Betaspan

Betametazonga, preparatning boshqa komponentlariga yoki boshqa glyukokortikosteroidlarga yuqori sezuvchanlik. Tizimli mikozlar. Idiopatik trombotsitopenik purpura bo‘lgan bemorlarga mushak ichiga yuborish.

Betametazon natriy fosfati – tez eruvchan komponent bo'lib, yuborish joyidan tez so'riladi, bu esa terapevtik ta'sirning tez boshlanishini ta'minlaydi. Betametazon dipropionati – kam eruvchan komponent bo'lib, inyeksiya joyida hosil bo'ladigan depodan sekin so'riladi va preparatning uzoq muddatli ta'sirini ta'minlaydi.
Qon plazmasi oqsillari bilan bog'lanishi – 62,5 %. Jigarda metabollanadi. Eliminatsiya asosan buyraklar orqali amalga oshiriladi, oz qismi safro bilan chiqariladi.

Betaspan Depo mushak ichiga, bo'g'im ichiga, bo'g'im atrofidagi, sinovial ichi va teri ichiga in'ektsiyalar uchun, shuningdek bevosita shikastlanish o'chog'iga yuborish uchun betametazonning eruvchan va kam eriydigan efirlari kombinatsiyasi hisoblanadi. Betaspan Depo yuqori glyukokortikosteroid faollikka va arzimas mineralokortikosteroid faollikka ega.
Bundan tashqari, preparat uglevod gomeostazi va suv-elektrolit balansini tartibga soladi.
Betametazon dipropionati kristallarining kichik o'lchamlari teri ichiga yuborish va bevosita shikastlanish o'chog'iga yuborish uchun kichik diametrli (0,9 mm gacha) ignalarni qo'llash imkonini beradi.

Betaspan Depo organizmga glyukokortikosteroidning tizimli tushishi zarur bo‘lganda mushak ichiga; artritlarda bevosita zararlangan yumshoq to‘qimaga yoki bo‘g‘im ichiga va periartikulyar inyeksiyalar shaklida; turli teri kasalliklarida teri ichiga inyeksiyalar shaklida; oyoq panjasining ba’zi kasalliklarida zararlanish o‘chog‘iga mahalliy inyeksiyalar shaklida yuborish tavsiya etiladi.
Dozalash rejimi va yuborish usuli ko‘rsatmalar, kasallikning og‘irligi va bemorning davolashga reaksiyasiga qarab individual belgilanadi. Doza minimal va qo‘llash davri maksimal qisqa bo‘lishi kerak.
Agar ma’lum vaqt oralig‘idan keyin qoniqarli klinik samara erishilmasa, preparat bilan davolashni to‘xtatish va boshqa tegishli terapiyani o‘tkazish kerak.
Tizimli terapiya. Boshlang‘ich doza ko‘pchilik hollarda 1-2 ml ni tashkil qiladi. Yuborish zaruratga qarab, bemorning holatiga qarab takrorlanadi. Preparat dumbaga chuqur mushak ichiga yuboriladi:
- shoshilinch choralarni talab qiluvchi og‘ir holatlarda (qizil yuguruk va astmatik status), preparatning boshlang‘ich dozasi 2 ml ni tashkil qilishi mumkin;
- turli dermatologik kasalliklarda, qoida tariqasida, 1 ml preparat kifoya;
- nafas olish tizimi kasalliklarida preparatning ta’siri mushak ichiga inyeksiyadan keyin bir necha soat ichida boshlanadi. Bronxial astma, pichan isitmasi, allergik bronxit va allergik rinitda holatning sezilarli yaxshilanishiga 1-2 ml preparat yuborilgandan keyin erishiladi;
- o‘tkir va surunkali bursitlarda mushak ichiga yuborish uchun doza 1-2 ml preparatni tashkil qiladi. Zarurat bo‘lganda bir necha takroriy yuborishlar o‘tkaziladi.
