Ditilin

•o‘ta yuqori sezuvchanlik; •xavfli gipertermiya (shu jumladan, anamnezda); •miasteniya; •tug‘ma va distrofik miotoniya; •Dyushenn mushak distrofiyasi; •yopiq burchakli glaukoma; •o‘tkir jigar yetishmovchiligi; •o‘pka shishi; •ko‘z ichiga kirib boruvchi jarohatlar; •bronxial astma; •ginerkaliyemiya; •1 yoshgacha bolalik yoshi; •homiladorlik; •laktatsiya davrida qo‘llash mumkin emas. Ehtiyotkorlik bilan: zardob soxta-xolinesteraza faolligi pasayishi (jigar yetishmovchiligining terminal bosqichi, anemiya, kaxeksiya, uzoq muddatli och qolish, surunkali infektsiyalar, tarqalgan kuyishlar, jarohatlar), surunkali buyrak yetishmovchiligi (buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan patsiyentlarga (giperkaliyemiya va neyropatiya belgilarisiz) preparatni bir marta o‘rtacha dozalarda yuboriladi, giperkaliyemiya rivojlanish xavfi sababli ko‘p marta yuborish uchun yuqori dozalarda qo‘llanilmaydi) , tug‘ishdan keyingi davr, qoqshol kasalligi, tuberkulyoz, xavfli o‘smalar, miksedema, biriktiruvchi to‘qimalarning tizimli kasalliklari, plazma quyilgandan keyingi holat, plazmaferez, sun'iy ravishda qon aylantirish, insektitsidlar bilan o‘tkir va surunkali zaxarlanish-xolinesteraza ingibitorlari (ichga tushganda) yoki antixolinesteraza vositalari (neostigmin, fizostigmin,distigmin bromid) , suktsinilxolin bilan xolinesteraz uchun raqobatlashadigan preparatlardan bir vaqtda qo‘llash (vena ichiga prokain) , “oshqozoni to‘la” bemorlarda shoshilinch jarrohlik aralashuvlari.

faol modda:suksametoniy xloridi (suvsizga qayta hisoblanganda) - 20,0 mg; yordamchi moddalar: natriy xloridi, Trilon B, in'ektsiya uchun suv 1,0 ml gacha

Қисқа муддат таъсирли қутбсизлантирувчи миорелаксант. Нерв-мушак узатилиши блокадасини чақиради. H-холинорецепторлар билан ўзаро таъсирланиб, синапси кейинги пластинка қутбсизланишини чақиради. Жараён туташ мембраналарга тарқалади, миофибриллнинг генерализацияланган дезороганизацияланган қисқариши пайдо бўлади (яъни, блокада ривожланишидан олдин нерв-мушак тортилишининг қисқа муддатли енгиллашиши натижаси –нерв-мушак узатилишилари юз беради). Мембраналар қутбсизланган ҳолатда қолиб, қўшимча импульсларга реакция билдирмайди, мушак тонусинин бир маромда сақлаш учун кейинги пластинка қайта қутбланиши билан боғлиқ такрорий импульслар келиши талаб қилиниши туфайли спастик фалажлик пайдо бўлади. Вена ичига юборилгандан кейин миорелаксация қуйидаги кетма-кетликда юз беради: кўз қовоғи мушаклари, чайнаш мушаклари, қўл бармоқлари, кўз, қўл-оёқлар, бўйин, бел ва қорин мушаклари товуш пайчалари, ундан кейин қовурғалараро мушаклар ва диафрагма. Бош мияда қон оқими кўпайишини ва бош суяги ичидаги босим ошишини чақиради. Вена ичига юборилганда таъсири 54-60 секунддан кейин бошланади. 2-3 минутдан кейин эса мушаклар релаксацияси максимумга эришади ва 3 минут тўлиқ ҳажмда сақланиб қолади.

Таъсир қилиш давомийлиги-5-10 минут.

Таъсир қилиш яққоллиги юборилган доза миқдорига боғлиқ:0,1 мг/мл-суяк мушакларининг нафас тизимига сезиларли таъсирсиз бўшашиши; 0,2-1 мг/кг-қорин девори мушаклари ва нафас мушакларини тўлиқ бўшашиши (спонтан нафас ахамиятли чекланиши ёки тўлиқ тўхтатилиши юз беради ).  Мушакларнинг узоқ вақт бўшашиши учун доза такрорий юборилиши керак. Самарага тез эришилиши ва кейинчалик мушаклар тонусининг тез тикланиши назорат қилинадиган ва бошқариладиган мушаклар релаксациясини юзага келтириш имконини беради.

