Ferveks
Ferveks chiqarilish shakllari
Ferveks haqida qo'llanma
Qo'llanilishi mumkin bo'lmagan holatlar
- “Tarkibi” boʼlimida qayd etilgan faol moddaga yoki yordamchi moddalarning istalgan biriga yuqori sezuvchanlik;
- gepatotsellyulyar yetishmovchiligi boʼlgan holatlar;
- yopiq burchakli glaukoma rivojlanish xavfi boʼlgan holatlar;
- siydik yoʼli va prostata bezi tomonidan buzilishlar bilan bogʼliq siydik chiqarilishi tutilishi xavfi boʼlgan holatlar;
- 6 yoshgacha boʼlgan yoshdagi bolalarda qoʼllash mumkin emas.
Farmakodinamikasi
Preparat quyidagi 3 farmakologik xususiyatga ega:
- koʼpincha oʼzaro bogʼliq boʼlgan rinoreya va koʼz yoshlanishi yaqqol ifodalanish darajasini kamaytirish imkonini beradigan antigistamin taʼsir etish, shuningdek epizodik holatlar, masalan, aksirish xurujlarini bartaraf qilish;
- yuqori tana haroratini va ogʼriqni (bosh ogʼrishi, mialgiya) kamaytirish imkonini beradigan isitmani tushiradigan va ogʼriqsizlantiradigan taʼsir etish;
- organizmning askorbin kislotasiga ehtiyojini toʼldirish.
Farmakokinetikasi
Paratsetamol
Soʼrilishi
Paratsetamol ichga qabul qilinganida preparat soʼrilishi tez va butunlay amalga oshiriladi. Qon plazmasida maksimal kontsentratsiyasiga qabul qilinganidan soʼng 30-60 minutdan keyin erishiladi.
Taqsimlanishi
Paratsetamol organizmning barcha toʼqimalarida tez taqsimlanadi. Qon, soʼlak va qon plazmasidagi kontsentratsiyalar koʼrsatkichlarini solishtirish mumkin. Qon plazmasi oqsillari bilan bogʼlanishi ahamiyatsiz hisoblanadi.
Biotransformatsiyasi
Paratsetamolning metabolik oʼzgarishi koʼproq jigarda amalga oshiriladi. Glyukuron kislotasi va sulьfatlar paydo boʼlgan holatda konʼyugatsiya metabolik oʼzgarishning ikki asosiy yoʼli hisoblanadi. Oxirgi yoʼl terapevtik dozalardan yuqori dozalar qabul qilinganida tez toʼyinadi. Metabolik oʼzgarishning kamroq ahamiyatli yoʼli, P450 sitoxromi tizimi izofermentlari ishtirokidagi kataliz reaktiv xususiyati meʼyoriy sharoitlarda tiklangan glutation bilan tez bartaraf qilinadigan oraliq modda (N-atsetilbenzoxinonimin) paydo boʼlishiga olib keladi, ushbu modda sistein va merkaptur kislotali konʼyugat shaklida siydik bilan chiqariladi. Biroq, kuchli zaharlanishda ushbu toksik metabolit miqdori koʼpayadi.
Chiqarilishi
Preparat koʼproq siydik bilan chiqariladi. Qabul qilingan dozaning taxminan 90%
24 soat davomida koʼproq glyukuron kislotasi konʼyugati (60-80%) va sulьfatlar konʼyugatlari (20-30%) shaklida buyraklar orqali chiqariladi.
Preparatning 5% dan kamroq qismi oʼzgarmagan shaklda chiqariladi. Yarim chiqarilish davri taxminan 2 soatni tashkil etadi.
Patofiziologik oʼzgarishlar:
- Buyrak yetishmovchiligi: ogʼir darajali buyrak yetishmovchiligi holatida (kreatinin klirensi 10 ml/minutdan past), paratsetamol va uning metabolitlari chiqarilishi sekinlashadi.
