Diprosalik

QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA

DIPROSALIK^®

DIPROSALIC^®

Preparatning savdo nomi: Diprosalik^®

Ta‘sir etuvchi moddalar (XPN): betametazon va salisil kislotasi.

Chiqarilish shakli: surtma

Tarkibi:

1 g surtma quyidagilarni saqlaydi:

ta‘sir etuvchi modda: 0,5 mg betametazon (dipropionat shaklida) va 30 mg salisil kislotasi;

yordamchi moddalar: suyuq parafin, oq yumshoq vazelin.

Ta‘rifi: deyarli oq rangli, yot qo‘shimchalarsiz, bir xil, yumshoq konsistensiyali surtma.

Farmakoterapevtik guruhi: glyukokortikosteroid.

ATX kodi: D07XC01.

Farmakologik xususiyatlari

Farmakodinamikasi

Betametazon dipropionati

Dipropionat shaklidagi betametazon yallig‘lanishga qarshi, qichishishga qarshi va qon tomirlarni toraytiruvchi ta‘sirga ega bo‘lgan kuchli ta‘sir qiluvchi (ta‘sir qilish sinfi III) kortikosteroid hisoblanadi.

Shunday bo‘lsada, kortikosteroidlar bilan mahalliy davolash kazual hisoblanmaydi; kasallikni qaytalanishi davolash to‘xtatilganda xam bo‘lishi mumkin.

Salisil kislotasi

Salisil kislotasi o‘zining keratolitik xususiyatlari tufayli, quyida joylashgan qavatlarga betametazon dipropionatini o‘tishini ta‘minlaydi va uni so‘rilishini kuchaytiradi.

Farmakokinetikasi

Diprosalik^® preparatining farmakokinetikasi to‘g‘risida ma‘lumotlar yo‘q.

Kortikosteroid mahalliy qo‘llanganida so‘rilishi va teri orqali so‘rilish ko‘rsatkichi tana sohasi, terining holati, dori shakli, pasientning yoshi va qo‘llash usuliga bog‘liq bo‘ladi.

Normal sharoitlarda mahalliy qo‘llanganda betamezonning juda ozgina qismi tizimli qon oqimiga tushadi. Shuni ta‘kidlash kerakki, dori vositasidagi salisil kislotasi kortikosteroidni teri orqali so‘rilishini kuchaytiradi.

Salisil kislotasining teri orqali so‘rilish ko‘rsatkichi terining holatiga bog‘liq bo‘ladi. Teri orqali so‘rilishi, boshqalar qatori, psoriatik eritrodermiya yoki terining yallig‘lanishli va eroziv o‘zgarishlari bilan kechuvchi dermatozlarda kuchayadi.

Salisil kislotasining metabolizmi jigarda kechadi. Normal sharoitlarda yarim chiqarilish davri 2 soatdan 3 soatgachani tashkil qiladi.

Qo‘llanilishi

Kortikosteroidlar bilan davolashga sezuvchan quruq va giperkeratik dermatozlar: psoriaz, surunkali atopik dermatit, neyrodermit (surunkali oddiy temiratki), yassi temiratki, ekzema (shu jumladan tangasimon ekzema, qo‘l ekzemasi, ekzematoz dermatit), disgidroz (“vodyanka”), boshning sochli qismini seboreyali dermatiti, oddiy ixtioz va boshqa ixtiozli holatlarning yallig‘lanish simptomlarini kamaytirish uchun qo‘llanadi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Kattalar va bolalarga surtma yupqa qavat qilib, kuniga 2 marta – ertalab va kechqurun terining shikastlangan joylarini to‘liq qoplagan holda qo‘yiladi. Ayrim bemorlarda, preparatni kamroq qo‘llanganida ham qoniqarli samaraga erishish mumkin. Davolash davomiyligi kasallikning og‘irligi va kechishi bilan belgilanadi.

Sutkalik maksimal dozani simptomlarni nazorat qilish mumkin bo‘ladigan darajadagi eng past dozagacha asta-sekin pasaytirish kerak.

Nojo‘ya ta‘sirlari

Quyida keltirilgan mahalliy nojo‘ya ta‘sirlar mahalliy qo‘llaniladigan kortikosteroidlar uchun xos hisoblanadi, shuning uchun ham ular Diprosalik^® dori vositasidan foydalanilganda yuz berishi mumkin.

Noxush samaralarni yuz berish tez-tezligini ko‘rsatib bo‘lmaydi, chunki ushbu holatlar faqat dori vositasi bozorga chiqarilgandan keyingina qayd qilingan.

