ARTOKSAN

QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA

ARTOKSAN

ARTOXAN

Preparatning savdo nomi: Artoksan

Ta‘sir etuvchi modda (XPN): tenoksikam

Dori shakli: in‘eksiya uchun eritma tayyorlash uchun liofilizasiyalangan kukun erituvchi bilan majmuada.

Tarkibi

1 flakon preparat quyidagilarni saqlaydi:

faol modda: tenoksikam – 20 mg;

yordamchi moddalar: mannitol, askorbin kislotasi, dinatriy edetati, trometamin, natriy gidroksidi, xlorid kislotasi.

1 ampula erituvchi 2 ml in‘eksiya uchun suv saqlaydi.

Ta‘rifi: yashil-sariq rangli liofilizisiyalangan kukun;

erituvchi – rangsiz tiniq suyuqlik.

Farmakoterapevtik guruhi: nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar. Oksikamlar.

ATX kodi: M01AS02

Farmakologik xususiyatlari

Artoksan kuchli yallig‘lanishga qarshi, og‘riqni qoldiruvchi va kamroq ifodalangan isitmani tushiruvchi ta‘sirga ega bo‘lgan, samarali nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparat (NYAQV) hisoblanadi. Preparatning hususiyatlari siklooksigenaza fermentining ikkala izoformalarini ingibisiya qilishi bilan bog‘liq, bu araxidon kislotasining metabolizmini buzilishiga va prostaglandinlar sintezini blokadasiga olib keladi.

Yallig‘lanishga qarshi samarasi kapillyarlarning o‘tkazuvchanligini kamayishi (ekssudasiyani cheklaydi), lizosomal membranalarni turg‘unlashuvi (lizosomalardan, to‘qimalarni shikastlanishini chaqiradigan fermentlarni ajralib chiqishiga to‘sqinlik qiladi), yallig‘lanish mediatorlari (prostaglandinlar, gistamin, bradikinin, limfokinlar, komplement omillari) sintezini susayishi yoki faolsizlantirilishi bilan bog‘liq. Yallig‘lanish o‘chog‘ida erkin radikallarning miqdorini kamaytiradi, xemotaksis va fagositozni susaytiradi. Yallig‘lanishning proliferativ fazasini tormozlaydi, to‘qimalarni yallig‘lanishdan keyingi sklerozlanishini kamaytiradi; xondroprotektor ta‘sir ko‘rsatadi.

Preparat yallig‘lanishi o‘chog‘ida og‘riq sezuvchanligini kamaytiradi va talamusdagi og‘riq markazlariga ta‘sir qiladi, desensibilizasiyalovchi ta‘sirga ega (uzoq muddat qo‘llanganida). Revmatik kasalliklarda tinch xolatda va harakatda bo‘g‘imlardagi og‘riqni susaytiradi, bo‘g‘imlarning ertalabki tangligini va shishini kamaytiradi, bo‘g‘imlarning faoliyatini yaxshilaydi va xarakat xajmini oshiradi.

Farmakokinetikasi

Uzoq muddatli yarim chiqarilish davriga ega – 60-75 soat. Gistogematik to‘siqlar orqali oson o‘tadi, sinovial suyuqlikka yaxshi o‘tadi. Biokiraolishligi yuqoriligi – 100% bilan xarakterlanadi.

Qo‘llanilishi

Tayanch-harakat apparatini, og‘riq sindromi bilan birga kechuvchi, yallig‘lanish-degenerativ kasalliklari:

• revmatoid artrit, podagrali artrit, ankilozlanuvchi spondilit (Bexterev kasalligi);
• infeksion nospesifik poliartrit;
• osteoartroz, osteoxondroz;
• tendinitlar, bursitlar, miozitlar, periartritlar;
• artralgiya, nevralgiya, mialgiya, ishalgiya, lyumbago;
• jarohatlar, kuyishlarda qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Mushak ichiga yoki vena ichiga yuborish uchun mo‘ljallangan.

20 mg dozada sutkada 1 marta buyuriladi, tutib turuvchi doza: sutkada 10 mg ni tashkil etadi.

Yaqqol og‘riq sindromida dozani sutkada 1 marta 40 mg gacha oshirish mumkin.

Podagrali artritning o‘tkir xurujlarida: 20 mg dan sutkada 2 marta birinchi 2-3 kun davomida, so‘ngra 20 mg dan sutkada 1 marta 5 kun davomida qo‘llanadi.

