Karbamazepin

• Epilepsiya (absanslar, mioklonik yoki lanj xurujlardan tashqari) - murakkab va oddiy simptomatikali partsial xurujlar, birlamchi va ikkilamchi tarqalgan tonik-klonik tirishishli xurujlar shakllari, xurujlarning aralash shakllari (monoterapiya yoki boshqa tirishishga qarshi preparatlar bilan birga). Idiopatik uch shoxli nerv nevralgiyasi, tarqoq sklerozdagi uch shoxli nerv nevralgiyasi, idiopatik til-yutqun nevralgiyasi, alkogol abstinent sindromi, affektiv buzilishlarni davolash, qandsiz diabetda polidipsiya va poliuriya, diabetik polineyropatiya. O'tkir maniakal holatlar (monoterapiya va Li+ preparatlari va boshqa antipsixik DVs bilan birga). Fazali kechuvchi affektiv buzilishlar (shu jumladan bipolyar) zo'rayishining oldini olish, zo'rayishdagi klinik ko'rinishlarni susaytirish. Fazali kechuvchi affektiv buzilishlarning (maniakal-depressiv psixoz, shizoaffektiv buzilishlar va h.k.) oldini olish. Shuningdek qo'llash mumkin (ko'rsatmalar klinik... asoslangan)

• — AV-blokada; — anamnezda suyak iligi qon yaratishining susayishi; — jigar porfiriyalari; — MAO ingibitorlarini bir vaqtda qabul qilish va ular bekor qilingandan keyin 2 hafta davomida; — ko‘krak suti bilan boqish davri; — preparatning har qanday komponentiga yoki kimyoviy jihatdan o‘xshash dori vositalariga (tritsiklik antidepressantlar) yuqori sezuvchanlik. Quyidagi hollarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llang: leykotsitlar yoki trombotsitlar darajasi past bo‘lganda; absansni o‘z ichiga olgan epileptik xurujlarning aralash shakllarida; keksa yoshda; yurak, jigar yoki buyrak yetishmovchiligida; ko‘z ichi bosimi oshganda; suyultirish giponatriemiyasida; gipotireozda; prostata bezi giperplaziyasida; homiladorlikda (homilaning ona qornida rivojlanishi buzilishlari, shu jumladan rivojlanish nuqsonlari xavfi ortishi).

• 1 tab. karbamazepin 200 mg Yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali - 80.5 mg, kolloid kremniy dioksidi (aerosil) - 16.4 mg, talk - 3.1 mg, magniy stearati - 3.1 mg, povidon (polivinilpirrolidon) - 14.4 mg, polisorbat (tvin-80) - 2.5 mg. faol modda: karbamazepin – 200 mg, yordamchi moddalar: aerosil, kartoshka kraxmali, magniy stearati, povidon (polivinilpirrolidon), tvin, talk. karbamazepin 200 mg Yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali, kolloid kremniy dioksidi (aerosil), talk, povidon (polivinilpirrolidon), magniy stearati, polisorbat (tvin-80). karbamazepin 200mg; Yordamchi moddalar: talk, kolloid kremniy dioksidi, kartoshka kraxmali, povidon, magniy stearati, polisorbat karbamazepin 200 mg Yordamchi moddalar: primogel, laktoza, kartoshka kraxmali, magniy stearati, talk, o‘rta molekulyar polivinilpirrolidon bitta tabletka faol modda sifatida 200 mg Karbamazepin va yordamchi moddalar — kartoshka kraxmali 66,0 mg, gidroksipropiltsellyuloza 11,2 mg, magniy stearati 2,8 mg saqlaydi. bitta tabletka saqlaydi: faol modda - karbamazepin 0,2 g; yordamchi moddalar - kolloid kremniy dioksidi, kartoshka kraxmali, quyi molekulyar povidon, polisorbat 80, talk, magniy stearati.