So‘rilishi:vena ichiga yuborilgandan keyin plazmada va hujayralardan tashqari suyuqlikda taqsimlanadi. Taqsimlanishi :90 % dan ko‘prog‘i qon zardobi xolinesterazasi bilan farmokologik faolikka ega bo‘lmagan xolin va suktsinilmonoxolingacha gidrolizga uchraydi. Chiqarilishi: xolinesteraza normal darajasida yarim chiqarilish davri 90 sekundni tashkil qiladi. Buyraklar tomonidan chiqariladi (10 % o‘zgarmagan ko‘rinishida). Intakt gematoentsefalik to‘siq orqali o‘tmaydi. To‘planmaydi.

Qisqa vaqt ta'sirli qutbsizlantiruvchi miorelaksant. Nerv-mushak uzatilishi blokadasini chaqiradi. H-xolinoretseptorlar bilan o‘zaro ta'sirlanib, sinapsi keyingi plastinka qutbsizlanishini chaqiradi. Jarayon tutash membranalarga tarqaladi, miofibrillning generalizatsiyalangan dezoroganizatsiyalangan qisqarishi paydo bo‘ladi (ya'ni, blokada rivojlanishidan oldin nerv-mushak tortilishining qisqa muddatli yengillashishi natijasi –nerv-mushak uzatilishilari yuz beradi). Membranalar qutbsizlangan holatda qolib, qo‘shimcha impulьslarga reaktsiya bildirmaydi, mushak tonusinin bir maromda saqlash uchun keyingi plastinka qayta qutblanishi bilan bog‘liq takroriy impulьslar kelishi talab qilinishi tufayli spastik falajlik paydo bo‘ladi. Vena ichiga yuborilgandan keyin miorelaksatsiya quyidagi ketma-ketlikda yuz beradi: ko‘z qovog‘i mushaklari, chaynash mushaklari, qo‘l barmoqlari, ko‘z, qo‘l-oyoqlar, bo‘yin, bel va qorin mushaklari tovush paychalari, undan keyin qovurg‘alararo mushaklar va diafragma. Bosh miyada qon oqimi ko‘zpayishini va bosh suyagi ichidagi bosim oshishini chaqiradi. Vena ichiga yuborilganda ta'siri 54-60 sekunddan keyin boshlanadi. 2-3 minutdan keyin esa mushaklar relaksatsiyasi maksimumga erishadi va 3 minut to‘liq hajmda saqlanib qoladi. Ta'sir qilish davomiyligi-5-10 minut. Ta'sir qilish yaqqolligi yuborilgan doza miqdoriga bog‘liq:0,1 mg/ml-suyak mushaklarining nafas tizimiga sezilarli ta'sirsiz bo‘shashishi; 0,2-1 mg/kg-qorin devori mushaklari va nafas mushaklarini to‘liq bo‘shashishi (spontan nafas axamiyatli cheklanishi yoki to‘liq to‘xtatilishi yuz beradi ). Mushaklarning uzoq vaqt bo‘shashishi uchun doza takroriy yuborilishi kerak. Samaraga tez erishilishi va keyinchalik mushaklar tonusining tez tiklanishi nazorat qilinadigan va boshqariladigan mushaklar relaksatsiyasinini yuzaga keltirish imkonini beradi.

Homiladorlik vaqtida va laktatsiya davrida ushbu preparatni qabul qilish taqiqlanadi.

Ehtiyotkorlik bilan: surunkali buyrak etishmovchiligi. Buyrak etishmovchiligi bo'lgan bemorlar uchun (giperkalemiya va neyropatiya belgilarisiz) preparat o'rtacha dozalarda bir marta qo'llaniladi, ammo giperkalemiya rivojlanish xavfi tufayli takroriy yoki yuqori dozalarda qo'llanilmaydi.

O'tkir jigar etishmovchiligida qollash mumkin emas. Ehtiyotkorlik bilan: sarum psevdoxolinesteraza faolligining pasayishi (jigar etishmovchiligining oxirgi bosqichi).

Kattalar: vena ichiga oqim bilan sekin yoki tomchilab yuboriladi (uzoq muddatli tomchilab infuziya qilish uchun 0,1 % li eritma qo‘llaniladi). Klinik vaziyatga qarab, vena ichiga yuborilganda bir martali doza tana vazni 100 mkg/kg dan 1,5-2 mg/kg gacha o‘zgarib turadi. Traxeya intubatsiyasini o‘tkazish uchun-0,2-0,8 mg/kg;miorelaksatsiya va spontan nafas to‘xtatish uchun- 0,2-1 mg/kg;chiqishlarni o‘rniga solishda va suyak sinishlarida suyak parchalarini repozitsiya qilishda skelet mushaklarini bo‘shashtirish uchun- 0,1-0,2 mg/kg endoskopiya o‘tkazish uchun -0,2 mg/kg;elektroimpulьs davolash o‘tkazishda asoratlarni oldini olish uchun (tirishishlar, mushaklar va paylar uzilishi) oldini olish uchun-0,1-1 mg/kg vena ichiga, va mushak ichiga 2,5mg/kg gacha, ammo eng ko‘pi bilan 150 mg yuboriladi. Butun operatsiya davomida muskulaturani uzoq muddat bo‘shashtirish uchun fraktsion ravishda 0,5-1 mg/kg 5-7 minutdan keyin yuborish mumkin. Takroriy dozalar uzoqroq ta'sir qiladi. Mushak ichiga yuborish faqat bolalarda 25 mg/kg gacha, ammo 150 mg dan yuqori bo‘lmagan dozalarda qo‘llanadi;vena ichiga-1-2 mg/kg qo‘llaniladi.