Mahalliy yuborish. Mahalliy og‘riqsizlantiruvchi preparatni bir vaqtda qo‘llash faqat kamdan-kam hollarda zarur bo‘ladi. Agar og‘riqsizlantiruvchi moddani bir vaqtda yuborish maqsadga muvofiq bo‘lsa, u holda 1% yoki 2% prokain gidroxloridi yoki lidokain eritmasi va parabenlarni saqlamaydigan dori shakllari ishlatiladi. Metilparaben, propilparaben, fenol va boshqa shunga o‘xshash moddalarni saqlovchi anestetiklarni qo‘llash ruxsat etilmaydi. Anestetik Betaspan Depo preparati bilan kombinatsiyada qo‘llanilganda avval flakondan shpritsga preparatning kerakli dozasi olinadi, keyin xuddi shu shpritsga ampuladan kerakli miqdordagi mahalliy anestetik olinadi va qisqa vaqt davomida chayqatiladi. Lidokainni qo‘llashdan oldin yuqori sezuvchanlikka teri sinamasini o‘tkazish zarur.
O‘tkir bursitlarda (subdeltasimon, kurak osti, tirsak va tizza qopqog‘i oldi) sinovial xaltaga 1-2 ml Betaspan Depo preparatini yuborish og‘riqni yengillashtirishi va harakatchanlikni bir necha soatga to‘liq tiklashi mumkin. Surunkali bursitni davolash kasallikning o‘tkir xuruji bartaraf etilgandan keyin preparatning kichikroq dozalari bilan o‘tkaziladi.
O‘tkir tendosinovitlar, tendinitlar va peritendinitlarda Betaspan Depo preparatining bitta inyeksiyasi bemorning holatini yengillashtiradi, surunkali holatlarda – reaksiyaga qarab preparat inyeksiyasini takrorlash kerak. Preparatni bevosita payga yuborishdan saqlanish kerak. Preparatni 0,5-2 ml dozada bo‘g‘im ichiga yuborish revmatoid artrit va osteoartritda yuborilgandan keyin 2-4 soat davomida bo‘g‘imlarning og‘rig‘i, og‘riqliligi va harakatlanish qiyinligini kamaytiradi. Preparatning terapevtik ta’sir davomiyligi sezilarli darajada o‘zgarib turadi va 4 va undan ortiq haftani tashkil qilishi mumkin.
Katta bo‘g‘imlarga yuborilganda preparatning tavsiya etilgan dozalari – 1-2 ml; o‘rtacha – 0,5-1 ml; kichik – 0,25-0,5 ml.
Ba’zi teri kasalliklarida preparatni bevosita zararlanish o‘chog‘iga teri ichiga yuborish samarali, doza 0,2 ml/sm2 ni tashkil qiladi. Zararlanish joyi tuberkulinli shprits va diametri taxminan 0,9 mm bo‘lgan igna yordamida teng ravishda o‘rab chiqiladi. 1 hafta davomida barcha yuborish joylariga yuborilgan preparatning umumiy dozasi 1 ml dan oshmasligi kerak.
Betaspan Depo preparatining tavsiya etilgan bir martalik dozalari (yuborishlar orasidagi intervallar 1 hafta): qattiq qadoqda – 0,25-0,5 ml (qoida tariqasida, 2 ta inyeksiya samarali); shporda – 0,5 ml; oyoq bosh barmog‘i harakatchanligida – 0,5 ml; sinovial kistada – 0,25 dan 0,5 ml gacha; tendosinovitda – 0,5 ml; o‘tkir podagrik artritda – 0,5 dan 1 ml gacha. Yuborish uchun diametri taxminan 1 mm bo‘lgan igna bilan tuberkulinli shpritsni qo‘llash tavsiya etiladi.
Terapevtik samaraga erishilgandan so‘ng, tegishli vaqt intervallari orqali yuboriladigan eritmada betametazon konsentratsiyasini kamaytirish hisobiga boshlang‘ich dozani asta-sekin kamaytirish orqali tutib turuvchi doza tanlanadi. Dozani kamaytirish minimal samarali dozaga erishilguncha davom ettiriladi.
Stressli vaziyat yuzaga kelganda yoki yuzaga kelish xavfi bo‘lganda (kasallik bilan bog‘liq bo‘lmagan) preparat dozasini oshirish talab qilinishi mumkin.