• Turli nojo'ya reaktsiyalarning uchrash tezligini baholashda quyidagi darajalar qo'llanilgan: juda tez-tez – 10% va undan ko'p; tez-tez – 1%-10%; ba'zida – 0,1% - 1%; kamdan-kam 0,01% - 0,1%; juda kamdan-kam – 0,01% dan kam. Dozaga bog'liq nojo'ya reaktsiyalar odatda o'z-o'zidan yoki preparat dozasi vaqtincha kamaytirilgandan keyin bir necha kun ichida o'tib ketadi. Nojo'ya reaktsiyalarning rivojlanishi preparatning nisbiy dozasini oshirib yuborish yoki qon plazmasida faol modda kontsentratsiyasining sezilarli tebranishlari natijasi bo'lishi mumkin. Bunday hollarda qon plazmasida faol modda darajasini monitoring qilish tavsiya etiladi. Markaziy asab tizimi tomonidan: juda tez-tez - bosh aylanishi, ataksiya, uyquchanlik, umumiy holsizlik; tez-tez - bosh og'rig'i, akkomodatsiya falaji; ba'zida - g'ayritabiiy ixtiyorsiz harakatlar (masalan, tremor, "hilpiraydigan" tremor - asterixis, distoniya, tiklar); nistagm; kamdan-kam hollarda - orofatsial diskineziya, ko'zni harakatlantiruvchi buzilishlar, nutq buzilishlari (masalan, dizartriya yoki tushunarsiz nutq), xoreoatetoid buzilishlar, periferik nevrit, paresteziyalar, mushak kuchsizligi va falaj simptomlari. Ruhiy soha tomonidan: kamdan-kam hollarda - gallyutsinatsiyalar (ko'rish yoki eshitish), depressiya, ishtahaning pasayishi, bezovtalik, agressiv xulq-atvor, qo'zg'alish, dezorientatsiya; juda kamdan-kam hollarda - psixoz faollashuvi. Allergik reaktsiyalar: tez-tez - eshakemi; ba'zida – eksfoliativ dermatit, eritrodermiya; kamdan-kam hollarda - bo'richasimon sindrom, qichishish; juda kamdan-kam hollarda - Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, fotosuvchanlik, ko'p shaklli va tugunli eritema. Kamdan-kam hollarda - isitma, teri toshmalari, vaskulit, limfadenopatiya, limfomani eslatuvchi belgilar, artralgiya, leykopeniya, eozinofiliya, gepatosplenomegaliya va jigar funktsiyasi ko'rsatkichlarining o'zgarishi bilan kechuvchi ko'p a'zoli kechikkan turdagi yuqori sezuvchanlik reaktsiyalari (ko'rsatilgan ko'rinishlar turli kombinatsiyalarda uchraydi). Shuningdek, boshqa a'zolar (masalan, o'pka, buyraklar, oshqozon osti bezi, miokard, yo'g'on ichak) ham jalb qilinishi mumkin. Juda kamdan-kam hollarda - mioklonus bilan aseptik meningit, anafilaktik reaktsiya, angionevrotik shish, isitma, hansirash, pnevmonit yoki pnevmoniya bilan tavsiflanadigan o'pka tomonidan yuqori sezuvchanlik reaktsiyalari. Yuqorida ko'rsatilgan yuqori sezuvchanlik reaktsiyalari yuzaga kelganda preparatni qo'llash to'xtatilishi kerak. Qon yaratish organlari tomonidan: juda tez-tez - leykopeniya; tez-tez - trombotsitopeniya, eozinofiliya; kamdan-kam hollarda - leykotsitoz, limfadenopatiya; juda kamdan-kam hollarda - agranulotsitoz, aplastik anemiya, haqiqiy eritrotsitar aplaziya, megaloblastik anemiya, o'tkir o'zgaruvchan porfiriya, retikulotsitoz, gemolitik anemiya. Ovqat hazm qilish tizimi (keyingi o'rinlarda OHT) tomonidan: juda tez-tez - ko'ngil aynishi, qusish; tez-tez - og'iz qurishi; ba'zida - diareya yoki qabziyat, qorinda og'riq; juda kamdan-kam hollarda - glossit, stomatit, pankreatit. Jigar tomonidan: juda tez-tez - gamma-glutamiltransferaza faolligining oshishi (jigarda ushbu ferment induktsiyasi oqibatida), bu odatda ahamiyatga ega emas; tez-tez - ishqoriy fosfataza faolligining oshishi; ba'zida - "jigar" transaminazalari faolligining oshishi; kamdan-kam hollarda - xolestatik, parenximatoz (gepatotsellyulyar) yoki aralash turdagi gepatit, sariqlik; juda kamdan-kam hollarda - granulematoz gepatit, jigar yetishmovchiligi. Yurak-qon tomir tizimi (keyingi o'rinlarda YuQTS) tomonidan: kamdan-kam hollarda - yurak ichki o'tkazuvchanligining buzilishi; arterial qon bosimining pasayishi yoki oshishi; juda kamdan-kam hollarda - bradikardiya, aritmiyalar, hushdan ketish bilan atrio-ventrikulyar blokada, kollaps, yurak yetishmovchiligining kuchayishi yoki rivojlanishi, yurak ishemik kasalligining kuchayishi (shu jumladan stenokardiya xurujlarining paydo bo'lishi yoki tezlashishi), tromboflebit, tromboembolik sindrom. Endokrin tizimi va moddalar almashinuvi tomonidan: - shishlar, suyuqlik tutilishi, tana vaznining oshishi, giponatriemiya (ADG ta'siriga o'xshash effekt oqibatida plazma osmolyarligining pasayishi, bu kamdan-kam hollarda letargiya, qusish, bosh og'rig'i, dezorientatsiya va nevrologik buzilishlar bilan kechuvchi suyultirish giponatriemiyasiga olib keladi); juda kamdan-kam hollarda - prolaktin darajasining oshishi (galaktoreya va ginekomastiya bilan kechishi mumkin); L–tiroksin (erkin T4, T4, T3) darajasining pasayishi va tireotrop gormon (TTG) darajasining oshishi (odatda klinik ko'rinishlar bilan kechmaydi); suyak to'qimasida kaltsiy-fosfor almashinuvining buzilishi (qon plazmasida Ca2+ va 25-OH-xolekaltsiferol kontsentratsiyasining pasayishi): osteomalyatsiya; giperxolesterinemiya (shu jumladan xolesterin va yuqori zichlikdagi lipoproteinlar (YuZL) va gipertriglitseridemiya. Siydik-tanosil tizimi tomonidan: juda kamdan-kam hollarda - interstitsial nefrit, buyrak yetishmovchiligi, buyrak funktsiyasining buzilishi (masalan, albuminuriya, gematuriya, oliguriya, mochevinaning oshishi/azotemiya), tez-tez siyish, siydik tutilishi, jinsiy funktsiyaning buzilishi/impotentsiya. Tayanch-harakat aparati tomonidan: juda kamdan-kam hollarda - artralgiya, mialgiya yoki tirishishlar. Sezgi a'zolari tomonidan: juda kamdan-kam hollarda - ta'm bilishning buzilishi, gavhar xiralashishi, kon'yunktivit; eshitishning buzilishi, shu jumladan quloqlarda shovqin, giperakuziya, gipoakuziya, tovush balandligini idrok etishning o'zgarishi. Boshqalar: teri pigmentatsiyasining buzilishi, purpura, akne, terlash, alopetsiya.