Simptomlari: nojo‘ya samaralarning ifodalanish darajasi kuchayishi, nafas olish to‘xtashi. Davolash: intermitlovchi pozitiv bosim bilan o‘pka sun'iy ventilyatsiyasi, “Qo‘sh blokka” o‘tkazish, keyinchalik neostigminni qo‘llash. Qon zardobida xolinesteraza miqdori pasaygan holatda- yangi qon yoki konservatsiyalangan plazma quyilishi kerak.

Faqat ixtisoslashgan bo‘linmalarning o‘pka sun'iy ventilyatsiyasi uchun apparaturalar mavjud bo‘lgan sharoitlarida va umumiy anesteziya fonida qo‘llanadi. Suksametoniy xloridi infuziyasigacha 1 minut oldin 3-4 mg tubokurarin xloridi yoki 10-15 mg diplatsin xlorid preparatining dastlabki yuborilishi mushaklarning fibrillyar tortishishlarini va keyinchalik mushaklar og‘riqlari paydo bo‘lishini bartaraf qiladi. Muvofiqli dozada va takroriy yuborishda uzoqroq davom etadigan operatsiyalar uchun ham foydalanish mumkin, ammo mushaklarning davomiy bo‘shashishi uchun, odatda, qayta qutblanmaydigan miorelaksantlar qo‘llanib, ular suksametoniy yodid sharoitida nafas yo‘llari dastlabki intubatsiyasidan keyin yuboriladi. Preparatning sekin yuborilishi, shuningdek atropinning 1-1.5 mg dozada dastlabki vena ichiga in'ektsiyasi bradikardiya va bronxial sekretsiya oshishini sezilarli darajada bartaraf etadi. Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan patsiyentlarga (giperkaliyemiya va neyropatiya alomatlarisiz) preparat o‘rtacha dozalarda bir marta yuboriladi, biroq giperkaliyemiya rivojlanishi xavfi tufayli ko‘p martali yuborishlar uchun yoki yuqori dozalarda qo‘llanmaydi. Apnoe ehtimolini o‘z ichiga olgan cho‘zilgan miorelaksatsiya quyidagi bir necha sabablar: qon zardobining «atipik» xolinesterazi, zardob xolinesterazining irsiy yetishmovchiligi yoki uning darajasi vaqtincha pasayishi tufayli paydo bo‘lishi mumkin. Agar preparat ko‘p marta va oxirgi in'ektsiyadan keyin 25-30 minutdan keyin yuborilsa, bemorda mushak tonusi tiklanmaydi, nafas yuzaki bo‘lib qoladi, qayta qutblantiruvchi blokni qayta qutblantirishga qarshi blokka o‘tkazish to‘g‘risida o‘ylash mumkin (“qo‘sh blok” paydo bo‘lishi). Ushbu samarani bartaraf etish uchun oddiy usul bo‘yicha prozerin qo‘llanishi kerak: venaga dastlab 0.5-0.7 mg (0.5-0.7 ml 0.1% eritma) dozada atropin yuboriladi, qon tomir urishi tezlashishi kutib turiladi va 1-2 minutdan keyin vena ichiga 1.5 mg (3 ml 0.05% li eritma) dozada prozerin yuboriladi. Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanishi Homiladorlik vaqtida va laktatsiya davrida ushbu preparatni qabul qilish taqiqlanadi.

Natriy xloridning izotonik eritmalari, Ringer eritmasi, 5 % li fruktoza eritmasi va 6 %li dekstran eritmasi bilan mutanosib. Antixolinesteraza vositalari, prokaiin, prokainamid, lidokain, verapamil, beta-adrenoblokatorlar, aminoglikozid antibiotiklar, amfoteritsin V, klindamitsin, siklopropan, propanidid, fosfororganik insektitsidlar, magniy va litiy tuzlari, xinidin, xinin, xloroxin, pankuroniy miorelatsiya qiluvchi ta'sirni kuchaytiradi va uzaytiradi. Boshqa miorelaksantlar, narkotik analьgetiklar bilan mutanosib. Yurak glikozidlar kardial samaralarni kuchaytiradi (bradikardiya). Miasteniyaga qarshi preparatlarning samaradorligini kamaytiradi. Umumiy anesteziya uchun galogen saqlovchi preparatlar yurak-tomir tizimiga nojo‘ya ta'sirni kuchaytiradi, tiopental natriy va atropin esa ushbu ta'sirni kamaytiradi. Qon xolinesteraza faolligini potentsial pasaytirishi mumkin bo‘lgan preparatlar (aprotinin, difengidramin, promegazin, estrogenlar, oksitotsin, glyukokortikosteroidlar yuqori dozalarda, peroral kontratseptivlar) suksametoniy xloridning miorelaksatsiya qiluvchi ta'sirini kuchaytiradi va uzaytiradi.

QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA

DITILIN-DARNISA

DITHYLIN-DARNITSA

Preparatning savdo nomi: Ditilin-Darnisa

Ta‘sir etuvchi modda (XPN): suksametoniy yodidi (suxamethonium iodide);

Dori shakli: in‘eksiya uchun eritma

Tarkibi:

1 ml eritma quyidagilarni saqlaydi:

faol modda: suksametoniy yodidi (ditillin) – 20 mg;

yordamchi moddalar: natriy xloridi, dinatriy edetati, askorbin kislotasi, suyultirilgan xlorid kislotasi, in‘eksiya uchun suv

Ta‘rifi: tiniq, rangsiz suyuqlik.

Farmakoterapevtik guruhi: Miorelaksantlar. Xolin hosilalari.

ATX kodi: M03AV01

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamikasi

Ditilin qisqa ta‘sirga ega qutbsizlantiruvchi miorelaksantdir. Kimyoviy tuzilishiga ko‘ra ditilinni asetilxolinning ikkilangan molekulasi sifatida qarash mumkin. Postsinaptik nerv-mushak reseptoriga yuqori yaqinlikka ega, nerv-mushak o‘tkazilishini raqobatli bloklaydi, postsinaptik membrananing qutbsizlanishini va skelet mushaklarning qisqa muddatli relaksasiyasini chaqiradi. Psevdoxolinesteraza ta‘sirida, xolin va qahrabo kislotasini hosil bo‘lishi bilan tez parchalanadi, shuning uchun ditilinning samarasi qisqa muddatli.

Vena ichiga yuborilganidan so‘ng preparatning ta‘siri 2-3 minutdan keyin namoyon bo‘ladi va to‘liq hajmda 3 minutgacha saqlanib turadi. Preparatni yuborish tugagandan keyin taxminan 5 minut o‘tgach samarasi to‘liq to‘xtaydi.

Samarani tez boshlanishi va keyinchalik mushak tonusini tez tiklanishi skelet mushaklarining nazorat qilinadigan va boshqariladigan relaksasiyasini yaratishga imkon beradi.

Farmakokinetikasi

Ditilinning farmakokinetikasi bo‘yicha ma‘lumotlar, preparatning ta‘sir vaqtini qisqaligi tufayli ahamiyatli cheklangan. Vena ichiga yuborilganidan keyinoq preparat qonning soxtaxolinesterazasini ta‘siriga uchraydi. Keyinchalik asetilxolinning sintezi uchun ishlatiladigan xolinga va to‘qimalar nafasida ishtirok qiluvchi qahrabo kislotasiga parchalanadi. Preparat gematoensefalik va yo‘ldosh to‘siqlari orqali o‘tadi.

Qo‘llanilishi

Traxeyani intubasiya qilishda, endoskopik muolajalarda (bronxo-, ezofago-, laringo-, sistoskopiya), miorelaksasiyani talab qiluvchi qisqa muddatli operasiyalarda (chiqishlarni to‘g‘rilash, suyak siniqlarini repozisiyasi), jarrohlik aralashuvlari (ginekologik, torakal, abdominal), mioplegiyani tutib turish uchun, qoqsholda tirishishlarni bartaraf qilish uchun qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Vena ichiga oqim bilan va infuziyalar ko‘rinishida yoki mushak ichiga qo‘llanadi.

Ditilin-Darnisani yuborishga faqat o‘pkaning sun‘iy ventilyasiyasini o‘tkazish uchun barcha sharoitlar mavjud bo‘lganida  ruxsat beriladi.

Kattalar. Tana vazni, pasientning reaksiyasi, kerakli mushak relaksasiyasining darajasi, yuborish yo‘lini hisobga olib, shifokor dozalarni individual ravishda belgilaydi.