Uzoq muddatli terapiyadan keyin preparatni bekor qilish dozani asta-sekin kamaytirish orqali amalga oshirilishi kerak. Bemorning holatini kuzatish uzoq muddatli terapiya tugaganidan yoki preparat yuqori dozalarda qo‘llanilgandan keyin kamida bir yil davomida amalga oshiriladi.

Preparatni har qanday yuborish (yumshoq to'qimalarga, shikastlanish o'chog'iga, bo'g'im ichiga va boshqalar) bir vaqtning o'zida yaqqol mahalliy ta'sir bilan tizimli ta'sirga olib kelishi mumkin.
Trombotsitopenik purpurada Betaspan Depo mushak ichiga o'ta ehtiyotkorlik bilan yuborilishi kerak.
To'qimalarning mahalliy atrofiyasini oldini olish uchun glyukokortikosteroidlarning mushak ichiga in'ektsiyalarini mushak ichiga chuqur yuborish kerak.
Bo'g'im ichiga in'ektsiyalarni faqat tibbiyot xodimlari o'tkazishi kerak. Septik jarayonni istisno qilish uchun bo'g'im ichi suyuqligi tahlilini o'tkazish kerak. Bo'g'im ichi infeksiyasi mavjud bo'lganda preparatni yubormaslik kerak. Og'riqlilik, shish sezilarli kuchayishi, atrofdagi to'qimalar haroratining ko'tarilishi va bo'g'im harakatchanligining yanada cheklanishi septik artritdan dalolat beradi. Tashxis tasdiqlanganda antibakterial terapiya tayinlash zarur. Glyukokortikosteroidlarni nostabil bo'g'imga, infeksiyalangan sohalarga va umurtqalararo bo'shliqlarga yubormaslik kerak. Osteoartritda bo'g'imga takroriy in'ektsiyalar bo'g'im yemirilishi xavfini oshirishi mumkin. Muvaffaqiyatli bo'g'im ichi terapiyasidan so'ng bemor bo'g'imga ortiqcha yuklama berishdan saqlanishi kerak.
Gipotireoz yoki jigar sirrozi bo'lgan bemorlarga, ko'zning gerpetik shikastlanishi bo'lgan bemorlarga (shoh parda perforatsiyasi ehtimoli tufayli); nomaxsus yarali kolitda, perforatsiya xavfi bo'lganda, abssess yoki boshqa yiringli infeksiyalarda, shuningdek divertikulitda, yaqinda hosil qilingan ichak anastomozlarida, oshqozon va o'n ikki barmoqli ichakning faol yoki latent yara kasalligida, buyrak yetishmovchiligida, arterial gipertenziyada, osteoporozda, og'ir miasteniyada preparatni ehtiyotkorlik bilan qo'llash kerak.
Preparatni qo'llash fonida ruhiy buzilishlar bo'lishi mumkin (ayniqsa emotsional beqarorlik yoki psixozlarga moyilligi bo'lgan bemorlarda).
Preparat bilan davolashda qandli diabeti bo'lgan bemorlarga qand pasaytiruvchi terapiyani korreksiya qilish talab qilinishi mumkin.
Glyukokortikosteroidlarni olayotgan bemorlarga chechakka qarshi emlash qilmaslik kerak. Glyukokortikosteroidlarni (ayniqsa yuqori dozalarda) olayotgan bemorlarga nevrologik asoratlar rivojlanishi xavfi va past immunitet javob reaksiyasi (antitanachalar hosil bo'lishi yo'qligi) ni hisobga olib, boshqa immunizatsiyani o'tkazmaslik kerak. O'rin bosuvchi terapiya o'tkazilganda (masalan buyrak usti bezi po'stlog'ining birlamchi yetishmovchiligida) immunizatsiya o'tkazish mumkin.
Immunitetni bostiruvchi dozalarda Betaspan Depo olayotgan bemorlar suvchechak va qizamiq bilan og'rigan bemorlar bilan aloqada bo'lishdan saqlanishlari kerak. Preparatni qo'llashda shuni hisobga olish kerakki, glyukokortikosteroidlar infeksion kasallik belgilarini niqoblashi, shuningdek organizmning qarshilik ko'rsatish qobiliyatini pasaytirishi mumkin.
