ADEMTA

QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA

ADEMTA

ADEMTA

Preparatning savdo nomi: Ademta

Ta‘sir etuvchi modda (XPN): ademetionin

Dori shakli: ichakda eruvchan qobiq bilan qoplangan tabletkalar.

Tarkibi:

Ichakda eruvchan qobiq bilan qoplangan har bir tabletka quyidagilarni saqlaydi:

faol modda: 400 mg ademetionin (ademetionin 1,4-butandisulfonat shaklida);

yordamchi moddalar: mikrokristall sellyuloza, natriy kraxmalglikolyati, suvsiz kolloid kremniy dioksidi, magniy stearati;

qobig‘ining tarkibi: temir (II) oksidi, temir (III) oksidi, eudragit L-100-55, makrogol 6000, polisorbat 80, simetikon, natriy gidroksidi, talk.

Ta‘rifi: oval, ikki tomonlama qavariq, to‘q sariq-pushti rangli ichakda eruvchan qobiq bilan qoplangan tabletkalar.

Farmakoterapevtik guruhi: gepatoprotektor vosita.

ATX kodi: A16AA02

Farmakologik hususiyatlari

Farmakodinamikasi

Ademta gepatoprotektorlar guruhiga mansub bo‘lib, shuningdek antidepressiv faollikka ham ega. Xoleretik va xolekinetik ta‘sir ko‘rsatadi, detoksikasion, regenerasiya qiluvchi, antioksidant, fibroz hosil bo‘lishiga qarshi va neyroprotektiv hususiyatlarga ega. S-adenozil-L-metionin (ademetionin) tanqisligini to‘ldiradi va uni organizmda ishlab chiqarilishini rag‘batlantiradi, organizmning barcha muhitlarida mavjud bo‘ladi. Ademetioninning eng yuqori konsentrasiyasi jigarda va bosh miyada aniqlangan. Ademetionin organizmdagi metabolik jarayonlarda asosiy rol o‘ynaydi, muhim biokimyoviy reaksiyalar: transmetillanishi, transsulfollanishi, transaminlanishi da ishtirok etadi. Transmetillanishi reaksiyalarida ademetionin hujayra membranalaridagi fosfolipidlar, neyrotransmitterlar, nuklein kislotalar, oqsillar, gormonlar va boshqalarni sintezi uchun metil guruhini beradi. Transsulfolanishi reaksiyalarida ademetionin sistein, taurin, glyutationning (hujayra detoksikasiyasining oksidlanish-qaytarilish mexanizmlarini ta‘minlaydi), koenzim A ning (uch karbon kislotalari siklidagi biokimyoviy reaksiyalarga kirishadi va hujayraning energetik potensialini to‘ldiradi) o‘tmishdoshi hisoblanadi. Ademta jigarda glutaminning miqdorini, plazmada sistein va taurinning miqdorini oshiradi; qon zardobida metioninning miqdorini pasaytirib, jigarda metabolik reaksiyalarni normallashtiradi. Dekarboksillanganidan keyin ribosomalarning tarkibiga kiruvchi putressin (hujayralar regenerasiyasini va gepatositlar proliferasiyasini stimulyatori), spermidin va spermin – poliminlarning o‘tmishdoshi sifatida aminopropillanish reaksiyalarida ishtirok etadi, bu fibroz hosil bo‘lish havfini pasaytiradi. Xoleretik ta‘sir ko‘rsatadi. Ademetionin gepatositlardagi endogen fosfotidilxolinni sintezini normallashtiradi, bu membranalarning oquvchanligi va polyarizasiyasini oshiradi. Bu o‘t kislotalarining transport tizimida membranalar bilan assosiasiyalangan gepatositlarning faoliyatini yaxshilaydi va o‘t kislotalarini o‘t chiqarish yo‘llariga passajini ta‘minlaydi. Xolestazning bo‘lak ichki variantida (safroni sintezi va oqimini buzilishi) samaralidir. Ademetionin gepatositda o‘t kislotalarining kon‘yugasiyasi va sulfat guruhi bilan birikishini amalga oshirib, ularning toksikligini pasaytiradi. Taurin bilan kon‘yugasiyasi o‘t kislotalarining eruvchanligi va ularni gepatositlardan ajralib chiqishini oshiradi. O‘t kislotalarini sulfatlanish jarayoni ularni buyraklar orqali eliminasiya bo‘lishiga yordam beradi, gepatositning membranasi orqali o‘tishini va safro bilan chiqarilishini yengillashtiradi. Bundan tashqari, sulfatlangan o‘t kislotalarining o‘zi jigar hujayralarining membranalarini sulfatlanmagan o‘t kislotalarining (jigar ichki xolestazida gepatositlarda mavjud bo‘lgan yuqori konsentrasiyalarda) toksik ta‘siridan qo‘shimcha ravishda himoya qiladi. Jigar ichki xolestazi sindromi bilan kechuvchi jigarning diffuz kasalliklari (sirroz, gepatit) bo‘lgan pasientlarda ademetionin terini qichishishi va biokimyoviy ko‘rsatkichlarni o‘zgarishlarini, shu jumladan bog‘langan bilirubinning darajasi, ishqoriy fosfataza, aminotransferazaning faolligi va boshqalarning o‘zgarishlari yaqqolligini pasaytiradi. Xoleretik va gepatoprotektor samarasi davolash tugaganidan so‘ng 3 oygacha vaqt davomida saqlanib turadi. Turli gepatotoksik preparatlar sabab bo‘lgan gepatopatiyalarda preparatning samaradorligi isbotlangan. Jigarni shikastlanishi bilan kechuvchi opioidli narkomaniyasi bo‘lgan pasientlarga preparatni buyurish abstinensiya sindromining klinik ko‘rinishlarini regressiyasiga, jigarning funksional holatini va mikrosomal oksidlanish jarayonlarini yaxshilanishiga olib keladi. Antidepressiv faolligi asta-sekin, davolashning birinchi haftasi yakunidan boshlab namoyon bo‘ladi va 2 hafta davolash davomida barqarorlashadi. Rekurrent endogen va amitriptilinga rezistent nevrotik depressiyalarda samaralidir. Depressiyani qaytalanishlarini oldini olish hususiyatiga ega. Osteoartritlarda buyurish og‘riq sindromining yaqqolligini kamaytiradi, proteoglikanlar sintezini oshiradi va tog‘ay to‘qimasini qisman regenerasiyasiga olib keladi.