Davolashning boshida

Immun tizimi: o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari.

Teri: terini ta‘sirlanishi, achishish, teri qichishishi, terini qurishi.

Uzoqroq vaqt qo‘llanishi

Teri: teri atrofiyasi, teleangiektaziyalar, terida gemorragiyalar, striyalar, akne, rozaseaga o‘xshash (perioral) dermatit.

Keng sohalarda qo‘llanganda va/yoki okklyuzion bog‘lovlar ostiga uzoqroq muddat qo‘llanganda

Infeksiyalar: infeksiyalar

Endokrin tizim: endogen kortikosteroidlar sintezini susaytirilishi, shishlar bilan kechuvchi Isenko–Kushing sindromi.

Moddalar almashinuvi: qandli diabet (avval yashirish bo‘lgan shakllarini namoyon bo‘lishi).

Teri: striyalar.

Skelet-mushak- tizimi: osteoporoz, o‘sishni sekinlashishi (bolalarda).

Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi reaksiyalar: shishlar.

Sanab o‘tilgan nojo‘ya reaksiyalar, shuningdek qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomada ko‘rsatilmagan reaksiyalar paydo bo‘lganda shifokorga murojaat qilish kerak.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

– Preparatning biron-bir komponentiga yuqori sezuvchanlik.

– Terining bakteriyali, virusli (gerpes, suvchechak, temiratki) yoki zamburug‘li infeksiyalari; tuberkulyoz, sifilis, terining postvaksinal reaksiyalari.

– Oddiy husnbuzarlar, akne, rozasea.

Preparatni jaroharlar, yaralar va shilliq qavatga tegishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak.

Diprosalik^® ning ko‘zga tushishiga yo‘l qo‘ymaslik va okklyuzion bog‘lov ostiga qo‘llamaslik kerak.

Dorilarning o‘zaro ta‘siri

Salisil kislotasi boshqa mahalliy qo‘llaniluvchi dori vositalarining o‘tish qobiliyatlarini kuchaytirishi mumkin. Shuning uchun terining ishlov berilgan sohalariga bir vaqtda boshqa dori vositalari yoki pardoz vositalarini  surtmaslik kerak.

Maxsus ko‘rsatmalar

Agar preparatni qo‘llash vaqtida terini ta‘sirlanishi yoki yuqori sezuvchanlik paydo bo‘lsa, davolashni to‘xtatish kerak. Infeksiya qo‘shilgan hollarda muvofiq davolashni buyurish kerak.

Tizimli kortikosteroidlar uchun xos bo‘lgan nojo‘ya samaralar, shu jumladan buyrak usti bezi po‘stlog‘ining faoliyatini susayishi, kortikosteroidlar haddan tashqari va davomli qo‘llanganida, ayniqsa pediatriya amaliyotida kuzatilishi mumkin.

Mahalliy kortikosteroidlar va salisil kislotasini tizimli so‘rilishi terining katta sohalarini davolashda, shuningdek okklyuzion bog‘lovlar qo‘llanganida oshadi.

Salisil kislotasini ochiq jarohatlarga yoki shikastlangan teriga qo‘yishdan saqlanish kerak. Bu ehtiyotkorlik choralariga, shuningdek davomli qo‘llashda, ayniqsa bolalarni davolashda amal qilish kerak.

Terini ta‘sirlanishi paydo bo‘lgan hollarda, shu jumladan uni haddan tashqari quruqligida, preparatni qo‘llashni to‘xtatish kerak.

Uzluksiz qo‘llash muddati iloji boricha 2-3 haftadan oshmasligi kerak.

Juda kuchli, kuchli va o‘rtacha ta‘sir qiluvchi kortikosteroidlarni yuz va jinsiy a‘zolar sohalariga juda ehtiyotkorlik bilan va 1 haftadan ortiq bo‘lmagan muddat davomida qo‘llash kerak.

Ko‘z atroflariga asosan faqat kuchsiz ta‘sir qiluvchi kortikosteroidlar (glaukomani rivojlanish xavfi tufayli) qo‘llaniladi.

Kortikosteroidlar preparatning ingredientlariga nisbatan teri reaksiyalarini yashirishlari mumkin.

Pasientga preparatni faqat terining joriy xastaligini davolash uchun qo‘llashi va preparatni boshqa shaxslarga bermaslik to‘g‘risida ko‘rsatmalar berish lozim.

