qilish kerak.

Garchi geparin yo'ldosh to'sig'i orqali o'tmasa va ko'krak sutida aniqlanmasa-da, terapevtik dozalarda tayinlanganda homilador ayollar va emizikli onalarni sinchkovlik bilan kuzatish kerak.

Tug'ruqdan keyin 36 soat davomida alohida ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Tegishli nazorat laboratoriya tekshiruvlarini (qon ivish vaqti, faollashtirilgan qisman tromboplastin vaqti va trombin vaqti) o'tkazish zarur.

60 yoshdan katta ayollarda geparin qonashni oshirishi mumkin.

Arterial gipertenziyasi bo'lgan bemorlarda geparin ishlatilganda arterial qon bosimini doimiy nazorat qilish kerak.

Geparin bilan terapiyani boshlashdan oldin doimo koagulogramma tekshiruvi o'tkazilishi kerak, past dozalarni ishlatish bundan mustasno.

Peroral antikoagulyatsion terapiyaga o'tkazilayotgan bemorlarga, qon ivish vaqti va faollashtirilgan qisman tromboplastin vaqti (AChTV) testlari natijalari terapevtik diapazonda bo'lguniga qadar geparin tayinlashni davom ettirish kerak.

Davolash maqsadlarida geparin tayinlanganda mushak ichiga in'eksiyalar istisno qilinishi kerak. Shuningdek imkon qadar punksion biopsiyalar, infiltratsion va epidural anesteziya va diagnostik lyumbal punksiyalardan saqlanish kerak.

Agar massiv qon ketish yuzaga kelsa, geparinni bekor qilish va koagulogramma ko'rsatkichlarini tekshirish kerak. Agar tahlil natijalari me'yor doirasida bo'lsa, u holda geparin ishlatilishi oqibatida ushbu qon ketish rivojlanishi ehtimoli minimal. Koagulogrammadagi o'zgarishlar geparin bekor qilingandan so'ng me'yorlashish tendensiyasiga ega.

Protamin sulfat geparinning o'ziga xos antidoti hisoblanadi. Bir ml protamin sulfat 1 000 XB geparinni neytrallaydi. Protamin dozalari koagulogramma natijalariga bog'liq holda tuzatilishi kerak, chunki ushbu preparatning ortiqcha miqdori o'zi qon ketishini qo'zg'atishi mumkin.

Geparinga yuqori sezuvchanlik; MIY eroziv-yarali shikastlanishlari, o'smalari va poliplari; o'tkir osti bakterial endokardit; jigar va buyrak funksiyalarining yaqqol buzilishlari; og'ir nazorat qilinmaydigan arterial gipertenziya; gemorragik insult; yaqinda bosh miya va umurtqa pog'onasida, ko'zda, jigar yoki o't yo'llarida o'tkazilgan operatsiyalar; proliferativ diabetik retinopatiya; qon ivish vaqtining pasayishi bilan kechuvchi

kasalliklar; tushish xavfi; trombotsitopeniya; tomirlar o'tkazuvchanligining oshishi; o'pkadan qon ketishi; gemofiliya; trombotsitopeniya.

Peroral antikoagulyantlar (masalan, dikumarinlar) va antiagregantlar (masalan, asetilsalitsil kislotasi, dipiridamol) har qanday jarrohlik aralashuvidan kamida 5 kun oldin bekor qilinishi kerak, chunki ular operatsiya vaqtida yoki operatsiyadan keyingi davrda qon ketishini kuchaytirishi mumkin.



Askorbin kislotasi, antigistamin preparatlar, digitalis yoki tetratsiklinlarni bir vaqtda qo'llash geparin ta'sirini kamaytirishi mumkin. Dekstran, fenilbutazon, indometatsin, sulfinpirazol, probenetsid, etakrin kislotasi, penitsillinlar va tsitostatiklarni tomir ichiga yuborish geparin ta'sirini potentsiyalashi mumkin. Geparin fenitoin, kvinidin, propranolol, benzodiazepinlar va bilirubinni oqsillar bilan bog'lanish joylarida o'rnini bosadi. Samaradorlikning o'zaro pasayishi tritsiklik antidepressantlar bir vaqtda qo'llanilganda sodir bo'ladi, chunki ular geparin bilan bog'lanishi mumkin.

Faol ingredientlar potentsial ehtimoliy pretsipitatsiyasi tufayli geparin boshqa dori vositalari bilan aralashtirilmasligi kerak.