Donormil

QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA

DONORMIL

DONORMYL

Preparatning savdo nomi: Donormil

Ta‘sir etuvchi modda (XPN): doksilamin

Dori shakli: qobiq bilan qoplangan tabletkalar, 15 mg.

Tarkibi:

Bir tabletka quyidagilarni saqlaydi

faol modda: 15 mg doksilamin suksinati,

yordamchi moddalar: laktoza monogidrati, natriy kroskarmelloza, mikrokristall sellyuloza, magniy stearati,

qobig‘ini tarkibi: gipromelloza, Sepispres AR 7001 pigment dispersiyasi*, makrogol 6000, tozalangan suv.

* Sepispres AR 7001 pigment dispersiyasining tarkibi: gipromelloza 2-4%, titan dioksidi S177891 25-31%, propilenglikol 30-40%, tozalangan suv 100% gacha.

Ta‘rifi: oq rangli, qobiq bilan qoplangan, ikkala tomonida o‘yiqchasi bo‘lgan, to‘g‘ri burchakli tabletkalar.

Farmakoterapevtik guruhi: Tizimli ta‘sirga ega antigistamin preparatlar. Aminoalkil efirlari.

ATX kodi: R06AA09.

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamikasi

Doksilamin suksinati sedativ va atropinga o‘xshash samaralarga ega bo‘lgan etanolaminlar sinfining N1-reseptorlar blokatori hisoblanadi. Uning uyquga ketish uchun kerak bo‘lgan vaqtni kamaytirishi, shuningdek uyquning davomiyligi va sifatini yaxshilashi namoyish qilingan.

Farmakokinetikasi

So‘rilishi

Doksilamin suksinati qon plazmasidagi maksimal konsentrasiyaga (C_max) qabul qilinganidan so‘ng o‘rtacha 2 soat (Tmax) o‘tgach erishiladi.

Metabolizmi va chiqarilishi

Qon plazmasidan yarim chiqarilish davri (T½) o‘rtacha 10 soatni tashkil etadi.

Doksilamin suksinati jigarda metil guruhini yo‘qotish va N-asetil guruhini qo‘shish yo‘li bilan qisman metabolizmga uchraydi.

Molekulaning parchalanishida xosil bo‘luvchi turli metabolitlari, miqdori jihatidan ahamiyatli emas, chunki dozaning 60% siydikda o‘zgarmagan doksilamin shaklida aniqlanadi.

Qo‘llanilishi

Vaqti-vaqti bilan yuz beruvchi/o‘tkinchi uyqusizlikda qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Preparat faqat kattalar uchun mo‘ljallangan.

Tavsiya qilingan doza kuniga ½-1 tabletkani tashkil qiladi. Tabletka uyqudan 15-30 minut oldin qabul qilinadi. Shifokorning tavsiyasi bo‘yicha doza ikki tabletkagacha oshirilishi mumkin.

Keksa yoshli shaxslarda va buyrak yoki jigar yetishmovchiligi bo‘lgan hollarda dozani pasaytirish tavsiya etiladi.

Davolashning davomiyligi 2 kundan 5 kungacha; agarda uyqusizlik davom etsa, davolashni qayta ko‘rib chiqish kerak.

Nojo‘ya ta‘sirlari

Antixolinergik samaralar: qabziyat, og‘izni qurishi, ko‘rishni buzilishi, yurakni tez urishi.

Kunduzgi uyquchanlik: bunday samara rivojlanganida dozani pasaytirish kerak.

Qo‘llash  mumkin bo‘lmagan holatlar

• preparatning komponentlariga va antigistamin dori vositalarga yuqori sezuvchanlik;
• pasientning anamnezidagi yoki oilaviy anamnezdagi yopiq burchakli glaukoma;
• siydik tutilishi xavfi bilan kechuvchi uretroprostatik buzilishlar;
• emizish davri;
• 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.

Dorilarning o‘zaro ta‘siri

Alkogol ko‘pchilik N1-antigistamin vositalarning sedativ samarasini kuchaytiradi. Ongni o‘zgarishi avtotransportni boshqarish yoki mexanizmlar bilan ishlashda xavf tug‘dirishi mumkin. Alkogolli ichimliklar iste‘mol qilish va tarkibida alkogol saqlovchi dori vositalarini qabul qilishdan saqlanish kerak.