- Keksa yoshdagi patsientlar: konʼyugatsiya qilish qobiliyati oʼzgarmaydi.
Feniramin maleat: ovqatni hazm qilish yoʼlida yuqori absorbtsiya. Qon plazmasidan yarim chiqarilish davri 1-1,5 soatni tashkil etadi. Toʼqimalar bilan yuqori oʼxshashlik. Organizmdan bevosita buyraklar orqali chiqariladi.
Аskorbin kislotasi: ovqatni hazm qilish yoʼlida yaxshi soʼriladi. Ortiqcha doza qabul qilingan holatda koʼproq siydik bilan chiqariladi.
Homiladorlik va laktatsiya davrida qo'llanishi
Homiladorlik
Homilador ayollardan olingan koʼp miqdorli maʼlumotlar paratsetamol qoʼllanishi bilan bogʼliq homila/yangi tugʼilgan chaqaloqlar rivojlanishi biron-bir nuqsonlari yoki toksikligi yoʼqligidan dalolat beradi. Ona qornida paratsetamol taʼsiriga uchragan bolalar nevrologik rivojlanishi yuzasidan oʼtkazilgan epidemiologik tadqiqotlar yakuniy natijalar bermaydi. Tegishli ravishda, ehtiyotkorlik choralari sifatida, ushbu preparatni ayollarga homiladorlik davrida buyurish kerak emas.
Koʼkrakdan emizish
Hayvonlarda tadqiqotlar oʼtkazilmaganligi va klinik tadqiqotlar maʼlumotlari yoʼqligi tufayli xavf maʼlum emas. Tegishli ravishda, ehtiyotkorlik choralari sifatida, ushbu preparatni ayollarga koʼkrakdan emizish davrida buyurish kerak emas.
Fertillik
Siklooksigenaz va prostaglandinlar sinteziga potentsial taʼsir etish mexanizmi tufayli paratsetamol ayollarda ovulyatsiyaga taʼsir etgan holda fertillikni buzishi mumkin. Bu davolash toʼxtatilganidan soʼng qaytuvchan hisoblanadi. Uning homilador boʼlishni istagan ayollarga qoʼllanishi tavsiya etilmaydi.
Dozani oshirib yuborilishi
Feniramin bilan bogʼliq dozaning oshirib yuborilishi tirishishlar (ayniqsa, bolalarda), ongni buzilishi, koma holatini chaqirishi mumkin. S vitamini dozasining oshirib yuborilishi meʼda-ichak yoʼli buzilishlarini (jigʼildon qaynashi, diareya, qorindagi ogʼriqni) chaqirishi mumkin. S vitamini sutkada 1 g dan koʼproq dozalarida glyukoza-6-fosfatdegidrogenaz tanqisligi boʼlgan patsientlarda gemoliz rivojlanish xavfi mavjud.
Keksa yoshdagi patsientlarda va ayniqsa, kichik yoshdagi bolalarda, jigar yetishmovchiligi boʼlgan patsientlarda, surunkali alkogolizm boʼlgan patsientlarda va toʼyib ovqatlanmaydigan patsientlarda paratsetamol bilan bogʼliq zaharlanish xavfi mavjud, u oʼlim bilan tugashi mumkin.
Simptomlari: odatda, dastlabki sutkalarda paydo boʼladigan koʼngil aynishi, qusish, anoreksiya, rangparlik, qorindagi ogʼriq.
Dozaning oshirib yuborilishi jigar sitolizini chaqiradi, bu butunlay va qaytarilmas nekrozga olib kelishi mumkin, oʼz oʼrnida, nekroz gepatotsellyulyar yetishmovchiligiga, metabolik atsidozga, entsefalopatiyaga olib keladi, bu, oʼz navbatida, ogʼir darajali behushlik va oʼlim holatiga sabab boʼlishi mumkin.