Farmakokinetikasi

So‘rilishi

Tabletkalar faqat ichakda eruvchi plyonka qobiq bilan qoplangan, shu sababli ademetionin o‘n ikki barmoq ichakda ajralib chiqadi.

Ichga qabul qilinganida biokiraolishligi 5% ni tashkil etadi, och qoringa qabul qilinganida oshadi. Ademetioninning plazmadagi maksimal konsentrasiyasi (S_max) dozaga bog‘liq hisoblanadi va 400 mg dan 1000 mg gacha bo‘lgan dozalarda ichga bir marta qabul qilingandan so‘ng 3-5 soat o‘tgach 0,5-1 ml/l ni tashkil etadi. Ademetioninning plazmadagi S_max 24 soat davomida dastlabki darajasigacha pasayadi.

Taqsimlanishi

Plazma oqsillari bilan bog‘lanishi ahamiyatsiz darajada, ≤ 5% ni tashkil etadi. Gematoensefalik to‘siq orqali o‘tadi. Orqa miya suyuqligida ademetioninning konsentrasiyasini ahamiyatli darajada oshishi kuzatiladi.

Metabolizmi

Jigarda metabolizmga uchraydi. Ademetioninni hosil bo‘lishi, sarflanishi va qayta hosil bo‘lishi jarayonlari ademetionin sikli deb ataladi. Ushbu siklning birinchi bosqichida ademetioninga bog‘liq metilaza ademetioninni S-adenozilgomosisteinni ishlab chiqarilishi uchun substrat sifatida sarflaydi, keyinchalik u S-adenozilgomo-sisteingidralaza yordamida gomosistein va adenozingacha gidrolizlanadi. Gomosistein, o‘z navbatida 5-metiltetragidrofolatdan metil guruhini tashilishi orqali metioningacha qayta transformasiyaga uchraydi. Natijada metionindan ademetionin hosil bo‘lishi mumkin, shu bilan sikl tugaydi.

Chiqarilishi

Yarim chiqarilish davri (T_1/2) – 1,5 soatni tashkil etadi. Buyraklar orqali chiqariladi.