Donormil bilan quyidagi majmualarni hisobga olish kerak:

• siydik tutilishi, qabziyat, og‘iz qurishi va h.k. kabi nojo‘ya samaralarni rivojlanishi oqibatida atropin va atropinga o‘xshash dori vositalari (imipraminli antidepressantlar, antixolinergik parkinsonizmga qarshi preparatlar, atropinli spazmolitik dori vositalari, dizopiramid, fenotiazin neyroleptiklari).
• MNT ga ta‘sirini kuchayishi oqibatida markaziy nerv tizimiga ta‘sir qiluvchi boshqa antidepressantlar: morfinni hosilalari (yo‘talni davolash va o‘rinbosar davolash uchun qo‘llanadigan og‘riqni qoldiruvchi vositalar), neyroleptiklar, barbituratlar, benzodiazepinlar; benzodipinlardan tashqari anksiolitiklar; sedativ antidepressantlar (amitriptilin, doksepin, mianserin, mirtazapin, trimipramin); sedativ N1-antigistamin vositalar; markaziy ta‘sirga ega antigipertenziv vositalar, boshqalar (baklofen, pizotifen, talidomid) bilan, diqqatni pasayishi avtotransportni boshqarish va mexanizmlar bilan ishlashda xavf tug‘dirishi mumkin.

Maxsus ko‘rsatmalar

Uyqusizlikning sabablari ko‘p sonli omillar bo‘lishi mumkin, ular dori vositalarni qabul qilishni talab qilishi shart emas.

Preparat tarkibida laktoza saqlashi tufayli, uni tug‘ma galaktozemiya, glyukoza va galaktozaning so‘rilishini buzilish sindromi, laktaza yetishmovchiligi bo‘lgan hollarda qo‘llash mumkin emas.

Barcha uyqu yoki sedativ vositalari kabi, doksilamin suksinati ilgari mavjud bo‘lgan tungi apnoe sindromini (nafas to‘xtashlari soni va davomiyligini oshishi) zo‘raytirishi mumkin.

N1-antigistamin vositalarni sedasiya va/yoki vertigo rivojlanish xavfi borligi tufayli keksa yoshli shaxslarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, ular ko‘pincha bu guruh pasientlari uchun jiddiy bo‘lgan yiqilishlar (masalan, odamlar tunda turganda) xavfini oshirishi mumkin.

Barcha dori vositalari kabi, doksilamin suksinati organizmda taxminan besh yarim chiqarilish davri davomida qoladi. Keksa yoshli shaxslarda yoki buyrak yoki jigar yetishmovchiligi bilan xastalangan pasientlarda yarim chiqarilish davri ahamiyatli darajada oshishi mumkin. Ko‘p marta qo‘llanganida preparat yoki uning metabolitlari muvozanat konsentrasiyasiga ancha kechroq va ancha yuqoriroq darajaga erishadi. Ushbu dori vositasining samaradorligi va xavfsizligi faqat muvozanat konsentrasiyasiga erishilgandan keyingina baholanishi mumkin. Dozaga tuzatish kiritish talab qilinishi mumkin.

Buyrak yoki jigar yetishmovchiligi bo‘lgan keksa yoshli shaxslarda, plazmada doksilamin suksinatining konsentrasiyasini oshishi va plazma klirensini pasayishi kuzatilishi mumkin. Bunday vaziyatlarda dozani pasaytirish tomonga to‘g‘rilash tavsiya etiladi.

Homiladorlik va laktasiya davrida qo‘llanishi

Homiladorlikda preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Preparatni qo‘llashdan oldin davolovchi shifokor bilan maslahatlashing.

Dori vositasi homiladorlikning kechki muddatlarida qo‘llanganida, yangi tug‘ilgan chaqaloqni kuzatishda preparatning atropinga o‘xshash va sedativ xususiyatlarini hisobga olish kerak.

Laktasiya

Doksilaminni ko‘krak sutiga chiqarilishi noma‘lum. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda sedasiya yoki qo‘zg‘alishni kuchayishi mumkinligini xisobga olib, emizish davrida dori vositasini qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Dori vositasini transport vositalari yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta‘siri

Preparat qabul qilinganida avtotransportni boshqaruvchi va mexanizmlar bilan ishlovchi shaxslarda kunduzgi uyquchanlik paydo bo‘lishi xavfiga e‘tibor berish kerak.

Avtotransportni boshqarishda yoki mexanizmlar bilan ishlashda Donormilni boshqa sedativ dori vositalari bilan birga  qo‘llashdan saqlanish kerak (yoki bunday majmuani e‘tiborga olish kerak).

Uyquning davomiyligi yetarli bo‘lmaganida diqqatni pasayish xavfi oshadi.

Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tgach qo‘llanilmasin.