Endotraxeal intubasiyani o‘tkazish uchun tana vazniga 1 mg/kg dozada vena ichiga yuboriladi. Bu doza odatda 30-60 sekunddan keyin davomiyligi 2 dan 6 minutgacha bo‘lgan mushak relaksasiyasini chaqiradi. Yuqori dozalari davomliroq mushak relaksasiyasini chaqiradi, lekin dozani ikki marta oshirish relaksasiyaning davomiyligini ikki marta oshishiga har doim ham olib kelmaydi. Ditilinning dastlabki dozasini 50% dan 100% gacha miqdorini tashkil qiluvchi qo‘shimcha dozalari, 5 minutdan 10 minutgacha bo‘lgan oraliqlarda yuboriladi va umumiy anesteziya ostidagi qisqa muddatli jarrohlik aralashuvi davomidagi mushak relaksasiyasini tutib turadi.

Butun operasiya davomida mushaklarni uzoq muddatli bo‘shashtirish uchun Ditilin-Darnisaning 5% li glyukoza eritmasida yoki 0,9% li natriy xloridi eritmasida suyultirilgan 0,1-0,2% li eritmasini infuziya ko‘rinishida, minutiga 2,5-4 mg tezlikda yuborish mumkin. Infuziyaning tezligini konkret bemorning reaksiyasiga qarab muvofiqlashtirish kerak. Takroriy vena ichiga in‘eksiyalarda yoki uzluksiz infuziyalarda Ditilin-Darnisaning umumiy dozasi soatiga 500 mg dan oshmasligi lozim.

1 yoshgacha bo‘lgan bolalar. Ushbu yosh guruhidagi pasientlar ditilinning ta‘siriga kattalarga nisbatan chidamliroqdirlar. Vena  ichiga tavsiya etilgan doza – tana vazniga 1 mg/kg ni tashkil qiladi.

Ditilin-Darnisani bolalarga vena ichiga infuziya yo‘li bilan yuborilganida, doza kattalarnikidek belgilanadi, lekin infuziyaning boshlang‘ich tezligi tana vazniga proporsional pasaytiriladi.

 Yoshgacha bo‘lgan bo‘lgan bolalar uchun  mushak ichiga tavsiya etilgan doza- tana vazniga  4 mg/kg gachani tashkil qiladi.

Ushbu  dozalar taxminan 3 minut davom etadiga mushak relaksasiyasini chaqiradi. Yig‘indi doza 150 mg dan oshmasligi kerak.

Keksa pasientlarda qo‘llanishi: keksa yoshli odamlar uchun Ditilin-Darnisaning dozalari kattalar uchun belgilangan dozalar bilan o‘xshash. Keksa odamlar yurak aritmiyalarini paydo bo‘lishiga moyilroqdirlar, ayniqsa ular agarda yurak glikozidlarini qabul qilayotgan bo‘lsalar.

Bolalar.

Preparat bolalarga 1 yoshdan boshlab qo‘llanadi. Preparat bu yosh guruhidagi bemorlarga qo‘llanganida ehtiyotkorlik ko‘rsatish kerak, chunki bolalarda miopatiya ko‘proq aniqlanadi, ular xavfli gipertermiyani va rabdomiolizni rivojlanishiga moyilroqdirlar va suksametoniy yuborilganidan keyin jiddiy nojo‘ya reaksiyalarning rivojlanishini yuqori xavfiga egadirlar.

Nojo‘ya ta‘sirlari

Sezgi a‘zolari tomonidan: ko‘zning ichki bosimini oshishi.

Me‘da-ichak yo‘llari tomonidan: so‘lak ajralishini oshishi, me‘da ichidagi bosimni oshishi (va, oqibati sifatida, regurgitasiya xavfi va me‘daning ichidagisini nafas yo‘llariga tushish xavfini oshishi).

Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan: jigar funksiyasining buzilishi.

Metabolik buzilishlar: giperglikemiya, kaliyning darajasini tranzitor oshishi.

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: arterial gipertenziya yoki gipotenziya, qonni oqib kelishlari, qisqa muddatli bradikardiya, asistoliya, taxikardiya, aritmiya (shu jumladan qorinchalar aritmiyasi), yurak o‘tkazuvchanligini buzilishlari, kardiogen shok, yurakni to‘xtashi, kollaps.

Nafas a‘zolari tomonidan: apnoe, bronxospazm, nafas mushaklarining davomli falaji (soxtaxolinesterazani ishlab chiqarilishini genetik buzilishi bilan bog‘liq).

Tayanch-harakat apparati tomonidan: ditilin yuborilganidan keyin 10-12 soat o‘tgach mushak og‘riqlarini paydo bo‘lishi, mushaklarning fassikulyasiyasi, trizm, rabdomioliz, keyingi mioglobinemiya va mioglobinuriyani rivojlanishi bilan.

Dermatologik buzilishlar: terini qizarishi, toshma.

Allergik reaksiyalar: o‘ta yuqori sezuvchanlik, shu jumladan eshakemi, anafilaktik shok.