Nojo‘ya ta‘sirlari

Ovqat xazm qilish tizimi tomonidan: qorinda og‘riqlar va noxush xislar, ko‘ngil aynishi, meteorizm.

Nerv tizimi tomonidan: bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i.

Allergik reaksiyalar: qichishish, eshakemi, eritema, Stivens-Djonson va Layell sindromlari.

Laboratoriya ko‘rsatkichlari: plazmada kreatinin, mochevinaning konsentrasiyalarini oshishi, “jigar” transaminazalarining faolligini oshishi kuzatilishi mumkin.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

• tenoksikamga yoki boshqa NYAQP yuqori sezuvchanlik;
• me‘da-ichak yo‘llarining eroziv-yarali shikastlanishlari;
• me‘da-ichakdan qon ketishlar;
• homiladorlik;
• laktasiya davri;
• bolalar;
• “aspirin triadasi”;
• jigar va buyrak faoliyatini yaqqol darajadagi buzilishlari;
• buyrak yetishmovchiligi;
• yurak yetishmovchiligi;
• qon kasalliklarida qo‘llash mumkin emas.

Dorilarning o‘zaro ta‘siri

Preparat litiy preparatlari, bilvosita antikoagulyantlarning samarasini kuchaytiradi (protrombin indeksini nazorat qilish kerak).

Diuretiklar bilan birga qo‘llanganida organizmda natriy va suvni ushlanib qolishi mumkinligini xisobga olish kerak.

Maxsus ko‘rsatmalar

Artoksan bilan uzoq muddatli davolash jarayonida jigar va buyraklarning faoliyatini nazorat qilish kerak.

Qon ketish vaqti uzayishi mumkin, buni operativ aralashuvlarda xisobga olish kerak.

18 yoshdan kichik bo‘lgan shaxslarda tenoksikamni qo‘llash bo‘yicha yetarli ma‘lumotlar yo‘qligi tufayli, preparat ularga juda ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.

Homiladorlik va laktasiya davrida qo‘llanishi

Homiladorlik va laktasiya davrida preparatni o‘ta ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak, chunki Artoksanni bu toifa pasientlarda qo‘llash bo‘yicha yetarli ma‘lumotlar yo‘q.

Avtomobil va boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta‘siri

Preparat bilan davolanish vaqtida avtotransportni boshqarish va diqqatni jamlash hamda psixomotor reaksiyalar tezligini talab etuvchi boshqa potensial havfli faoliyat turlarini bajarishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.

Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati tugaganidan so‘ng ishlatilmasin.

Dozani oshirib yuborilishi

Dozani oshirib yuborilish xollari kuzatilmagan.

Chiqarilish shakli

Liofilizasiyalangan kukun bo‘lgan 3 flakon va erituvchi bo‘lgan 3 ampula kontur uyali o‘ramda.

1 kontur uyali o‘ram qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasi bilan birga karton qutida.

Saqlash sharoiti

25°S dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.

Yaroqlilik muddati

3 yil.

Dorixonalardan berish tartibi

Resept bo‘yicha.

• faol moddaga yoki preparatning yordamchi komponentlariga yuqori sezuvchanlik; atsetilsalitsil kislotasi, ibuprofen va boshqa NYQPlarga kesishgan sezuvchanlik ehtimoli mavjud;
• oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak eroziv-yarali shikastlanishlari zo‘rayish bosqichida;
• oshqozon-ichak qon ketishi (sh.j. anamnezda);
• ichakning yallig‘lanish kasalliklari: Kron kasalligi yoki yarali kolit zo‘rayish bosqichida;
• og‘ir buyrak yetishmovchiligi (KK 30 ml/min dan kam);
• kuchayib boruvchi buyrak kasalligi;
• og‘ir jigar yetishmovchiligi;
• bronxial astma, burun va burun yondosh bo‘shliqlari retsidivlanuvchi polipozi va ASK ni yoki boshqa NYQPlarni o‘zlashtira olmaslikning to‘liq yoki to‘liq bo‘lmagan birgalikda kelishi (sh.j. anamnezda);
• qon ivish tizimi kasalliklarining tasdiqlangan tashxisi;
• dekompensatsiyalangan yurak yetishmovchiligi;
• koronar arteriyalarni shuntlash o‘tkazishdagi perioperatsion og‘riqlarni davolash;
• homiladorlik;
• emizish davri;
• 18 yoshgacha.