Homiladorlik vaqtida preparatni qo'llash xavfsizligi aniqlanmagan. Dorini qabul qilayotgan tutqanog'i bo'lgan homilador ayollar katta xurujlarni oldini olish uchun antikonvulьsantivlarni qabul qilishni to'xtatmasliklari kerak, chunki gipoksiya va hayotga xavf tug'diruvchi tutqanoq holatini paydo bo'lish ehtimoli mavjud. Shaxsiy hollarda tutqanoq xurujlarining og'irligi va tez-tezligi, davolashni to'xtatish bemorga jiddiy xavf tug'dirmaydigan bo'lganida, homiladorlik oldidan va homiladorlik vaqtida preparatni qabul qilishni to'xtatish mumkinligini ko'rib chiqish mumkin. Klinitsistlar bu mulohazalarni davolashda yoki tutqanog'i bo'lgan ayollarga potentsial homiladorlikda maslahat berganlarida sinchiklab baholab ko'rishlari kerak. Karbamazepin homilaga, uni homilador ayol qabul qilayotganida zarar keltirishi mumkinligi tufayli, davolashdan bo'lgan foyda potentsial homilador ayollarda qarshi bo'lgan xavfi baholanishi kerak. Karbamazepin va uning metaboliti odam ko'krak sutiga chiqariladi. Laktatsiya davrida karbamazepinni qo'llash xavfsizligi aniqlanmagan, shuning uchun emizishni yoki preparatni qabul qilishni to'xtatish to'g'risida qaror qabul qilish kerak.