Dozani oshirib yuborilishi

O‘tkir zaharlanishning birinchi belgilari uyquchanlik va antixolinergik samaralarining belgilari isoblanadi: qo‘zg‘aluvchanlik, qorachiqlarni kengayishi, akkomodasiya falaji, og‘izni qurishi, yuz va bo‘yinni qizarishi, gipertermiya, sinusli taxikardiya. Deliriy, gallyusinasiyalar va atetoz harakatlar ko‘pincha bolalarda kuzatiladi, ba‘zida ular og‘ir zaharlanishning kam kuzatiladigan asorati – tirishishlarni darakchisi hisoblanadi. Xatto agar tirishishlar paydo bo‘lmasada, doksilamin bilan o‘tkir zaharlanish ba‘zida rabdomiolizni chaqiradi, u o‘tkir buyrak yetishmovchiligi bilan asoratlanishi mumkin. Mushaklarni bunday buzilishi tarqalgan xisoblanadi, bu kreatinfosfokinazaning faolligini o‘lchash orqali sistematik skrining o‘tkazishni talab qiladi.

Davolash simptomatik. Davolash erta boshlanganida faollashtirilgan ko‘mirni qo‘llash (kattalarga 50 g, bolalarga 1 g/kg) tavsiya etiladi.

Chiqarilish shakli

Qobiq bilan qoplangan 10 yoki 30 tabletka,15 mg dan polietilen qopqoqli polipropilen tubada.

1 tuba qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasi bilan birga karton qutida.

Saqlash  sharoiti

30^oS dan yuqori bo‘lmagan xaroratda saqlansin.

Yaroqlilik muddati

3 yil.

Dorixonalardan berish tartibi

Resept bo‘yicha.

- preparat komponentlariga va antigistamin dori vositalariga nisbatan yuqori sezuvchanlik;
- bemor anamnezi yoki oilaviy anamnezdagi yopiq burchakli glaukoma;
- siydik tutilishi xavfi boʼlgan uretroprostatik buzilishlari;
- emizish davri;
- 15 yoshgacha boʼlgan bolalarda qoʼllash mumkin emas.

Doksilamin suktsinati sedativ va atropinsimon taʼsirga ega etanolaminlar sinfiga mansub N1-retseptorlar blokatori hisoblanadi. Mazkur dori uyquga ketish uchun kerak boʼlgan vaqtni qisqartirishi, shuningdek, uyqu davomiyligi va sifatini yaxshilashi namoyish qilingan.

Soʼrilishi
Doksilamin suktsinatning qon plazmasidagi maksimal kontsentratsiyasiga (Cmax) uni qabul qilgandan keyin oʼrtacha 2 soatdan keyin erishiladi. 
Metabolizmi va chiqarilishi
Qon plazmasidan yarim chiqarish davri (T½) oʼrta hisobda 10 soatni tashkil qiladi. Doksilamin suktsinati metil guruxini yoʼqolishi va N- atsetil guruxini qoʼshilishi yoʼli bilan jigarda qisman metabolizmga uchraydi.
Molekula parchalanishi davomida hosil boʼladigan turli metabolitlar miqdori juda koʼp boʼlmaydi, zero dozaning 60% qismi siydik orqali oʼzgarmaydigan doksilamin shaklida namoyon boʼladi.

Dozani oshirib yuborilishining ilk belgilari boʼlib uyquchanlik va antixolinergik taʼsirlar simptomlari: qoʼzgʼalish, qorachiqlar kengayishi, akkomodatsiyani falaji, ogʼiz qurishi, yuz va boʼyinning qizarishi, gipertermiya, sinusli taxikardiya hisoblanadi. Deliriy, gallyutsinatsiyalar va boshqa atetoz harakatlar koʼproq bolalarda kuzatiladi, baʼzan ular tirishishlari yoki hatto komaga tushish – ogʼir intoksikatsiyaning kam uchraydigan asoratlarining ilk darakchilari hisoblanadi. Hatto tirishishlar kuzatilmaganda ham doksilamin bilan oʼtkir zaharlanish oʼtkir buyrak yetishmovchiligigacha rivojlanishi mumkin boʼlgan rabdomiolizni keltirib chiqarishi mumkin. Bunday buzilishlar rivojlanishi ehtimoli munosabati bilan kreatinfosfokinaza (KFK) faolligini oʼlchash yoʼli bilan tizimli skrining oʼtkazish talab etiladi.
Dozani oshirib yuborilishi yuz bergan taqdirda darhol shifokorga murojaat qilish lozim. Davolash simptomatik oʼtkaziladi. Dastlabki davo paytida faollashtirilgan koʼmir qabul qilish tavsiya etiladi (50 g kattalar uchun, 1 g/kg bolalar uchun).