Ehtiyotkorlik bilan: oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi, yarali kolit va Kron kasalligi zo‘rayishdan tashqari holatda, anamnezda jigar kasalliklari, jigar porfiriyasi, surunkali buyrak yetishmovchiligi (KK 30-60 ml/min), surunkali yurak yetishmovchiligi, arterial gipertenziya, AQH ning sezilarli pasayishi (sh.j. jarrohlik aralashuvidan keyin), keksa yoshdagi bemorlar (65 yoshdan katta) (sh.j. diuretiklar olayotgan, holsizlangan va tana vazni past bo‘lgan bemorlar), bronxial astma, YIK, serebrovaskulyar kasalliklar, dislipidemiya/giperlipidemiya, qandli diabet, periferik arteriyalar kasalliklari, chekish, Helicobacter pylori infeksiyasi mavjudligi, NYQP lardan uzoq muddat foydalanish, alkogolizm, og‘ir somatik kasalliklar, autoimmun kasalliklar (tizimli qizil yuguruk va biriktiruvchi to‘qimaning aralash kasalligi), GKS (sh.j. prednizolon), antikoagulyantlar (sh.j. varfarin), antiagregantlar (sh.j. atsetilsalitsil kislotasi, klopidogrel), serotoninni qayta qamrab oluvchi selektiv ingibitorlarni (sh.j. tsitalopram, fluoksetin, paroksetin, sertralin) bir vaqtda qabul qilish.

Теноксикам ностероид яллиғланишга қарши воситалар (НЯҚВ) гуруҳига мансуб бўлиб, у яллиғланишга қарши, оғриқ қолдирувчи ва ревматизмга қарши таъсирларга эга ва тромбоцитлар агрегациясини ингибиция қилади.

Теноксикам ҳам in vitro, ҳам in vivo шароитларида простагландинлар биосинтезини ингибиция қилади.

COS-7 ҳужайралардан олинган, одам циклооксигеназаси (ЦОГ) нинг рекомбинант изошакллари ёрдамида ўтказилган in vitro тадқиқотларда, теноксикам ЦОГ-1 ва ЦОГ-2 ларни тахминан бир хил даражада ингибиция қилиши аниқланган, ЦОГ-2/ЦОГ-1 нисбати 1,34 ни ташкил этади.

In vitro шароитида лейкоцитларнинг пероксидазаси ёрдамида ўтказилган тадқиқотларнинг натижалари, теноксикам яллиғланиш ўчоғида кислороднинг фаол шакллари ҳосил бўлишини пасайтириши мумкин деб тахмин қилиш имконини беради.

In vitro шароитларда теноксикам одам организмидаги тоғайларни шикастлайдиган металлопротеиназалар (стромелизина ва коллагеназалар) нинг фаоллигини аҳамиятли даражада пасайтиради.

Юқорида кўрсатилган фармакологик ҳусусиятлари таянч-ҳаракат аппаратининг оғриқ синдроми билан кечувчи яллиғланиш ва дегенератив касалликларини даволашда теноксикамнинг клиник самарадорлиги билан ифодаланади.

So'rilishi

Absorbsiya tez va to'liq. Biokiraolishligi 100%. Qon plazmasidagi C_max 2 soatdan keyin qayd etiladi. Tenoksikamning o'ziga xos xususiyati ta'sirning uzoq davom etishi va uzoq T _{- 72 soat.}

Taqsimlanishi

Preparat 99% qon plazmasi oqsillari bilan bog'lanadi. Tenoksikam sinovial suyuqlikka yaxshi o'tadi. Gistagematik to'siqlar orqali oson o'tadi.

Metabolizmi

Jigarda gidroksillanish yo'li bilan metabollanib, 5-gidroksipiridil hosil qiladi.

Chiqarilishi

Tenoksikam oksikamning tienotiazin hosilasi bo'lib, NYQP hisoblanadi. Yallig'lanishga qarshi, analgetik va isitmani tushiruvchi ta'sirdan tashqari, preparat shuningdek trombositlar agregatsiyasiga to'sqinlik qiladi. Ta'sir mexanizmi asosida TsOG-1 va TsOG-2 izofermentlari faolligini susaytirish yotadi, buning natijasida yallig'lanish o'chog'ida, shuningdek organizmning boshqa to'qimalarida prostaglandinlar sintezi kamayadi. Bundan tashqari, tenoksikam yallig'lanish o'chog'ida leykotsitlar to'planishini kamaytiradi, inson tog'ayida proteoglikanaza va kollagenaza faolligini pasaytiradi.