Anamnezida buyrak kasalliklari haqida ma'lumotlar bo'lgan pasientlarga preparatni faqat davolashdan kutilayotgan samara va davolashning ehtimoliy xavfi nisbatini qat'iy tahlil qilgandan so'ng va sinchkov hamda muntazam nazorat ta'minlangan taqdirda buyurish lozim.

Davolash jarayonida karbamazepinni buyurishdan oldin, ayniqsa, anamnezida jigar xastaliklari haqida ma'lumotlar mavjud bo'lgan pasientlar, shuningdek keksa yoshdagi pasientlarda jigar funktsiyasini tekshirish zarur. Jigar funktsiyasining mavjud bo'lgan buzilishlarining kuchayishi holatida yoki jigarning faol kasalligi namoyon bo'lganda, karbamazepin darhol bekor qilinishi kerak.

• 0,2g 200 mg

Sizga buyurilgan dozadan yuqoriroq doza qabul qilinganida darhol shifokorga murojaat qiling!

Simptomlari

Markaziy nerv tizimi: MNT funktsiyasining susayishi; dezorientasiya, uyquchanlik, qo'zg'aluvchanlik, gallyusinasiyalar, koma; ko'rishning xiralashishi, tushunarsiz nutq, dizartriya, nistagm, ataksiya, diskineziya, giperrefleksiya (boshlanishida), giporefleksiya (keyinroq); tirishishlar, ruhiy-harakatli buzilishlar, mioklonus, gipotermiya, midriaz.

Nafas tizimi: nafas olishning susayishi, o'pka shishi.

Yurak qon-tomir tizimi: taxikardiya, arterial gipotenziya; gohida – gipertenziya, QRS majmuasining kengayishi bilan kechuvchi o'tkazuvchanlikning buzilishi; yurakning to'xtab qolishi, sinkope.

Miy: qusish, me'dadan ovqat chiqishining ushlanishi, yo'g'on ichak motorikasining susayishi.

Siydik chiqarish tizimi: siydikni tutilishi, oliguriya yoki anuriya; suyuqlik ushlanishi; karbamazepin samarasi bilan asoslangan, antidiuretik gormon ta'siri bilan o'xshash bo'lgan tarqalgan giponatriemiya.

Laboratoriya ko'rsatkichlari tomonidan o'zgarishlar: giponatriemiya, metabolik asidoz ehtimoli, giperglikemiya ehtimoli, kreatininfosfokinaza mushak fraktsiyasining ortishi.

Davolash:

Boshida davolash pasientning klinik holatiga asoslanishi kerak; pasientni shifoxonaga yotqizish buyuriladi. Karbamazepinning plazmadagi kontsentrasiyasini, ushbu vosita bilan zaharlanganlikni tasdiqlash va dozani oshirib yuborilganlik darajasini baholash uchun, aniqlash amalga oshiriladi.

Me'da ichidagi borlikni evakuasiya qilish, me'dani yuvish, faollashtirilgan ko'mirni qo'llash amalga oshiriladi. Me'da ichidagi borlikning kech evakuasiya qilinishi kechiktirilgan so'rilish va sog'lomlashish davrida zaharlanish belgilarining qayta paydo bo'lishiga olib kelishi mumkin. Jadal davolash bo'limida simptomatik ushlab turuvchi davolash, yurak faoliyatini monitoring qilish, elektrolitli buzilishlarni sinchkovlik bilan to'g'rilash qo'llaniladi. O'ziga xos ziddi-zahari mavjud emas.

Maxsus ko'rsatmalar

Arterial gipotenziya rivojlanganda vena ichiga dopamin yoki dobutamin kiritish buyuriladi; yurak ritmining buzilishi rivojlanganida, davolash shaxsiy tartibda tanlanadi; tirishish rivojlanganda – tirishishga qarshi vositalar kiritiladi; giponatriemiya (suvli zaharlanish) rivojlanganda – suyuqlik kiritilishi cheklanadi, bu miya shishi rivojlanishining oldini olishga yordam berishi mumkin. Ko'mirli sorbentlar bilan gemosorbtsiyani amalga oshirish tavsiya qilinadi. Jadallashtirilgan diurez, gemodializ va peritoneal dializlarning samarasizligi haqida xabarlar berilgan.