Doza oshirib yuborilganidan soʼng 12-48 soatdan keyin jigar transaminaz, laktatdegidrogenaz va bilirubin darajasi oshishi, shuningdek protrombin darajasi kamayishi qayd etilishi mumkin. Jigar shikastlanishi klinik simptomlari, odatda, 1-2 kundan keyin kuzatiladi va 3-4 kundan keyin maksimumga erishiladi. Dozaning oshirib yuborilishi oʼtkir darajali pankreatitga, giperamilazemiyaga, oʼtkir darajali buyrak yetishmovchiligiga va pantsitopeniyaga ham olib kelishi mumkin.
Tez yordam choralari:
- davolashni toʼxtatish;
- darhol shifoxonaga yotqizish;
- qon plazmasida paratsetamolning boshlangʼich darajasini aniqlash;
- qoʼllanilgan dori preparatini meʼdani yuvish orqali darhol chiqarish;
- doza oshirib yuborilishini odatdagi davolash N-atsetiltsistein antidoti vena ichiga yoki peroral qoʼllanishini oʼz ichiga oladi. Аntidot imkon darajada ertaroq, doza oshirib yuborilganidan soʼng 10 soat davomida qoʼllanishi kerak;
- simptomatik davolash. Jigar funktsiyalari testlarini davolash boshlanishida oʼtkazish va har 24 soatda takrorlash kerak. Аksariyat holatlarda jigar transaminazlari 1-2 hafta davomida jigar funktsiyasi butunlay tiklangan holda meʼyorga qaytadi.
Maxsus ko‘rsatmalari
Pasaymaydigan juda yuqori tana harorati holatida, superinfektsiya belgilari paydo boʼlganida yoki simptomlar uch kundan koʼproq vaqt davomida saqlanib qolgan holatda buyurilgan davolashni qayta koʼrib chiqish kerak. Koʼproq psixologik bogʼliqlik xavfi faqat tavsiya etiladigan dozalardan yuqori dozalarda va uzoq muddatli davolashda paydo boʼlishi mumkin.
Dozaning oshirib yuborilishi xavfidan saqlanish maqsadida boshqa dori preparatlari paratsetamolni saqlamasligiga ishonch hosil qiling.
Maksimal tavsiya etiladigan dozalarga rioya qiling:
- tana vazni 37 kg dan kamroq boʼlgan bolalar uchun paratsetamolning umumiy dozasi sutkada 80 mg/kg dan yuqori boʼlmasligi kerak (“Dozaning oshirib yuborilishi” boʼlimiga qarang);
- tana vazni 38-50 kg boʼlgan bolalar: paratsetamolning umumiy dozasi sutkada 3 g dan yuqori boʼlmasligi kerak (“Dozaning oshirib yuborilishi” boʼlimiga qarang);
- tana vazni 50 kg dan koʼproq boʼlgan katta yoshdagi patsientlar va bolalar: paratsetamolning umumiy dozasi sutkada 4 g dan yuqori boʼlmasligi kerak (“Dozaning oshirib yuborilishi” boʼlimiga qarang).
Jiddiy teri reaktsiyalari juda kam holatlari toʼgʼrisida maʼlum qilingan. Patsientlar bunday jiddiy teri reaktsiyalari erta belgilari toʼgʼrisida, shuningdek teri toshmasi yoki yuqori sezuvchanlik reaktsiyasi boshqa belgilari paydo boʼlgan holatda preparatning kelgusi qoʼllanishini toʼxtatish kerakligi toʼgʼrisida xabardor qilinishi kerak.
Qoʼllanishda ehtiyotkorlik choralari
Paratsetamol mavjudligi bilan bogʼliq:
Paratsetamol flukloksatsillin bilan bir vaqtda qoʼllanilganida, ayniqsa, ogʼir darajali buyrak yetishmovchiligi, sepsis, toʼyib ovqatlanmaslik va glutation tanqisligi boshqa manbalari (masalan, surunkali alkogolizm) boʼlgan patsientlarda, shuningdek paratsetamolning maksimal sutkalik dozalarini qabul qilayotgan patsientlarda yuqori anion intervali bilan metabolik atsidozning yuqori xavfi tufayli ehtiyotkorlikka rioya qilish tavsiya etiladi. Puxta monitoringni oʼtkazish, shu jumladan siydikda 5-oksoprolin darajasini oʼlchash tavsiya etiladi. Davolash vaqtida alkogolni isteʼmol qilish tavsiya etilmaydi.