Pediatriyada qo‘llanishi. Bolalarda katta pasientlarga qaraganda, mahalliy kortikosteroidlarning ta‘siri ostida gipotalamo-gipofizar-adrenal tizimini susayish belgilari va tashqi kortikosteroid samaralarni paydo bo‘lishi ko‘proq kuzatiladi. Bu bolalarda teri yuzasi maydonining tana vazniga nisbati qiymatini kattaligi tufayli, preparatni ko‘proq so‘rilishi bilan bog‘liq. Topik (mahalliy) kortikosteroidlar bilan davolanayotgan bolalarda gipotalamo-gipofizar-adrenal tizimini susayishi, Kushing sindromi, o‘sishni bir tekis kechikishi, tana vaznini oshishini kechikishi, bosh miya ichki bosimini oshishi kuzatilishi mumkin. Bolalarda adrenal supressiyaning ko‘rinishlari: qon plazmasida kortizolni past darajasi va AKTG-stimulyasiyaga javobning yo‘qligi kuzatiladi. Bosh miya ichki bosimini oshishi tepachani bo‘rtishi, bosh og‘rig‘i, ko‘ruv nervlarining disklarini bilateral shishi bilan namoyon bo‘ladi.

Homiladorlik va laktasiya. Mahalliy glyukokortikosteroidlarni homiladorlarda qo‘llash xavfsizligi isbotlanmagan, shuning uchun homiladorlik davrida bu guruh preparatlarni, faqat ayol uchun potensial foyda, homila uchun potensial xavfdan yuqori bo‘lgan holdagina buyurish mumkin. Homiladorlik davrida bu guruh preparatlarini katta dozalarda va uzoq vaqt qo‘llash mumkin emas.

Kortikosteroidlarni mahalliy qo‘llash tizimli so‘rilish yo‘li bilan ularni ko‘krak sutida paydo bo‘lishiga olib kelishini mumkinligi aniqlanmagan. Emizishni to‘xtatish yoki preparatni qo‘llashni to‘xtatish haqidagi qaror, ona uchun preparatni qo‘llash zaruratini hisobga olgan holda qabul qilinadi.

Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tgach qo‘llanilmasin.

Dozani oshirib yuborilishi

Simptomlari: mahalliy kortikosteroidlarni haddan ziyod va davomli qo‘llash gipofizar-adrenal tizimining faoliyatini susayishiga olib kelishi mumkin, bu buyrak usti bezlarining ikkilamchi yetishmovchiligini rivojlanishi va giperkortisizm simptomlarini, shu jumladan Kushing kasalligini paydo bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Salisil kislotasini saqlovchi mahalliy preparatlarni haddan tashqari va davomli qo‘llash salisilizm simptomlarini paydo bo‘lishini chaqirishi mumkin.

Davolash: Tegishli simptomatik davolashni o‘tkazish kerak. Giperkortisizmning o‘tkir simptomlari odatda qaytuvchandir. Zarurati bo‘lganida elektrolit disbalansini muvofiqlashtirish ko‘rsatilgan. Surunkali toksik ta‘siri bo‘lgan hollarda kortikosteroidni asta-sekin bekor qilish tavsiya qilinadi.

Salisilizmni davolash simptomatik. Organizmdan salisilatlarni tezroq chiqarish uchun tegishli choralar ko‘riladi. Siydikni ishqoriylashtirish va diurezni kuchaytirish uchun natriy gidrokarbonati peroral qo‘llanadi.

Chiqarilish shakli

30 g tubada karton qutida.

Saqlash sharoiti

25^oS dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.

Yaroqlilik muddati

3 yil.

Dorixonalardan berish tartibi

Vrach reseptisiz

- Preparatning biron-bir komponentiga yuqori sezuvchanlik.
- Terining bakteriyali, virusli (gerpes, suvchechak, temiratki) yoki zamburugʼli infektsiyalari; tuberkulyoz, sifilis, terining postvaktsinal reaktsiyalari.
- Oddiy husnbuzarlar, akne, rozatsea, perioral dermatit 
Preparatni jaroharlar, yaralar va shilliq qavatga tegishiga yoʼl qoʼymaslik kerak. 
Diprosalik® ning koʼzga tushishiga yoʼl qoʼymaslik va okklyuzion bogʼlov ostiga qoʼllash mumkin emas.