Uyqusizlikka dori vositalari isteʼmoli bilan bogʼliq boʼlmagan koʼpgina boshqa omillar ham sabab boʼlishi mumkin.
Preparat tarkibida laktozaning 100 mg boʼlganligi sababli, uni tugʼma galaktozemiya, glyukoza va galaktoza soʼrilishini buzilishi sindromi, laktaza yetishmovchiligi hollarida isteʼmol qilish taqiqlanadi.
Bitta tabletkada 1 mmolь (23 mg) dan kam natriy mavjud — bu deyarli ahamiyatsiz miqdor hisoblanadi.
Barcha uyqu dorilari yoki sedativ vositalari kabi, doksilamin suktsinat bundan oldin mavjud boʼlgan tungi apnoe sindromi (nafas olish toʼxtashining miqdori va davomiyligining ortishi)ni kuchaytirishi mumkin. 
Preparatdan suiisteʼmol qilish va unga oʼrganib qolish xavfi past, shunga qaramasdan, undan suiisteʼmol qilish va unga qaramlik holatlari qayd etilgan. Preparatdan suiisteʼmol qilish yoki unga qaramlik alomatlari paydo boʼlishini diqqat bilan nazorat qilish lozim. Dori vositasini qabul qilish davomiyligi 5 kundan oshmasligi kerak. Bemorlarga, dori vositalarini qabul qilish bilan bogʼliq buzilishlar anamnezida mavjud boʼlsa, Donormilni qabul qilish tavsiya etilmaydi. 
Аkkumulyatsiya (dorining organizmda toʼplanishi) xavfi.
Barcha dori vositalariga oʼxshab, doksilamin suktsinat yarim chiqishning taxminan besh davri mobaynida organizmda saqlanib turadi. Keksa yoshdagi hamda buyrak yoki jigar yetishmovchiligi boʼlgan bemorlarda yarim chiqish davri bundan koʼproqqa uzayishi mumkin. Koʼp marta isteʼmol qilingan hollarda preparat va uning metabolitlari muvozanatli kontsentratsiyasiga ancha kech va ancha yuqori darajada erishiladi. Mazkur dori vositasining samaradorligi va xavfsizligini faqatgina muvozanatli kontsentratsiyaga erishilganidagina baholash mumkin boʼladi. Dozani tuzatish kiritib oʼzgartirish talab qilinishi ham mumkin.
Keksa yoshdagi shaxslarda qoʼllanilishi
N1-antigistamin vositalarni kognitiv buzilishlar, yiqilish xavfini oshirishi mumkin boʼlgan sedatsiya va/yoki bosh aylanishi hissi (masalan, kechqurun turganda) xavfi keksa bemorlarda jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligi munosabati bilan ehtiyotkorlik bilan qoʼllash lozim.
Keksa yoshli, buyrak yoki jigar yetishmovchiligi boʼlgan shaxslarda ehtiyotkorlik choralari
Keksa yoshli, buyrak yoki jigar yetishmovchiligi boʼlgan shaxslar plazmasida doksilamin suktsinati kontsentratsiyasi oshishi va plazma klirensi kamayishi kuzatilishi mumkin. Bunday hollarda dozani kamaytirish tavsiya etiladi.
Аgar dori vositasini isteʼmol qilish paytida alomatlar saqlanib tursa yoxud bemor ahvoli yomonlashib borsa, dori vositasi isteʼmolini toʼxtatib, shifokorga murojaat qilish lozim.
Homiladorlik va laktatsiya davrida qoʼllanishi 
Berilgan maʼlumotlarni hisobga olgan holda, doksilaminni muddatidan qatʼi nazar homiladorlik davrida qoʼllash mumkin. Preparatni qoʼllashdan oldin davolovchi shifokor bilan maslahatlashish lozim. 
Dori vositasi homiladorlikning oxirgi muddatlarida qoʼllanilgan taqdirda yangi tugʼilgan chaqaloqni kuzatish paytida atropin va sedativ xususiyatlarni eʼtiborga olish lozim.
Laktatsiya 
Doksilamin ona sutiga ajralib chiqishi yoki chiqmasligi nomaʼlum. Yangi tugʼilgan chaqaloqlarda sedatsiya yoki asablar qoʼzgʼalishining kuchayishi ehtimolini hisobga olgan holda, dori vositasini emizish paytida qoʼllash tavsiya etilmaydi.
Fertillik 
Qoʼllanilmaydi.
Dori vositasining transport vositasi yoki potentsial xavfli boʼlgan mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga taʼsirining oʼziga xos xususiyatlari
Аvtotransportni boshqaruvchi yoki mexanizmlar bilan ishlovchi shaxslarni kunduz kuni uyquchanlik paydo boʼlishi xavfi haqida ogohlantirish zarur. Bemorlar mazkur dori vositasini isteʼmol qilish oqibatida paydo boʼladigan va psixomotor funktsiyalarga taʼsir koʼrsatadigan kunduzgi uyquchanlik va eʼtiborning pasayishi hollarini hisobga olishlari lozim.
Donormilni boshqa sedativ dori vositalari, oksibutirat natriy, alkogolli ichimliklar yoki tarkibida etil spirti boʼlgan dori vositalari bilan birga qoʼllash tavsiya etilmaydi («Boshqa dori vositalari bilan oʼzaro taʼsirlari» boʼlimiga qarang), zero bunday vositalar antigistamin vositalarning sedativ taʼsirini kuchaytiradi.
Uyqu yetarlicha davom etmagan hollarda eʼtibor susayishi xavfi ortadi.