Doza oshirib yuborilishi belgilarining u boshlangandan so'ng ikkinchi va uchinchi kunida, preparat so'rilishining sekinlashishi bilan asoslangan, qayta kuchayishi ehtimolini oldindan ko'ra bilish zarur.

• tabletkalar Tabletkalar oq yoki sarg'ish tusli oq rangli, yassi-tsilindrik, chiziqchali va faskali. tabletkalar oq yoki sarg'ish tusli oq rangli, yassi-tsilindrik, faskali va chiziqchali. Tabletkalar oq yoki sarg'ish tusli oq rangli, yassi-tsilindrik shaklli, chiziqchali va faskali. tabletkalar

Preparatni faqat shifokor nazorati ostida qabul qilish kerak.

Absans va mioklonik xurujlarni o'z ichiga olgan aralash turdagi epileptik xurujlari bo'lgan bemorlar. Preparat absanslarda (petit mal) va mioklonik xurujlarda samarasiz. Aralash turdagi epileptik xurujlari bo'lgan bemorlarda preparat ehtiyotkorlik bilan va faqat muntazam tibbiy kuzatuv ta'minlangan holda qo'llanilishi kerak (xurujlar kuchayishi mumkinligi sababli). Xurujlar kuchayganda preparatni bekor qilish kerak.

Leykopeniya va trombotsitopeniya. Preparatni qo'llash vaqtida trombotsitlar va/yoki leykotsitlar sonining kamayishi turli chastotada qayd etiladi. Ko'pgina hollarda bu holatlar o'tkinchi bo'lib, odatda aplastik anemiya yoki agranulotsitoz darakchisi hisoblanmaydi. Davolashni boshlashdan oldin, shuningdek davolash jarayonida vaqti-vaqti bilan trombotsitlar va retikulotsitlar sonini hisoblashni o'z ichiga olgan klinik qon tahlillarini o'tkazish, shuningdek qon zardobida temir kontsentratsiyasini aniqlash kerak. Bemorlarga ehtimoliy gematologik buzilishlarga xos bo'lgan toksiklikning erta belgilari, shuningdek teri qoplamalari va jigar tomonidan simptomlar haqida ma'lumot berish zarur. Bemor isitma, tomoq og'rig'i, toshma, og'iz bo'shlig'ida yaralar, sababsiz qon quyilishlar, petexiya yoki purpura ko'rinishidagi gemorragiyalar kabi noxush reaktsiyalar paydo bo'lgan taqdirda darhol shifokorga murojaat qilish zarurligi haqida xabardor qilinadi. Davolash vaqtida leykotsitlar yoki trombotsitlarning past miqdori (yoki ularning kamayishga moyilligi) qayd etilgan hollarda, bemorning holatini va qonning kengaytirilgan klinik tahlili ko'rsatkichlarini diqqat bilan kuzatish kerak. Agar suyak ko'migi faoliyatining sezilarli darajada susayishi belgilari aniqlansa, preparat bekor qilinishi kerak.

Dermatologik reaktsiyalar. Karbamazepinni qo'llashda juda kam hollarda og'ir dermatologik reaktsiyalar, shu jumladan Stivens-Jonson sindromi va toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi) qayd etilgan. Og'ir dermatologik reaktsiyalar, masalan, Stivens-Jonson sindromi yoki Layell sindromi rivojlanishidan dalolat beruvchi belgilar va simptomlar qayd etilganda preparatni darhol bekor qilish kerak. Og'ir, ba'zi hollarda hayotga xavf soluvchi teri reaktsiyalari rivojlanganda bemor statsionarga yotqizilishi kerak. Ko'pgina hollarda Stivens-Jonson sindromi va Layell sindromi preparat bilan davolashning birinchi oylarida rivojlangan.

Preparatni birinchi marta qabul qilayotgan bemorlarda dermatologik reaktsiyalar chastotasi asosan yevropeoid aholisi bo'lgan mamlakatlarda 10 000 qo'llash holatiga 1 dan 6 gachani tashkil qiladi.