Yallig'lanishga qarshi ta'sir terapiyaning birinchi haftasi oxiriga kelib rivojlanadi.

Препарат 12 ёшгача бўлган болаларга қўлланмайди.

Ҳомиладор ва эмизикли аёлларда Артоксан гелини қўллаш бўйича маълумотлар етарли бўлмаганлиги сабабли, ушбу тоифадаги пациентларга қўллаш тавсия этилмайди.

Симптомлари

Теноксикамнинг дозасини ўткир ошириб юборилиш ҳолатлари кузатилмаган. Бундай вазиятларда “Ножўя таъсирлари” бўлимида кўрсатилган нохуш реакцияларнинг миқдори ва оғирлигини ошиши кузатилади.

Меъда-ичак йўлларидан қон кетиши мумкин. Кам ҳолатларда НЯҚВ қўлланганидан кейин артериал гипертензия, ўткир буйрак етишмовчилиги, нафас функциясини сусайиши ва кома кузатилиши мумкин.

НЯҚВ терапевтик дозаларда қўлланганида анафилактик реакцияларни ривожланиш ҳолатлари кузатилган; улар НЯҚВнинг дозаси ошириб юборилганда ҳам ривожланиши мумкин.

Даволаш

Махсус антидоти мавжуд эмас.

НЯҚВнинг дозаси ошириб юборилганида симптоматик ва қўллаб қувватловчи даволаш (шу жумладан, дори воситасини сўрилишини пасайтиришга (меъдани ювиш ва фаоллаштирилган кўмир қабул қилиш) ва организмдан чиқарилишини тезлаштиришга (колестирамин қабул қилиш) қаратилган даволаш) ўтказиш керак. Диализ ўтказилганида НЯҚВнинг плазмадаги клиренси ўзгармайди.

Davolash vaqtida periferik qon manzarasini va jigar hamda buyrak funksional holatini, protrombin indeksini (bilvosita antikoagulyantlar qabul qilish fonida), qonda glyukoza konsentratsiyasini (gipoglikemik vositalar qo'llash fonida) nazorat qilish zarur.

17-ketosteroidlarni aniqlash zarurati tug'ilganda, preparatni tekshiruvdan 48 soat oldin bekor qilish kerak.

Qon ketish vaqti uzayishi mumkin, buni jarrohlik aralashuvlarida hisobga olish kerak.

Arterial gipertenziyasi va yurak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarda diuretiklar bilan tayinlanganda organizmda natriy va suv ushlanib qolishi mumkinligini hisobga olish kerak.

Nazorat qilib bo'lmaydigan arterial gipertenziyasi, surunkali yurak yetishmovchiligi, periferik arteriyalar kasalliklari, tasdiqlangan YUK va/yoki serebrovaskulyar kasalliklari bo'lgan bemorlar preparatni shifokor nazorati ostida qabul qilishlari kerak.

Anamnezida buyrak kasalliklari mavjudligi interstitsial nefrit, papillyar nekroz va nefrotik sindrom rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Noxush effektlar preparatning minimal samarali dozasini imkon qadar qisqa kurs bilan qo'llash orqali minimallashtirilishi mumkin.

Fertillikka salbiy ta'siri munosabati bilan, homilador bo'lishni xohlaydigan ayollarga preparatni qabul qilish tavsiya etilmaydi. Bepushtligi bo'lgan (shu jumladan tekshiruvdan o'tayotgan) bemor ayollarda preparatni bekor qilish tavsiya etiladi.

Tizimli qizil yuguruk va biriktiruvchi to'qimaning aralash kasalligi bo'lgan bemorlarda aseptik meningit rivojlanish xavfi ortadi.

Transport vositalarini va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri

Davolash davrida ruhiy va harakat reaksiyalari tezligi pasayishi mumkin, shuning uchun transportni haydash va diqqatni yuqori jamlash va psixomotor reaksiyalar tezligini talab qiluvchi boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug'ullanishdan saqlanish zarur.

Tenoksikam albumin bilan yuqori darajada bog'lanishi bilan tavsiflanadi va barcha NYQV kabi varfarin va boshqa antikoagulyantlarning antikoagulyant samarasini kuchaytirishi mumkin. Artoksan qo'llanilishining boshlang'ich bosqichlarida antikoagulyantlar va ichish uchun gipoglikemik preparatlar bilan birga qo'llanilganda qon ko'rsatkichlarini nazorat qilish tavsiya etiladi.