Feniramin maleat mavjudligi bilan bogʼliq:
Davolash vaqtida alkogol ichimliklarini isteʼmol qilishdan, oksibat natriy yoki antigistamin preparatlari sedativ taʼsirini oshiradigan sedativ preparatlarni (ayniqsa, barbituratlarni) qabul qilishdan saqlanish kerak (“Dorilarning oʼzaro taʼsiri” boʼlimiga qarang).
S vitamini mavjudligi bilan bogʼliq:
S vitamini temir moddasi almashinuvi buzilishlari boʼlgan patsientlarda va glyukozo-6-fosfatdegidrogenaz tanqisligi boʼlgan patsientlarda ehtiyotkorlik bilan qoʼllanishi kerak.
Maʼlum taʼsir etuvchi yordamchi moddalar bilan bogʼliq:
Ushbu dori preparati azo-boʼyoq moddasini (E110) va allergik reaktsiyalarni chaqirishi mumkin boʼlgan allyur qizil rangli АSni (E129) saqlaydi. Ushbu dori preparati allergik reaktsiyalarni chaqirishi mumkin boʼlgan har bir sasheda 0,3 mg benzil spirtini, shuningdek benzoat natriy qoldiqlarini (E211) saqlaydi. Ushbu dori preparati bir sashega 1 mmol (23 mg)dan kamroq natriyni saqlaydi, yaʼni u deyarli “natriyni saqlamaydi”. Ushbu dori preparati bir sashega 0,004 mg spirt (etanol)ni saqlaydi. Bir sashedagi miqdor 1 ml pivo yoki 1 ml vinodan kamroq miqdorga ekvivalent boʼlib, bu ahamiyatli taʼsirni chaqirmaydi.
Homiladorlik va laktatsiya davrida qoʼllanilishi
Homiladorlik
Homilador ayollardan olingan koʼp miqdorli maʼlumotlar paratsetamol qoʼllanishi bilan bogʼliq homila/yangi tugʼilgan chaqaloqlar rivojlanishi biron-bir nuqsonlari yoki toksikligi yoʼqligidan dalolat beradi. Ona qornida paratsetamol taʼsiriga uchragan bolalar nevrologik rivojlanishi yuzasidan oʼtkazilgan epidemiologik tadqiqotlar yakuniy natijalar bermaydi. Tegishli ravishda, ehtiyotkorlik choralari sifatida, ushbu preparatni ayollarga homiladorlik davrida buyurish kerak emas.
Koʼkrakdan emizish
Hayvonlarda tadqiqotlar oʼtkazilmaganligi va klinik tadqiqotlar maʼlumotlari yoʼqligi tufayli xavf maʼlum emas. Tegishli ravishda, ehtiyotkorlik choralari sifatida, ushbu preparatni ayollarga koʼkrakdan emizish davrida buyurish kerak emas.
Fertillik
Siklooksigenaz va prostaglandinlar sinteziga potentsial taʼsir etish mexanizmi tufayli paratsetamol ayollarda ovulyatsiyaga taʼsir etgan holda fertillikni buzishi mumkin. Bu davolash toʼxtatilganidan soʼng qaytuvchan hisoblanadi. Uning homilador boʼlishni istagan ayollarga qoʼllanishi tavsiya etilmaydi.
Аvtomobilni va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga taʼsiri
Ushbu dori preparati avtotransport yoki boshqa mexanizmlarni boshqarishda reaktsiya tezligiga katta taʼsir etadi.