Yapon millatiga mansub bemorlarda va Shimoliy Yevropa aholisida o'tkazilgan retrospektiv tahlil ma'lumotlari inson leykotsitar antigeni (HLA) geni HLA-A*3101 alleli tashuvchilarida terining og'ir shikastlanishlari (Stivens-Jonson sindromi, Layell sindromi, eozinofiliya va tizimli ko'rinishlar bilan kechuvchi dori toshmasi, o'tkir generalizatsiyalangan ekzantematoz pustulyoz va dog'-tugunchali toshma) va karbamazepinni qo'llash o'rtasidagi bog'liqlikni namoyish etdi. HLA-A*3101 alleli chastotasi turli etnik guruhlarda farq qilishi mumkin. Allel chastotasi Yevropa, Avstraliya, Osiyo, Afrika va Shimoliy Amerika aholisida 5% dan kamni tashkil qiladi, istisnolar 5% dan 12% gachani tashkil qiladi. 15% dan yuqori chastota Janubiy Amerikaning ba'zi etnik guruhlarida (Argentina va Braziliya), Shimoliy Amerika tub aholisida (Navaxo va Sioks qabilalari, Meksikada - Sanora Seri), Janubiy Hindistonda (Tamil Nadu) va ushbu mintaqalarning boshqa tub aholisi orasida 10-15% aniqlangan. Karbamazepinni HLA-A*3101 allelining ehtimoliy tashuvchilariga (masalan, yapon millatiga mansub bemorlarga, yevropeoidlarga, Amerika tub aholisiga, lotin amerikaliklarga, Janubiy Hindiston xalqlari va arablarga) tayinlashda ushbu allel bo'yicha genotiplashni o'tkazish tavsiya etiladi. Preparatni ushbu allel tashuvchilariga faqat davolashdan kutilgan foyda ehtimoliy xavfdan yuqori bo'lgan holdagina tayinlash kerak. Preparat bilan davolashni olayotgan bemorlarga ushbu allel bo'yicha genotiplashni o'tkazish tavsiya etilmaydi, chunki og'ir teri reaktsiyalari ko'pchilik hollarda preparatni qo'llashning birinchi oylarida (HLA-A*3101 alleli mavjudligidan qat'i nazar) qayd etilgan. Karbamazepinni qo'llashning retrospektiv tahlili ma'lumotlariga ko'ra, xitoy millatiga mansub bemorlarda og'ir dermatologik reaktsiyalar chastotasi va genomda inson leykotsitar antigeni (HLA) geni HLA-B*1502 alleli mavjudligi o'rtasida korrelyatsiya mavjud. Karbamazepinni HLA-B*1502 alleli ustunlik qiladigan Osiyo mintaqasi mamlakatlarida (Tailand, Malayziya, Filippin) qo'llashda og'ir dermatologik reaktsiyalar, shu jumladan Stivens-Jonson sindromi va Layell sindromi rivojlanish chastotasi oshishi ("juda kam" darajadan "kam" darajagacha) aniqlangan. HLA-B*1502 allelining tarqalish chastotasi: Filippinda, Tailandda, Gonkong va Malayziyada - 15% dan ortiq, Tayvanda - 10%, Shimoliy Xitoyda - 4%, Janubiy Osiyoda (shu jumladan Hindistonda) - 2-4%, Yaponiya va Koreyada - 1% dan kamni tashkil qiladi. Ushbu allelning yevropeoid, negroid irqlarida, lotin amerikaliklar va Amerika tub aholisida tarqalishi arzimas darajada. Karbamazepinni HLA-B*1502 allelining ehtimoliy tashuvchilariga (masalan, xitoy millatiga mansub shaxslarga) tayinlashda ushbu allel bo'yicha genotiplashni o'tkazish tavsiya etiladi. Preparatni ushbu allel tashuvchilariga faqat davolashdan kutilgan foyda ehtimoliy xavfdan yuqori bo'lgan holdagina tayinlash kerak. Yevropeoid, negroid irqlarida, lotin amerikaliklar va Amerika tub aholisida preparatni tayinlashdan oldin HLA-B*1502 alleli bo'yicha genotiplashni o'tkazish majburiy emas. Preparat bilan davolashni olayotgan bemorlarga ushbu allel bo'yicha genotiplashni o'tkazish tavsiya etilmaydi, chunki og'ir teri reaktsiyalari ko'pchilik hollarda preparatni qo'llashning birinchi oylarida (HLA-B*1502 alleli mavjudligidan qat'i nazar) qayd etilgan. HLA-B*1502 alleli mavjud bo'lgan bemorlarni aniqlash va bunday bemorlarga karbamazepin tayinlamaslik karbamazepin-induktsiyalangan Stivens-Jonson sindromi yoki Layell sindromi holatlarini kamaytirishi ko'rsatilgan. Biroq, genotiplash natijalari bemor holatini nazorat qilish darajasiga va shifokorning og'ir teri reaktsiyalariga nisbatan hushyorligiga ta'sir qilmasligi kerak. Terining og'ir shikastlanishlari ushbu allellar bo'yicha manfiy bo'lgan bemorlarda ham rivojlanishi mumkin. Shuningdek, ko'p hollarda HLA-A*3101 yoki HLA-B*1502 allellari bo'yicha musbat bo'lgan bemorlarda karbamazepinni qo'llashda og'ir teri sindromlari rivojlanishi qayd etilmagan. Boshqa omillar, masalan, tirishishga qarshi dori preparatlari dozasi, bemorlarning komplaentligi, boshqa preparatlar bilan bir vaqtda davolash, yo'ldosh kasalliklar yoki dermatologik reaktsiyalar ustidan nazorat darajasining og'ir teri reaktsiyalari rivojlanish chastotasi va tarqalishiga ta'siri aniqlanmagan. Kuchsiz namoyon bo'lgan teri reaktsiyalari, masalan, izolyatsiyalangan makulez yoki makulopapulez ekzantema, ko'pchilik hollarda tranzitor va yengil bo'lib, odatda davolash davom ettirilganda yoki preparat dozasi kamaytirilgandan keyin bir necha kun yoki hafta ichida o'tib ketadi. Shunga qaramay, og'ir teri reaktsiyalarining erta namoyon bo'lishi va kuchsiz namoyon bo'lgan o'tkinchi teri toshmalari o'rtasidagi differentsial diagnostika qiyin bo'lishi mumkinligi sababli, har qanday teri reaktsiyalari rivojlanganda bemor holati yomonlashgan taqdirda preparat bilan davolashni o'z vaqtida to'xtatish maqsadida shifokor nazorati ostida bo'lishi kerak. Genomda HLA-A*3101 alleli mavjudligi va kamroq og'ir teri reaktsiyalari (masalan, antikonvulsantlarga o'ta yuqori sezuvchanlik sindromi yoki yengil makulopapulez ekzantema) rivojlanishi o'rtasida bog'liqlik mavjud, HLA-B*1502 alleli uchun bunday bog'liqlik aniqlanmagan.