Betametazon dipropionati
Dipropionat shaklidagi betametazon yalligʼlanishga qarshi, qichishishga qarshi va qon tomirlarni toraytiruvchi taʼsirga ega boʼlgan kuchli taʼsir qiluvchi (taʼsir qilish sinfi III) kortikosteroid hisoblanadi.
Shunday boʼlsada, kortikosteroidlar bilan mahalliy davolash kazual hisoblanmaydi; kasallikni qaytalanishi davolash toʼxtatilganda xam boʼlishi mumkin.
Salitsil kislotasi
Salitsil kislotasi oʼzining keratolitik xususiyatlari tufayli, quyida joylashgan qavatlarga betametazon dipropionatini oʼtishini taʼminlaydi va uni soʼrilishini kuchaytiradi.

Diprosalik® preparatining farmakokinetikasi toʼgʼrisida maʼlumotlar yoʼq.
Kortikosteroid mahalliy qoʼllanganida soʼrilishi va teri orqali soʼrilish koʼrsatkichi tana sohasi, terining holati, dori shakli, patsientning yoshi va qoʼllash usuliga bogʼliq boʼladi.
Normal sharoitlarda mahalliy qoʼllanganda betamezonning juda ozgina qismi tizimli qon oqimiga tushadi. Shuni taʼkidlash kerakki, dori vositasidagi salitsil kislotasi kortikosteroidni teri orqali soʼrilishini kuchaytiradi.
Salitsil kislotasining teri orqali soʼrilish koʼrsatkichi terining holatiga bogʼliq boʼladi. Teri orqali soʼrilishi, boshqalar qatori, psoriatik eritrodermiya yoki terining yalligʼlanishli va eroziv oʼzgarishlari bilan kechuvchi dermatozlarda kuchayadi.
Salitsil kislotasining metabolizmi jigarda kechadi. Normal sharoitlarda yarim chiqarilish davri 2 soatdan 3 soatgachani tashkil qiladi. 

Simptomlari: mahalliy kortikosteroidlarni haddan ziyod va davomli qoʼllash gipofizar-adrenal tizimining faoliyatini susayishiga olib kelishi mumkin, bu buyrak usti bezlarining ikkilamchi yetishmovchiligini rivojlanishi va giperkortitsizm simptomlarini, shu jumladan Kushing kasalligini paydo boʼlishiga sabab boʼlishi mumkin.
Salitsil kislotasini saqlovchi mahalliy preparatlarni haddan tashqari va davomli qoʼllash salitsilizm simptomlarini paydo boʼlishini chaqirishi mumkin.
Davolash: Tegishli simptomatik davolashni oʼtkazish kerak. Giperkortitsizmning oʼtkir simptomlari odatda qaytuvchandir. Zarurati boʼlganida elektrolit disbalansini muvofiqlashtirish koʼrsatilgan. Surunkali toksik taʼsiri boʼlgan hollarda kortikosteroidni asta-sekin bekor qilish tavsiya qilinadi. 
Salitsilizmni davolash simptomatik. Organizmdan salitsilatlarni tezroq chiqarish uchun tegishli choralar koʼriladi. Siydikni ishqoriylashtirish va diurezni kuchaytirish uchun natriy gidrokarbonati peroral qoʼllanadi.