Transport vositalarini va boshqa mexanizmlarni boshqarayotgan patsientlar, ayniqsa, davolanish boshlanishida ushbu dori preparatidan foydalanish bilan bogʼliq seruyqulik rivojlanish xavfi toʼgʼrisida bilishlari kerak.
Ushbu holat alkogol ichimliklari isteʼmol qilinganida yoki spirtni saqlaydigan dori preparatlari yoxud sedativ preparatlar qabul qilinganida kuchayadi.
Dori vositalarining o'zaro ta'siri
Paratsetamol mavjudligi bilan bogʼliq:
Qoʼllanishda ehtiyotkorlik choralariga rioya etilishini talab qiladigan majmualar
K vitamini antagonistlari
Paratsetamol eng kamida 4 kun maksimal dozalarda (sutkada 4 g) qabul qilingan holatda, peroral antikoagulyantlar yuqori taʼsir etishi va qon ketishlar paydo boʼlishi xavfi.
Xalqaro meʼyorlashtirilgan nisbat (XMN) muntazam ravishda nazorat qilinishi kerak. Paratsetamol bilan davolash vaqtida va preparat qoʼllanishi toʼxtatilgandan soʼng antikoagulyant dozalariga tuzatish kiritilishi mumkin.
Flukloksatsillin
Paratsetamol va flukloksatsillin bir vaqtda qabul qilinganida ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak, chunki ushbu preparatlarning bir vaqtda qabul qilinishi, ayniqsa, xavf omillari boʼlgan patsientlarda yuqori an ion oraliqli metabolik atsidoz bilan bogʼliq.
Paraklinik test oʼtkazilishi bilan oʼzaro bogʼliqliklar
Paratsetamolni qabul qilish anomal yuqori kontsentratsiyalar holatida glyukozooksidaz-peroksidaz usulidan foydalanilgan holda qonda glyukoza darajasi tahlili natijalarini buzib koʼrsatishi mumkin.
Paratsetamolni qabul qilish fosfor-volьfram kislotasi usulidan foydalanilgan holda qonda siydik kislotasi tahlili natijalarini buzib koʼrsatishi mumkin.
Feniramin maleat mavjudligi bilan bogʼliq
Qoʼllanishi mumkin boʼlmagan kombinatsiyalar
Spirt (spirtli ichimliklar shaklida yoki yordamchi modda sifatida)
Spirt H1 antigistaminning sedativ taʼsirini kuchaytiradi. Diqqat-eʼtiborni jamlash qobiliyatining buzilishi transport vositasini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash xavfli boʼlishiga olib kelishi mumkin.
Spirtli ichimliklar isteʼmol qilinishidan yoki spirt saqlaydigan dori preparatlarini qabul qilishdan saqlanish kerak.
Natriy oksibutirat
Markaziy nerv tizimi susayishini oshiradi. Diqqat-eʼtiborni jamlash qobiliyatining buzilishi transport vositasini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash xavfli boʼlishiga olib kelishi mumkin.
Eʼtibor qaratish talab qilinadigan majmualar
Boshqa atropin dori preparatlari: imipramin antidepressantlar, aksariyat atropin H1-antigistamin preparatlar, antixolinergik parkinsonga qarshi preparatlar, atropin spazmaga qarshi preparatlar, dizopiramid, fenotiazin neyroleptiklar va klozapin.
Siydikni tutilishi, konstipatsiya, ogʼiz qurishi kabi atropin noxush holatlarga qoʼshimcha.
Boshqa sedativ preparatlar: morfin hosilalari (analьgetiklar, yoʼtalga qarshi preparatlar va oʼrinbosuvchi terapiya), neyroleptiklar, barbituratlar, benzodiazepinlar, benzodiazepinlardan farq qiladigan anksiolitiklar (masalan, meprobamat), uyqu dorilar, sedativ antidepressantlar (amitriptilin, doksepin, mianserin, mirtazapin, trimipramin), sedativ H1-antigistamin preparatlar, antigipertenziv markaziy taʼsir etuvchi preparatlar, baklofen va talidomid.