Qo‘llanilishi

Quyidagi kasalliklarda kuzatilishi mumkin bo‘lgan sirroz oldi va sirroz holatlarida jigar ichki xolestazini davolash uchun qo‘llanadi:

• jigarni yog‘li distrofiyasi;
• surunkali gepatit;
• jigarni turli etiologiyali, shu jumladan alkogolli, virusli, dori vositalari (antibiotiklar, o‘smalarga qarshi vositalar, tuberkulyozga qarshi vositalar va viruslarga qarshi preparatlar, trisiklik antidepressantlar, peroral kontraseptivlar) ning ta‘siri oqibatida toksik shikastlanishi;
• surunkali toshsiz xolesistit;
• xolangit;
• jigar sirrozi;
• ikkilamchi genezli ensefalopatiya, shu jumladan jigar yetishmovchiligi (alkogolli va boshqalar) bilan assosiasiyalangan ensefalopatiya;
• homiladorlardagi jigar ichki xolestazi;
• depressiya;
• osteoartritlarni majmuaviy davolash uchun qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Ichakda eruvchan qobiq bilan qoplangan tablekalar, ichga, butun holda, chaynamasdan, qabul qilinadi, kunning birinchi yarmida, ovqat qabul qilishlar orasida qabul qilgan afzal. Tabletkani bevosita ichga qabul qilishdan oldin blisterdan chiqarib olish kerak. Agar tabletkaning rangi qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasida ta‘riflangan rangidan farqlansa, preparatni qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Tavsiya etilgan sutkalik dozasi 2-4 tabletka (sutkada 800 mg dan 1600 mg gacha) ni tashkil etadi.

Davolash davomiyligi shifokor tomonidan belgilanadi.

Keksa yoshdagi (65 yoshdan oshgan) pasientlar

Preparatni klinik qo‘llash tajribasida keksa yoshdagi pasientlar va katta yoshdagi pasientlarda preparatning samaradorligi yuzasidan biror-bir farq aniqlanmagan. Biroq, jigar, buyrak yoki yurak faoliyatini buzilishlari, boshqa yondosh patologiya mavjud bo‘lishi yoki boshqa dori vositalari bilan bir vaqtda davolanish ehtimoli yuqoriligini inobatga olib, keksa yoshdagi pasientlarga buyurilganda preparatning dozasini ehtiyotkorlik bilan tanlash, preparatni dozalar diapazonining pastki chegarasidan (sutkada 1-2 tabletka) boshlash kerak.

Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlar

Buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlarda tadqiqotlar o‘tkazilmagan, shu sababli preparat buyday pasientlarga qo‘llanganida ehtiyotkorlikka rioya qilish tavsiya etiladi.

Jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlar

Ademetioninning farmakokinetik ko‘rsatkichlari sog‘lom ko‘ngillilarda va surunkali jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlarda o‘xshashdir.

Nojo‘ya ta‘sirlari

Eng ko‘p uchragan nojo‘ya reaksiyalar ichida quyidagilar: ko‘ngil aynishi, qorinda og‘riq va diareya kuzatilgan. Quyida klinik tadqiqotlar vaqtida va ademetionin postmarketing qo‘llanganida aniqlangan nojo‘ya reaksiyalar yuzasidan umumiy ma‘lumotlar keltirilgan.

Immun tizimi tomonidan: o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari, anafilaktoid yoki anafilaktik reaksiyalar (shu jumladan teri qoplamlarini giperemiyasi, hansirash, bronxospazm, belda og‘riq, ko‘krak qafasi sohasida diskomfort hissi, arterial bosimni pasayishi, arterial bosimni oshishi, taxikardiya, bradikardiya).

Nafas a‘zolari tomonidan: xiqildoqni shishi.

Teri qoplamlari tomonidan: Kvinke shishi, kuchli terlash, teri reaksiyalari, shu jumladan terini qichishishi, teri toshmasi.

Infeksiyalar va invaziyalar: siydik chiqarish yo‘llarining infeksiyalari.

Nerv tizimi tomonidan: bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, paresteziyalar, bezovtalik, ongni chalkashishi, uyqusizlik.

Yurak-qon tomir tizimi tomonidan: qizib ketishlar, yuzaki venalar flebiti, yurak-qon tomir buzilishlari.

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: qorinni dam bo‘lishi, qorinda og‘riq, diareya, og‘izni qurishi, dispepsiya, ezofagit, meteorizm, me‘da-ichak tizimi faoliyatini buzilishi, me‘da-ichakdan qon ketishi, ko‘ngil aynishi, jigar sanchig‘i, jigar sirrozi.

Suyak-mushak tizimi tomonidan: artralgiya, mushak spazmlari.

Boshqalar: asteniya, et uvishishi, grippsimon sindrom, lohaslik, periferik shishlar, isitma bo‘lishi mumkin.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

• ademetioninga va/yoki preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik;
• metionin sikliga ta‘sir qiluvchi va/yoki gomosistinuriya va/yoki gipergomosisteinemiyani chaqiruvchi genetik buzilishlar (sistationin beta-sintetaza tanqisligi, B₁₂ vitaminining metabolizmini buzilishi) da qo‘llash mumkin emas.

