Passiflora ekstrakti tarkibida alkaloidlar va flavinoidlar mavjud bo‘lib,markaziy asab tizimiga yengil tinchlantiruvchi ta’sir kursatadi,uyquni normallashtirishga yordam beradi ,tajanglik va streslarni kamaytirishga yordam beradi,silliq mushaklarga spazmolitik ta’sir kursatadi,yurak faoliyatini yaxshilaydi va tinchlantiruvchi ta’sirga ega.
Do‘lana ekstrakti tarkibida flavinoidlar,xolin,asetilxolin,taninlar,fitotserinlar mavjud.Tripterin brikmalari va flavinoidlar mavjudligi tufayli u spazmolitik ta’sirga ega, yurak va miya tomirlarini kengaytirishi hisobiga gipotenziv ta’sir ko‘rsatadi,venoz bosimni normalashtirishga yordam beradi va qon tomirlar devorini o‘tkazuvchanligini oshiradi.Yengil sedativ ta’sirga ega.
Melissa ekstrakti tarkibida 0,1-0,3% efir moyi bo’ladi,uning asosiy tarkibiy kismlariga sitranellal,geraniol,sitral,sitronellol,linollenol,fenilpropanollar,xlorogen va kofein kislotalari kiradi.Ushbu sedativ moddalar antidepresiv,spazmolitik,anksiolitik,immunomodulyar.viruslarga qarshi,mikroblarga qarshi va allergenlarga qarshi ta’sir ko’rsatadi. Melissaning keng doiradagi terapevtik ta’sirini uning tarkibidagi biologik faol qushimchalar hisobiga yuzaga keladi:yaqqol sedativ ta’sirini sitronellal hisobiga,spazmolitik xusutiyatini geraniol va sitronelollar,fenilpropanoidlar hisobiga,shuningdek viruslarga qarshi,immunomodulyar,antigistomin,antioksidant va mikroblarga qarshi ta’sirlarga ega.Melisani homilador ayollarga siydik xaydovchi,ishtaxani ochuvchi va qayd qilishga qarshi vosita sifatida foydalaniladi.
Piridoksin gidroxlorid (vitamin B6) koenzim sifatida ko‘plab metabolik jarayonlarda qo’llaniladi,asab tizimini metobolizmini tartibga solishda ishtirok etadi.magniyning oshkozon ichak traktidan tezroq so‘rilishiga va magniyning xujayralarga kirib borishiga va saqlanishiga yordam beradi.Vitamin B6 yani piridoksin aqliy va jismoniy zo‘riqishlarni oldini oladi.Qondagi glyukoza miqdorini meyorlashtiradi,qalqonsimon bez ,buyrak usti bezi va jinsiy bezlar faolyatini yaxshilaydi.Miya tuqimalarida moddalar almashinuvini normallashtiradi va asab tizimini mustaxkamlaydi,antidepresant ta’sirga ega.
Magniy tananing barcha tuqimalarida joylashgan va hujayralarning normal ishlashi uchun zarur bo‘lgan muxim element xisoblanadi hamda ko’plab metabolik jarayonlarda ishtirok etadi.Xususan,u asab hujayralaridagi impulslarni uzatishini normallashtiradi va mushaklarning qisqarishida ishtirok etadi.Magniy ionlari kalsiyning fiziologik antogonistlaridir.Magniy bir qator retseptorlar tarkibiga kiritilgan((NMDA-, AMRA- asetilxolin retseptorlari, noradrenalin va dofaminlar),bu neyrotransmitterlarning normal almashinuvi uchun zarur(katexolaminlar , tirozin, dofamin, noradrenalin, serotonin, GAMK).Magniy ionlari neyronlarning qo‘zg‘aluvchanligini pasaytiradi,mushaklarda ion muvozanatini saqlashda muxim fiziologik ro’l o‘ynaydi,nerv mushak o‘tkazuvchanligini yaxshilaydi va ko‘plab fermentativ funksiyalarda ishtirok etadi.Tanada magniyning yetishmovchiligi mushaklar kuchsizligiga,titroq,tetaniya,ataksiya,refleksli qo‘zg‘aluvchanlikni ortishiga, asabiylashish,uyqu buzulishi,yurak ritmlarining buzilishlari ya’ni ekstrasistoliya va taxikardiyalarga,ovqat xazm qilish traktining buzilishlariga ya’ni diareyalarga sabab bulishi mumkin.Magniyning yetishmasligi uning qabul qilishning buzilishi hisobiga bo’lishi mumkin ya’ni ikkilamchi :oshqozon ichaklardan so’rilishning buzilishi,buyraklardan magniyning xaddan ko‘p chiqib ketishi va magniyga bo‘lgan extiyojning ortishi hisobiga (jismoniy va aqliy zo’riqish,stresslar,homiladorlik).