Umuman organizm tomonidan: gipertermiya, yuborish joyida o‘zgarish.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

Preparatning komponentlariga yuqori sezuvchanlik, glaukoma, miasteniya, o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, yaqqol anemiya, anamnezdagi xavfli gipertermiya, plazmadagi xolinesterazani atipik faolligi; katta jarohatlar yoki kuyishlar, bemorni uzoq muddatli immobilizasiyasi, skelet mushaklarining falaji; buyrak yetishmovchiligi bilan bog‘liq gipekaliemiya; ko‘zning ochiq jarohati va ko‘z ichki bosimini oshishi maqsadi muvofiq bo‘lmagan hollar; skelet mushaklarining miopatiyasi, rabdomioliz.

Suksametoniyga sezuvchanlikni oshiruvchi preparatlarni bir vaqtda qo‘llash mumkin emas.

Dorilarning o‘zaro ta‘siri

Quyida sanab o‘tilgan dori moddalar va kimyoviy birikmalar qon plazmasidagi xolinesterazaning normal faolligini pasaytiradi, shu bilan Ditilin-Darnisaning relaksasiya qiluvchi ta‘sirining jadalligi va davomiyligini oshiradi. Ularga quyidagilar kiradi: fosfororganik insektisidlar va metrifonat; exotifatli ko‘z tomchilari; trimetafan; spesifik antixolinesteraz agentlar: neostigmin, piridostigmin, fizostigmin, endofonium; takrin gidroxloridi; sitotoksik dori vositalari: siklofosfamid, mexloretamin, trietilenmelamin, tiotepa; psixiatriya amaliyotida qo‘llanadigan dori vositalari: fenelzin, propazin, xlorpromazin; anestetik dori vositalari: ketamin, morfin, morfin antagonistlari, petidin, pankuroniy, propanidid.

Qon plazmasidagi psevdoxolinesterazaning faolligiga salbiy ta‘sir qilishi mumkin bo‘lgan boshqa dori vositalarga aprotinin, difeningidramin, prometazin, estrogenlar, oksitosin, glyukokortikosteroidlar (yuqori dozalarda), oral kontraseptivlar, terbutalin, metoklopramid kiradi.

Quyida keltirilgan dori moddalari va kimyoviy birikmalar Ditilin-Darnisaning miorelaksasiya qiluvchi ta‘sirining jadalligi va davomiyligini, qon plazmasidagi xolesterazning faolligini almashishi bilan bog‘liq bo‘lmagan yo‘llar bilan oshiradi. Ularga quyidagilar kiradi: magniy tuzlari; litiy karbonati; azatioprin; xinin va xlorxinin; aminoglikozid guruhi antibiotiklari, klindamisin, polimiksinlar: aritmiyaga qarshi preparatlar: xinidin, prokainamid, verapamil, beta-adrenoblokatorlar, lidokain, prokain; uchuvchi va ingalyasion anesteziyalovchi dori vositalari: galotan, enfluran, desfluran, izofluran, dietilefir va metoksifluran – Ditilin-Darnisa tomonidan nerv-mushak o‘tkazuvchanligini bloklanishi I fazasiga ahamiyatsiz ta‘sirga ega, biroq suksametoniy tomonidan nerv-mushak o‘tkazuvchanligini bloklanishining II fazasini boshlanishini tezlashtiradi va jadalligini oshiradi.

Yurak glikozidlari bilan bir vaqtda qo‘llanganida, yurak glikozidlarining samarasi oshadi.

Miasteniyani davolash uchun vositalar bilan bir vaqtda qo‘llanganida bu vositalarning samaradorligi pasayadi.

Umumiy anesteziya uchun galogen saqlovchi vositalari ditilinning yurak-qon tomir tizimiga noxush samarasini oshiradi.

Tiopental natriy, atropin ditilinning yurak-qon tomir tizimiga noxush samarasini pasaytiradi.

Nomutanosibligi

Ditilin-Darnisa eritmasi donor qoni bilan (gidroliz kuzatiladi), qon konservantlari, zardob konservantlari bilan, qon preparatlari, barbituratlarning eritmalari, ayniqsa tiopental bilan (cho‘kma hosil bo‘ladi) va ishqoriy eritmalar bilan farmasevtik jihatdan nomutanosib.

Ditilin-Darnisa 0,9% li natriy xloridi eritmasi, Ringer eritmasi, 5% li fruktoza eritmasi va 6% li dekstran eritmasi bilan mutanosib.

Ditilin-Darnisa boshqa miorelaksantlar va opioid analgetiklar bilan mutanosib.

Maxsus ko‘rsatmalar

Faqat stasionarning ixtisoslashgan bo‘limi sharoitlarida tajribali anesteziologning qarori va sinchkov nazorati ostida va traxeyani darhol intubasiyasi, kislorod ingalyasiyasi va O‘SV ni o‘tkazish uchun apparatura bo‘lgandagina qo‘llanadi.