O'ta yuqori sezuvchanlik reaktsiyalari. Karbamazepinga o'ta yuqori sezuvchanlik rivojlanganda bemorlarda terining, jigarning (shu jumladan jigar ichi o't yo'llarining shikastlanishi), qon aylanish va limfa tizimlarining yoki boshqa a'zolarning alohida shikastlanishlari ham, ularning kombinatsiyasi ham kuzatilishi mumkin, buni tizimli reaktsiya sifatida qarash kerak. Preparatga o'ta yuqori sezuvchanlik ko'rinishlari va simptomlari rivojlanganda uni darhol bekor qilish kerak. Karbamazepinga ma'lum o'ta yuqori sezuvchanligi bo'lgan bemorlarni okskarbazepinga o'ta yuqori sezuvchanlik reaktsiyalari rivojlanishi ehtimoli 25-30% ekanligi haqida xabardor qilish kerak. Kesishma o'ta yuqori sezuvchanlik reaktsiyasi karbamazepin va fenitoin o'rtasida ham uchraydi.

Jigar funktsiyasi buzilishlari. Preparatni tayinlashdan oldin va davolash jarayonida jigar funktsiyasini tekshirish zarur, ayniqsa anamnezida jigar kasalliklari haqida ma'lumotlar bo'lgan bemorlarda, shuningdek keksa yoshdagi bemorlarda. Mavjud jigar funktsiyasi buzilishlari kuchayganda yoki faol jigar kasalligi paydo bo'lganda preparatni darhol bekor qilish kerak.