Markaziy nerv tizimi susayishini oshadi. Diqqat-eʼtiborni jamlash qobiliyatining buzilishi transport vositasini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash xavfli boʼlishiga olib kelishi mumkin.
Аntixolinesteraz preparatlari
Feniramin maleat tufayli atsetilxolin retseptorlari antagonizmi orqali antixolinesteraz preparatlari samaradorligi kamayish xavfi.
Opioidlar
Ogʼir darajali ich qotishi bilan ichaklar motorikasi buzilishlari ahamiyatli xavfi.
Qo‘llash usuli va dozirovkasi
Ichish uchun moʼljallangan. Sashedagi modda yetarli miqdordagi qaynoq yoki sovuq suvda eritib aralashtiriladi.
Ushbu preparat bolalar (6 yoshdan katta yoshdagi) davolashda qoʼllanish uchun moʼljallangan:
- 6 yoshdan 10 yoshgacha boʼlgan bolalar (tana vazni 21 kg – 25 kg): sutkada 2 marta 1 sashe;
- 10 yoshdan 12 yoshgacha boʼlgan bolalar (tana vazni 26 kg – 40 kg): sutkada 3 marta 1 sashe;
- 12 yoshdan 15 yoshgacha boʼlgan bolalar (tana vazni 41 kg – 50 kg): sutkada 4 marta 1 sashe.
Ushbu preparat 6 yoshdan kichik yoshdagi bolalarni davolash uchun qoʼllanishi mumkin emas.
Preparatni qabul qilish oʼrtasidagi interval 4 soatdan kam boʼlmasligi kerak.
Аlohida patsientlar guruhlari
Buyrak yetishmovchiligi boʼlgan patsientlar
Buyrak yetishmovchiligi holatlarida va agar shifokor tomonidan boshqa koʼrsatma berilmagan boʼlsa, dozani kamaytirish va quyidagi jadvalda qayd etilganidek 2 doza oʼrtasidagi minimal intervalni oshirish tavsiya etiladi:
| Kreatinin klirensi | Yuborish minimal intervali |
| ≥50 ml/minut | 4 soat |
| 10-50 ml/minut | 6 soat |
| <10 ml/minut | 8 soat |
Paratsetamolning umumiy dozasi (oʼz formulasida paratsetamolni saqlaydigan barcha boshqa dori preparatlari hisobga olingan holda) sutkada 60 mg/kg dan yuqori boʼlmasligi (sutkada 3 g dan yuqori boʼlmasligi) kerak.
Quyidagi vaziyatlarda paratsetamolning sutkada 60 mg/kg dan yuqori boʼlmagan (sutkada 3 g dan yuqori boʼlmagan) minimal mumkin boʼlgan samarali dozasi toʼgʼrisidagi masala koʼrib chiqilishi kerak:
– tana vazni 50 kg dan kamroq boʼlgan katta yoshdagi patsientlar;
– engil va oʼrtacha ogʼirlik darajasidagi gepatotsellyulyar buzilish;
– surunkali alkogolizm;
– surunkali toʼyib ovqatlanmaslik (jigarda past glutation zaxiralari), suvsizlanish.
Yuborish ketma-ketligi
Dozani yuborish intervali 21 kg dan 25 kg gacha tana vaznli bolalarda eng kamida 12 soatni, 26 kg dan 40 kg gacha tana vaznli bolalarda eng kamida 8 soatni va 41 kg dan 50 kg gacha tana vaznli bolalarda eng kamida 6 soatni tashkil etishi kerak.
Davolashning davom etish muddati
Davolashning maksimal davom etish muddati – 3 kun.
- 1. Dori vositalari va tibbiy buyumlar Davlat reestri (O‘zbekiston Respublikasi)
- 2. Ishlab chiqaruvchining rasmiy yo‘riqnomasi
- 3. Anatomik-terapevtik-kimyoviy tasnif (ATX)


