Digoksin bilan mumkin bo'lgan o'zaro ta'sir qayd etilmagan.

Boshqa NYQV qo'llanilganda bo'lgani kabi, nefrotoksiklik rivojlanish xavfi ortishi munosabati bilan preparatni siklosporin bilan bir vaqtda ehtiyotkorlik bilan qo'llash tavsiya etiladi.

Xinolonlar bilan birga qo'llash tirishishlar rivojlanish xavfini oshirishi mumkin.

Salitsilatlar tenoksikamni albumin bilan bog'lanishdan siqib chiqarishi va mos ravishda preparat klirensi va taqsimlanish hajmini oshirishi mumkin. Salitsilatlar yoki ikki va undan ortiq NYQVni bir vaqtda qo'llashdan qochish kerak (MTY tomonidan asoratlar xavfi ortishi).

NYQV litiy chiqarilishini kamaytirishi haqida ma'lumotlar mavjud. Shu munosabat bilan litiy bilan terapiya olayotgan bemorlarda qonda litiy kontsentratsiyasini tez-tez nazorat qilish kerak.

NYQV organizmda natriy, kaliy va suyuqlik ushlanib qolishini keltirib chiqarishi, natriyuretik diuretiklar ta'sirini buzishi mumkin. Buni SYE va arterial gipertenziyasi bo'lgan bemorlarda shunday diuretiklar bilan birga qo'llashda yodda tutish kerak.

NYQVni metotreksat bilan birga ehtiyotkorlik bilan qo'llash tavsiya etiladi, NYQV metotreksat chiqarilishini kamaytiradi va uning toksikligini oshirishi mumkin.

NYQVni mifepriston qo'llanilgandan keyin 8-12 soat davomida qo'llash kerak emas, chunki uning samarasini kamaytirishi mumkin.

Kortikosteroidlar bilan birga qo'llanilganda oshqozon-ichakdan qon ketish rivojlanish xavfi ortishini hisobga olish kerak.

Urikozurik dori vositalari samaradorligini pasaytiradi, antikoagulyantlar, fibrinolitiklar ta'sirini, mineralokortikoidlar va glyukokortikoidlar, estrogenlarning nojo'ya ta'sirlarini kuchaytiradi; gipotenziv dori vositalari va diuretiklar samaradorligini pasaytiradi.

Jigarda mikrosomal oksidlanish induktorlari (fenitoin, etanol, barbituratlar, rifampitsin, fenilbutazon, tritsiklik antidepressantlar) gidroksillangan faol metabolitlar ishlab chiqarilishini oshiradi.

Antiagregantlar va serotoninni qayta qamrab olinishining selektiv ingibitorlari bilan birga qo'llash oshqozon-ichakdan qon ketish rivojlanish xavfini oshiradi.

Yurak glikozidlari NYQV bilan birga qabul qilinganda yurak etishmovchiligini kuchaytirishi, kalava filtratsiyasi tezligini pasaytirishi va yurak glikozidlarining plazma kontsentratsiyasini oshirishi mumkin.

Tenoksikam simetidin bilan qo'llanilganda o'zaro ta'sir aniqlanmagan.

Tenoksikam va penitsillamin yoki parenteral oltin preparatlari bilan davolashda klinik ahamiyatli o'zaro ta'sir aniqlanmagan.

NYQV takrolimus bilan birga qo'llanilganda nefrotoksiklik xavfi ortadi.

NYQV zidovudin bilan qo'llanilganda gematologik toksiklik xavfi ortadi.

M/i yoki v/i yuborish uchun.

M/i yoki v/i yuborish qisqa muddatli (1-2 kun) davolash uchun sutkasiga 1 marta 20 mg dozada qo‘llaniladi. Keyingi terapiya zarurati bo‘lganda tenoksikamning peroral dori shakllariga o‘tiladi.

Inyeksiya uchun eritma bevosita ishlatishdan oldin flakon tarkibini ilova qilingan erituvchida eritish orqali tayyorlanadi. Tayyorlangandan keyin igna almashtiriladi.

M/i inyeksiyalar chuqur qilinadi.

V/i yuborish davomiyligi kamida 15 soniyani tashkil qilishi kerak.