Faol sil kasalligida preparatni tayinlash faqat adekvat silga qarshi terapiya bilan birgalikda o'tkinchi yoki tarqalgan sil hollaridagina mumkin. Latent sil kasalligi bo'lgan yoki tuberkulinga musbat reaksiyasi bo'lgan bemorlar avvalo shifokor bilan profilaktik silga qarshi terapiya masalasini hal qilishlari kerak.
Glyukokortikosteroidlarni uzoq muddat qo'llash katarakta (ayniqsa bolalarda), ko'rish nervi shikastlanishi mumkin bo'lgan glaukoma rivojlanishiga olib kelishi va ko'zning ikkilamchi infeksiyasi (zamburug'li yoki virusli) rivojlanishiga yordam berishi mumkin. Vaqti-vaqti bilan oftalmologik tekshiruvdan o'tish zarur, ayniqsa Betaspan Depo ni 6 oydan ortiq vaqt davomida olayotgan bemorlarga.
Arterial bosim ko'tarilganda, to'qimalarda suyuqlik va natriy xlorid ushlanib qolganda va organizmdan kaliy chiqarilishi oshganda (bu shishlar, yurak faoliyatidagi og'ishlar bilan namoyon bo'lishi mumkin) osh tuzi cheklangan parhez va kaliy saqlovchi preparatlarni qo'shimcha qabul qilish tavsiya etiladi.
Gipoprotrombinemiyada qon ketishi ortishi ehtimoli tufayli atsetilsalitsil kislotasini preparat bilan kombinatsiyada ehtiyotkorlik bilan qabul qilish kerak.
Shuningdek terapiya tugaganidan keyin bir necha oy davomida buyrak usti bezi po'stlog'ining ikkilamchi yetishmovchiligi rivojlanishi mumkinligini yodda tutish kerak. Ushbu davr mobaynida stressli vaziyat yuzaga kelganda yoki yuzaga kelish xavfi tug'ilganda Betaspan Depo preparati bilan davolashni tiklash kerak.
Glyukokortikosteroidlar qo'llanilganda spermatozoidlarning harakatchanligi va soni o'zgarishi mumkin.
Odatda Betaspan Depo bemorning avtotransportni boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashdagi reaksiyasi tezligiga ta'sir qilmaydi.
Ammo yakka hollarda mushak kuchsizligi, tirishishlar, ko'rish buzilishi, bosh aylanishi, bosh og'rig'i, kayfiyat o'zgarishi, depressiya (yaqqol psixotik reaksiyalar bilan), yuqori ta'sirchanlik paydo bo'lishi mumkin, shuning uchun preparat bilan davolash vaqtida avtotransportni boshqarish yoki boshqa mexanizmlar bilan ishlashdan saqlanish tavsiya etiladi.
Betaspan Depo suspenziyasi vena ichiga yoki teri ostiga yuborish uchun mo'ljallanmagan.
Preparatni qo'llashda aseptika qoidalariga qat'iy rioya qilish majburiydir.

Fenobarbital, rifampitsin, fenitoin yoki efedrinni bir vaqtda qo'llash kortikosteroidlar metabolizmini tezlashtirishi mumkin, bu terapevtik samaraning susayishiga olib keladi.
Glyukokortikosteroidlar va estrogenlar bir vaqtda qo'llanilganda preparat dozasini to'g'irlash zarur bo'lishi mumkin (dozani oshirib yuborish xavfi tufayli).
Kortikosteroidlar va kaliy ionlarini chiqaruvchi diuretiklarni bir vaqtda qo'llash gipokaliemiyani keltirib chiqarishi mumkin.
Kortikosteroidlarni yurak glikozidlari bilan kombinatsiyalangan holda qo'llash aritmiyalar paydo bo'lish ehtimolini oshirishi yoki glikozidlar toksikligini kuchaytirishi mumkin.
Kortikosteroidlar amfoteritsin B chaqirgan kaliy ionlari chiqarilishini kuchaytirishi mumkin. Betaspan Depo preparati va bilvosita antikoagulyantlarni bir vaqtda qabul qilish qon ivish tezligining o'zgarishiga olib kelishi mumkin, bu dozani to'g'irlashni talab qiladi.