Ilgari aniqlanmagan nerv-mushak kasalliklari bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda suksametoniy xloridi qo‘llanganidan keyin yurakni qaytmas to‘xtab qolish hollari to‘g‘risida ma‘lumotlar mavjud. Nojo‘ya ko‘rinishlarining xavfi tufayli, darhol intubasiya yoki kritik vaziyatlarda nafas yo‘llarini ozod qilishni talab qiladigan hollardan tashqari, hatto tashqi sog‘lom ko‘ringan bolalar va o‘smirlarga suksametoniy xloridini qo‘llashni cheklash tavsiya etiladi.

Yuqori dozalarda ditilin, qutbsizlantiruvchi ta‘sirdan keyin qutbsizlantirishga qarshi samara rivojlangan hollarda “ikki tomonlama blok”ni chaqirishi mumkinligini hisobga olish kerak. Shuning uchun ditilinning oxirgi in‘eksiyasidan keyin ta‘siri uzoq vaqt (25-30 minutgacha) o‘tib ketmaydi va mustaqil nafas tiklanmaydi.

Buni bartaraf etish uchun oldindan atropin yuborilganidan keyin prozerin yoki galantamin yuboriladi. Prozerin va boshqa antixolinesteraz preparatlar xolinesterazaning faolligini bostirib, ditilinning ta‘sirini uzaytirishini yodda tutish lozim.

Boshqa miorelaksantlarga yoki umumiy anesteziyaning biron-bir komponetiga ma‘lum o‘ta yuqori sezuvchanlikda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.

Aholining taxminan 0,05% plazma xolinsterazasining nasliy pasaygan faolligiga ega. Bunday bemorlarda suksametoniyning ta‘siri, shuningdek xolinesterazaning faolligini pasayishi bilan kechuvchi holatlarda: homiladorlik va/yoki tug‘ruqdan keyingi davr; qoqshol, tuberkulyoz, shuningdek boshqa og‘ir va/yoki surunkali infeksion kasalliklarni og‘ir kechishi; katta kuyishlar; xavfli o‘smalar; surunkali kamqonlik va to‘yib ovqatlanmaslik; jigar yetishmovchiligining terminal bosqichlari; o‘tkir yoki surunkali buyrak yetishmovchiligi; autoimmun kasalliklar: miksedema, kollagen kasalliklar; plazmani massiv transfuziyasidan keyin; plazmaferez o‘tkazilganidan keyin, shuningdek ayrimi yondosh davolashdan keyin uzayishi mumkin “Dorilarning o‘zaro ta‘siri”bo‘limiga qarang).

Suksametoniy takroriy yuborilganidan keyin preparatga o‘rganib qolish paydo bo‘lishi mumkin.

Suksametoniyni qo‘llash keyinchalik mushak og‘riqlari bilan kechishi mumkin, ularning jadalligi preparat yuborilganida ko‘rinadigan mushak qisqarishlari bilan kuchsiz mos keladi. Qutbsizlantirmaydigan miorelaksantlarni Ditilin-Darnisani yuborishdan bir necha minut oldin in‘eksiya qilish, mushak og‘riqlarining ko‘rinishlarini kamayishiga yordam berishi mumkin. Bu usul endotraxeal intubasiya uchun qoniqarli sharoitlarga erishish uchun, suksametoniyning tana vazniga 1 mg/kg dan ortiq dozasini yuborishni talab qilishi mumkin.

Og‘ir sepsisli bemorlar giperkaliemiyani rivojlanishiga moyildirlar, buni Ditilin-Darnisa qo‘llanganida e‘tiborga olish lozim.

Miasteniya gravis bo‘lgan bemorlarga “ikki tomonlama blok” ni rivojlanishini yuqori xavfini nazarda tutib, Ditilin-Darnisani buyurish tavsiya qilinmaydi. Iton-Lambert miastenik sindromi bo‘lgan bemorlar suksametoniyning ta‘siriga ko‘proq sezuvchandirlar, bu preparatning dozasini pasaytirishni talab qilishi mumkin.

Sog‘lom pasientlarda (kattalar va bolalar) suksametoniy ba‘zida bradikardiya chaqirishi mumkin, uni oldindan atropinni vena ichiga yuborish bilan oldini olish mumkin.

Giperkaliemiya yo‘qligida kam bo‘lsada, lekin suksametoniyni qo‘llash bilan bog‘liq qorincha aritmiyasi paydo bo‘lishi mumkin. Biroq, digitalis preparatlarini qabul qilayotgan bemorlar bunday aritmiyalarni rivojlanishiga moyilroqdirlar. Suksametoniyning yurakka ta‘siri yurak ritmini o‘zgarishiga, shu jumladan yurakni to‘xtashiga olib kelishi mumkin.