Аgar preparatni qoʼllash vaqtida terini taʼsirlanishi yoki yuqori sezuvchanlik paydo boʼlsa, davolashni toʼxtatish kerak. Infektsiya qoʼshilgan hollarda muvofiq davolashni buyurish kerak. 
Tizimli kortikosteroidlar uchun xos boʼlgan nojoʼya samaralar, shu jumladan buyrak usti bezi poʼstlogʼining faoliyatini susayishi, kortikosteroidlar haddan tashqari va davomli qoʼllanganida, ayniqsa pediatriya amaliyotida kuzatilishi mumkin. 
Mahalliy kortikosteroidlar va salitsil kislotasini tizimli soʼrilishi terining katta sohalarini davolashda, shuningdek okklyuzion bogʼlovlar qoʼllanganida oshadi. 
Salitsil kislotasini ochiq jarohatlarga yoki shikastlangan teriga qoʼyishdan saqlanish kerak. Bu ehtiyotkorlik choralariga, shuningdek davomli qoʼllashda, ayniqsa bolalarni davolashda amal qilish kerak.
Terini taʼsirlanishi paydo boʼlgan hollarda, shu jumladan uni haddan tashqari quruqligida, preparatni qoʼllashni toʼxtatish kerak.
Uzluksiz qoʼllash muddati iloji boricha 2-3 haftadan oshmasligi kerak.
Juda kuchli, kuchli va oʼrtacha taʼsir qiluvchi kortikosteroidlarni yuz va jinsiy aʼzolar sohalariga juda ehtiyotkorlik bilan va 1 haftadan ortiq boʼlmagan muddat davomida qoʼllash kerak.
Koʼz atroflariga asosan faqat kuchsiz taʼsir qiluvchi kortikosteroidlar (glaukomani rivojlanish xavfi tufayli) qoʼllaniladi.
Kortikosteroidlar preparatning ingredientlariga nisbatan teri reaktsiyalarini yashirishlari mumkin.
Patsientga preparatni faqat terining joriy xastaligini davolash uchun qoʼllashi va preparatni boshqa shaxslarga bermaslik toʼgʼrisida koʼrsatmalar berish lozim.
Tizimli va maxalliy taʼsir etuvchi (jumladan intranazal, ingalyatsion va koʼz ichiga yuborishlar) kortikosteroidlarni qoʼllanganda koʼrish buzilishlari paydo boʼlishi mumkin. Аgar koʼrishni noaniqligi yoki koʼrish aʼzolari tomonidan boʼlgan buzilishlar kabi bunday simptomlar paydo boʼlsa, patsient katarakta, glaukoma yoki markaziy seroz xorioretinopatiya kabi kam uchraydigan kasalliklarni oʼz ichiga olgan koʼrish buzilishlarini mumkin boʼlgan sabablarini baholash uchun oftalьmolog koʼrigidan oʼtishi kerakligi toʼgʼrisida tizimli va mahalliy taʼsir etuvchi kortikosteroidlarni qoʼllangandan keyin xabar berilgan. 
Pediatriyada qoʼllanishi. Bolalarda katta patsientlarga qaraganda, mahalliy kortikosteroidlarning taʼsiri ostida gipotalamo-gipofizar-adrenal tizimini susayish belgilari va tashqi kortikosteroid samaralarni paydo boʼlishi koʼproq kuzatiladi. Bu bolalarda teri yuzasi maydonining tana vazniga nisbati qiymatini kattaligi tufayli, preparatni koʼproq soʼrilishi bilan bogʼliq. Topik (mahalliy) kortikosteroidlar bilan davolanayotgan bolalarda gipotalamo-gipofizar-adrenal tizimini susayishi, Kushing sindromi, oʼsishni bir tekis kechikishi, tana vaznini oshishini kechikishi, bosh miya ichki bosimini oshishi kuzatilishi mumkin. Bolalarda adrenal supressiyaning koʼrinishlari: qon plazmasida kortizolni past darajasi va АKTG-stimulyatsiyaga javobning yoʼqligi kuzatiladi. Bosh miya ichki bosimini oshishi tepachani boʼrtishi, bosh ogʼrigʼi, koʼruv nervlarining disklarini bilateral shishi bilan namoyon boʼladi.
Homiladorlik va laktatsiya. Mahalliy glyukokortikosteroidlarni homiladorlarda qoʼllash xavfsizligi isbotlanmagan, shuning uchun homiladorlik davrida bu guruh preparatlarni, faqat ayol uchun potentsial foyda, homila uchun potentsial xavfdan yuqori boʼlgan holdagina buyurish mumkin. Homiladorlik davrida bu guruh preparatlarini katta dozalarda va uzoq vaqt qoʼllash mumkin emas.
Kortikosteroidlarni mahalliy qoʼllash tizimli soʼrilish yoʼli bilan ularni koʼkrak sutida paydo boʼlishiga olib kelishini mumkinligi aniqlanmagan. Emizishni toʼxtatish yoki preparatni qoʼllashni toʼxtatish haqidagi qaror, ona uchun preparatni qoʼllash zaruratini hisobga olgan holda qabul qilinadi.

Salitsil kislotasi boshqa mahalliy qoʼllaniluvchi dori vositalarining oʼtish qobiliyatlarini kuchaytirishi mumkin. Shuning uchun terining ishlov berilgan sohalariga bir vaqtda boshqa dori vositalari yoki pardoz vositalarini surtmaslik kerak.

Kattalar va bolalarga surtma yupqa qavat qilib, kuniga 2 marta – ertalab va kechqurun terining shikastlangan joylarini toʼliq qoplagan holda qoʼyiladi. Аyrim bemorlarda, preparatni kamroq qoʼllanganida ham qoniqarli samaraga erishish mumkin. Davolash davomiyligi kasallikning ogʼirligi va kechishi bilan belgilanadi.
Sutkalik maksimal dozani simptomlarni nazorat qilish mumkin boʼladigan darajadagi eng past dozagacha asta-sekin pasaytirish kerak.