Nosteroid yallig'lanishga qarshi vositalar yoki alkogolning glyukokortikosteroidlar bilan birgalikdagi ta'siri oshqozon-ichak trakti yaralari namoyon bo'lish chastotasi yoki kechish og'irligining oshishiga olib kelishi mumkin.
Kortikosteroidlar qo'llanilganda qonda salitsilatlar kontsentratsiyasi pasayishi mumkin.
Glyukokortikosteroidlar va somatotropinni bir vaqtda yuborish oxirgisining so'rilishini sekinlashishiga olib kelishi mumkin.
NOMUTANOSIBLIK:
Preparatni bitta shpritsda mahalliy anestetiklar bilan aralashtirish mumkin (В«Dozalash tartibiВ» bo'limiga qarang); biroq, mutanosiblikni har doim nazorat qilish kerak.

Nojo'ya hodisalar, boshqa glyukokortikosteroidlar qo'llanilganda bo'lgani kabi, doza va preparatni qo'llash davomiyligiga bog'liq. Ushbu reaksiyalar odatda qaytuvchan va doza kamaytirilganda kamayishi mumkin.
Suv-elektrolit muvozanati: natriyemiya, kaliy ajralishining oshishi, gipokaliemik alkaloz, kaltsiy chiqarilishining oshishi, to'qimalarda suyuqlik tutilishi.
Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: ushbu kasallikka moyilligi bo'lgan bemorlarda dimlangan yurak yetishmovchiligi; arterial gipertenziya.
Suyak-mushak tizimi tomonidan: mushak holsizligi, miopatiya, mushak massasining yo'qolishi, og'ir soxtaparalitik miasteniyada miastenik simptomlarning yomonlashishi, osteoporoz, son yoki elka suyagi boshchasining aseptik nekrozi, naysimon suyaklarning patologik sinishi, paylarning uzilishi, bo'g'imlar beqarorligi (ko'p marta in'ektsiya qilingandan so'ng).
Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: hiqichoq, MIT eroziv-yarali shikastlanishi, keyinchalik perforatsiya va qon ketishi ehtimoli bilan, qizilo'ngach yarasi, pankreatit, meteorizm.
Teri tomonidan: yaralar bitishining yomonlashishi, teri atrofiyasi, teri yupqalashishi, petexiyalar va ekximozlar, yuz eritemasi, ko'p terlash, dermatit, toshma, angionevrotik shish kabi teri reaksiyalari.
Asab tizimi tomonidan: tirishishlar, ko'ruv nervi diski shishi bilan kalla suyagi ichki bosimining oshishi (odatda davolash tugagandan so'ng), bosh aylanishi, bosh og'rig'i; eyforiya, kayfiyat o'zgarishi, depressiya (yaqqol psixotik reaksiyalar bilan), ta'sirchanlikning kuchayishi, uyqusizlik.
Endokrin tizimi tomonidan: hayz siklining buzilishi, Kushing sindromi, homila rivojlanishining yoki bola o'sishining kechikishi, glyukozaga tolerantlikning buzilishi, latent qandli diabet ko'rinishlari, insulin in'ektsiyalariga yoki peroral antidiabetik vositalarni qo'llashga ehtiyojning oshishi.
Ko'rish organlari tomonidan: orqa subkapsulyar katarakta, ko'z ichki bosimining oshishi, glaukoma, ekzoftalm.
Moddalar almashinuvi tomonidan: oqsil katabolizmi oqibatida manfiy azot balansi; lipomatoz, shu jumladan mediastinal va epidural lipomatoz, bu nevrologik asoratlarga olib kelishi mumkin; tana vaznining oshishi.
Immun tizimi tomonidan: anafilaktik reaksiya yoki preparat yuborilishiga o'ta yuqori sezuvchanlik reaksiyasi va gipotenziv reaksiya.
Preparatni parenteral yuborish bilan bog'liq boshqa nojo'ya reaksiyalar: yuz va bosh sohasida mahalliy qo'llash bilan kechuvchi ko'rishning buzilishi yakka holatlari, giper - yoki gipopigmentatsiya, teri osti va teri atrofiyasi, aseptik abstsesslar, in'ektsiyadan so'ng yuzga qon quyilishi (bo'g'im ichiga yuborish) va neyrogen artropatiya.