Xolinesterazaning genetik tanqisligi bo‘lgan, shuningdek gipokaliemiyasi bo‘lgan bemorlarda Ditilin-Darnisa nafasni davomli susayishini chaqirishi mumkinligini hisobga olish kerak.

Jigar kasalliklari, anemiyasi, kaxeksiyasi bo‘lgan bemorlarni davolash uchun preparat ehtiyotkorlik bilan ishlatilishi lozim.

Homiladorlik yoki emizish davrida qo‘llanishi.

Suksametoniy bachadonga va boshqa silliq mushaklarga bevosita ta‘sir ko‘rsatmaydi. Normal terapevtik dozalarda preparat yangi tug‘ilgan chaqaloqning nafasiga ta‘sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan miqdorlarda yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tmaydi. Homiladorlik davrida preparat, faqat agar ona uchun foyda homila uchun xavfdan ustun bo‘lgandagina qo‘llanadi.

Emizish: preparatni ko‘krak sutiga o‘tish xususiyati to‘g‘risida ma‘lumotlar yo‘q.

Avtotransportni yoki boshqa mexanizmlarni  boshqarish boshqarishda  reaksiya tezligiga ta‘sir qilish qobiliyati.

Ditilin-Darnisani har doim davolash muassasasi sharoitlarida, umumiy anesteziya vositalari bilan birga qo‘llanadi, shuning uchun umumiy anesteziya uchun vositalarni qo‘llashga xos barcha ehtiyotkorliklarga rioya qilish lozim.

Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tgach ishlatilmasin.

Dozani oshirib yuborilishi

Simptomlari: Ditilinning dozasini oshirib yuborilishi nafasni uzoq to‘xtab qolishi va mushaklarni falaji bilan namoyon bo‘ladi.

Davolash. O‘pkaning sun‘iy ventilyasiyasi, zarurati bo‘lganida – yangi, ya‘ni o‘zining tarkibida soxtaxolinesterazani saqlovchi qon quyish.

Chiqarilish shakli

5 ml dan ampulada; 10 ampula dan korobkada; 5 ampuladan kontur uyali o‘ramda; 1 yoki 2 kontur uyali o‘ramdan qutida.

Saqlash sharoiti

Original o‘ramida, 2^oS dan 8^oS gacha haroratda saqlansin.

Yaroqlilik muddati

2 yil.

Dorixonalardan berish tartibi

Resept bo‘yicha.

Shifokor retsepti bo‘yicha.

 faol modda:suksametoniy xloridi (suvsizga qayta hisoblanganda) - 20,0 mg;

yordamchi moddalar: natriy xloridi, Trilon B, in'ektsiya uchun suv 1,0 ml gacha

Chiqarilish shakli

 5 ml yoki 10 ml dan shisha yoki polietilen ampulalarda 2 % li in'ektsiya uchun eritma.

Periferik ta'sir etuvchi miorelaksantlar. Xolin hosilalari. Suksametoniy xlorid.

2 % li in'ektsiya uchun eritma.

Allergik reaktsiyalar:anafilaktik shok, bronxospazm. Yurak-qon tomir tizimi tomonidan:AB pasayishi, yurak o‘tkazuvchanligini buzilishi, aritmiya, bradikardiya (ko‘proq bolalarda, takroriy yuborilganda-bolalar va kattalarda) , kardiogen shok.bolalarda, yosh bemorlarda va ayollarda (asosan vagotoniklarda) qisqa muddatli bradikardiya, ayrim hollarda asistoliya paydo bo‘lishi mumkin. Moddalar almashinuvi tomonidan:giperkaliyemiya. Ko‘rish a'zosi tomonidan buzilishlar:ko‘z ichki bosimini oshishi. Suyak-mushak tizimi tomonidan:preparat qo‘llanilgandan 10-12 soatdan keyin mushak og‘riqlari (operatsiyadan keyingi davrda) paydo bo‘lishi mumkin. Kam xollarda mioglobinemiya va mioglobinuriya rivojlanishi bilan rabdomioliz. Boshqalar:isitma, gipersalivatsiya. Preparat ko‘p marta yuborilganda ba'zan mushaklarning haddan tashqari davomiy relaksatsiyasi va uzoq muddatli apnoe rivojlanishi mumkin.

•spontan nafasni to‘xtatish (intraxeal intubatsiya, bronxoskopiya); •to‘liq miorelaksatsiya (endoskopiya, chiqishlarni o‘rniga solish, suyak sinishlarini repozitsiya qilish, ginekologik, torakal, abdominal jarroxlik aralashuvlari); •elektroimpulьsli terapiyada tomir tortishishlari oldini olish; •strixnin bilan zaharlanish; •qoqshol kasalligi (simptomatik davolash) qo‘llaniladi.

Tiniq, rangsiz yoki bir oz sarg‘ish rangli suyuqlik.

24