Dorilarning o‘zaro ta‘siri

Boshqa dori vositalari bilan ma‘lum o‘zaro ta‘siri kuzatilmagan.

Ademetioninni serotoninni qayta qamrab olinishini selektiv ingibitorlari, trisiklik antidepressantlar (klomipramin kabi), shuningdek fitopreparatlar va tarkibida triptofan saqlovchi preparatlar bilan birga ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak.

Maxsus ko‘rsatmalar

Ademetioninning umumiy tonusni oshiruvchi samarasini inobatga olib, preparatni uxlashdan oldin qabul qilish tavsiya etilmaydi.

Jigar sirrozi bo‘lgan pasientlarda giperazotemiya fonida qoldiq azotni tizimli ravishda nazorat qilish kerak. Uzoq muddat davolanish vaqtida qon zardobida mochevina va kreatininning miqdorini aniqlash kerak.

Bipolyar buzilishlari bo‘lgan pasientlarga ademetioninni buyurish tavsiya etilmaydi. ademetionin qabul qilgan pasientlarda depressiyani gipomaniya yoki maniyaga o‘tganligi yuzasidan xabarlar bor.

Shuningdek ademetionin qabul qilgan pasientlarda bezovtalikni to‘satdan paydo bo‘lganligi kuchayganligi yuzasidan ham xabarlar bor. Ko‘pchilik hollarda davolashni bekor qilish talab etilmaydi, ayrim hollarda preparatning dozasi pasaytirilgandan so‘ng yoki bekor qilingandan so‘ng bezovtalik o‘tib ketgan.

Depressiya bo‘lgan pasientlarda o‘z joniga suiqasdlik va boshqa jiddiy noxush ko‘rinishlarni oshish havfi bor, shuning uchun preparat bilan davolanish vaqtida bunday pasientlar psixiatrning doimiy nazoratida bo‘lishlari kerak.

V₁₂ vitamini va folat kislotasining tanqisligi havf guruhidagi (anemiya, jigar kasalliklari bo‘lgan, homiladorlikda yoki boshqa kasalliklar yoki parhez bilan bog‘liq vitaminlar yetishmovchiligini ehtimoli bo‘lgan, masalan vegetarianlar) pasientlarda ademetioninning darajasi pasayishi mumkinligi tufayli, vitaminlarning darajasini nazorat qilish kerak. Agar vitaminlar yetishmovchiligi aniqlangan bo‘lsa, preparatni V₁₂ vitamini va folat kislotasi bilan bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilgan.

Ademetionin gomosisteinning immunologik tahlil natijasiga ta‘sir ko‘rsatadi, buning sababi plazmada gomosisteinning darajasini soxta yuqori bo‘lishi mumkin. Ademetionin qabul qilayotgan pasientlarda gomosisteinning darajasini aniqlash uchun noimmunologik tahlil usullaridan foydalanish tavsiya etilgan.

Keksa yoshdagi pasientlarga va buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasientlarga preparat ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.

Homiladorlik va laktasiya davrida qo‘llanishi

Homiladorlikning III uch oyligida ademetioninni yuqori dozalarda qo‘llash biron-bir nojo‘ya reaksiyalarni chaqirmaydi. Homiladorlikning I uch oyligida va emizish davrida preparatni ona uchun davolashdan kutiladigan foyda go‘dak uchun potensial havfdan ustun bo‘lgan hollardagina preparatni qo‘llash mumkin.

Pediatriyada qo‘llanishi

18 yoshgacha bo‘lgan bolalarda preparatni qo‘llash samaradorligi va havfsizligi aniqlanmagan.

Avtotransportni haydash va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta‘siri

Davolanish vaqtida bosh aylanishi paydo bo‘lishi mumkinligi tufayli, avtomobil va boshqa mexanizmlarni, ko‘rsatilgan faoliyat turlarini bajarishda reaksiya tezligiga ta‘sir qilishi mumkin bo‘lgan simptomlar butunlay yo‘qolmagunicha boshqarish tavsiya etilmaydi.

Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati tugaganidan so‘ng ishlatilmasin.

Dozani oshirib yuborilishi

Preparatning dozasini oshirib yuborilish ehtimoli kam. Dozasi oshirib yuborilganida pasientni kuzatish va simptomatik davolash o‘tkazish tavsiya etiladi.

Chiqarilish shakli

Ichakda eruvchan qobiq bilan qoplangan tabletkalar. 10 tabletkadan blisterda. 2 blister qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasi bilan birga karton qutiga joylanadi.

Saqlash sharoiti

25°S dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.

Yaroqlilik muddati

3 yil.

Dorixonalardan berish tartibi

Resept bo‘yicha.