Tavsiya etilmaydigan majmualar:
Etil spirti koʼpgina N1-antigistamin vositalarning sedaktiv taʼsirini kuchaytiradi. Eʼtiborning pasayishi avtotransportni boshqarishda va mexanizmlar bilan ishlashda xavf tugʼdirishi mumkin. Tarkibida etil spirti boʼlgan spirtli ichimliklar va dori vositalarini isteʼmol qilmaslikka harakat qilish lozim.
Natriy oksibutirat markaziy nerv tizimining susaytirishini kuchaytiradi. Eʼtiborning pasayishi avtotransportni boshqarishda va mexanizmlar bilan ishlashda xavf tugʼdirishi mumkin.
Eʼtiborga olinishi kerak boʼlgan kombinatsiyalar:
Аntixolinesteraza preparatlari atsetilxolin retseptorlari va atropinli dori vositalari bilan antagonizm tufayli samaradorligini yoʼqotishi mumkin.
Аtropin va boshqa atropinga oʼxshash dori vositalari (imipraminli antidepressantlar, koʼpgina N1-antigistamin vositalar, antixolinergik parkinsonga qarshi preparatlar, atropinli spazmolitik vositalar, dizopiramid, fenotiazinli neyroleptiklar, klozapin) siydik tutilishi, qabziyat, ogʼiz qurishi kabi nojoʼya taʼsirlarni kuchaytiradi.
Boshqa sedativ preparatlar (morfin hosilalari (analьgetiklar; yoʼtalni davolash va oʼrnini bosuvchi terapiya sifatida qoʼllaniladigan vositalar), neyroleptiklar, barbituratlar, benzodiazepinlar, nobenzodiazepin anksiolitiklar (meprobamat), uyqu dorilari, sedativ antidepressantlar (amitriptilin, doksepin, mianserin, mirtazapin, trimipramin), sedativ N1-antigistaminn vositalar; markaziy taʼsir qiluvchi antigipertenziv vositalar, boshqa preparatlar (baklofen, talidomid) markaziy nerv tiziminig susayishini kuchaytiradi. Eʼtiborning pasayishi avtotransportni boshqarishda va mexanizmlar bilan ishlashda salomatlik uchun xavf tugʼdirishi mumkin.
Boshqa uyqu dorilari markaziy nerv tizimining susayishini kuchaytiradi.
Bir vaqtning oʼzida boshqa dori vositalarini isteʼmol qilishda shifokor bilan maslahatlashish zarur.
Morfin saqlovchi preparatlar spastik diskineziya (harakat buzilishlari) va kuchli qabziyat rivojlanish xavfini oshiradi.

Preparat faqat kattalar uchun moʼljallangan.
Bir kunda 1/2 dan 1 tabletkagacha isteʼmol qilish tavsiya etiladi. Tabletka uyqudan 
15-30 minut oldin suv bilan birga isteʼmol qilinadi. Zarur hollarda shifokor tavsiyasiga koʼra uning dozasi bir sutkada 30 mg gacha, yaʼni 2 ta tabletkagacha koʼpaytirilishi mumkin.
Keksa yoshli hamda buyrak yoki jigar yetishmovchiligidan hastalangan bemorlarga dozani kamaytirish tavsiya etiladi.
Davo muddati – 2 kundan 5 kungacha; agar uyqusizlik davom etsa, unda davolashni qaytadan koʼrib chiqish kerak.