Buyrak funktsiyasi buzilishlari. Preparat bilan davolashni boshlashdan oldin va davolash jarayonida vaqti-vaqti bilan siydikning umumiy tahlilini tekshirish va qonda karbamid kontsentratsiyasini aniqlash tavsiya etiladi.

M-xolinoblokada qiluvchi faollik. Preparat kuchsiz m-xolinoblokada qiluvchi faollikka ega. Ko'z ichi bosimi yuqori bo'lgan bemorlarda qo'llanilganda ushbu ko'rsatkichni doimiy nazorat qilish zarur. Bemorlarda siydik tutilishini nazorat qilish kerak.

Ruhiy buzilishlar. Preparatni qo'llash fonida latent ruhiy buzilishlar zo'rayishi mumkinligi sababli, keksa bemorlarni ong chalkashishi va psixomotor qo'zg'alish kabi simptomatika aniqlanishi maqsadi kuzatuvni ta'minlash kerak.

Suitsidal xulq-atvor yoki niyatlar. Bir qator ko'rsatmalar bo'yicha tirishishga qarshi preparatlarni qabul qilgan bemorlarda suitsidal xulq-atvor yoki niyatlar holatlari qayd etilgan. Randomizatsiyalangan platsebo-nazoratli tadqiqotlarning meta-tahlili natijalari tirishishga qarshi preparatlarni qabul qilgan bemorlarda suitsidal xulq-atvor rivojlanish xavfi biroz oshganligini ko'rsatdi. Ushbu toifadagi bemorlarda suitsidal xulq-atvor kuchayishi mexanizmi aniqlanmagan. Shuning uchun suitsidal xulq-atvor va niyatlar simptomlarini sinchkovlik bilan kuzatish va tegishli davolash to'g'risida qaror qabul qilish zarur. Bemorlarga yoki ularni parvarish qiluvchi shaxslarga suitsidal xulq-atvor yoki niyatlar simptomlari paydo bo'lganda shifokorga murojaat qilishni qat'iy tavsiya etish kerak.

Endokrinologik buzilishlar. Preparat estrogenlar va/yoki progesteron saqlagan dori vositalarining samaradorligini pasaytirishi mumkin, shuning uchun tug'ish yoshidagi ayollar preparat bilan davolash davrida homiladorlikdan saqlanishning muqobil usullarini qo'llashlari kerak. Hozirgi vaqtda erkaklar fertilligi buzilishlari va/yoki spermatogenez buzilishlari haqida alohida xabarlar ro'yxatga olingan.

Gipotireoz. Karbamazepin qalqonsimon bez gormonlari (triyodtironin va tiroksin) darajasini pasaytirishi va tireotrop gormon kontsentratsiyasini oshirishi mumkin, bu esa gipotireoz rivojlanish xavfini oshiradi, shu munosabat bilan karbamazepin bilan davolash jarayonida qalqonsimon bez gormonlari darajasini aniqlash maqsadga muvofiqdir. Tireoid gormonlar preparatlari bilan o'rinbosar terapiya olayotgan bemorlarda karbamazepin subklinik yoki yaqqol gipotireoz rivojlanish xavfini oshirishi mumkin, shuning uchun bunday bemorlarda karbamazepin bilan davolashning erta bosqichlarida qalqonsimon bez funktsiyasini nazorat qilish kerak.

Giponatriemiya. Karbamazepinni qo'llashda giponatriemiya rivojlanish holatlari qayd etilgan. Ko'pchilik hollarda giponatriemiya simptomsiz kechadi. Biroq, ba'zi bemorlarda u klinik jihatdan holsizlik, bosh aylanishi, lanjlik, ong chalkashishi, parishonxotirlik, ta'sirlanuvchanlik ko'rinishida namoyon bo'lishi mumkin. Giponatriemiya simptomlariga shuningdek uyquchanlik, hushdan ketish va koma kiritilishi mumkin. Giponatriemik ta'sirning namoyon bo'lishi qabul qilinayotgan preparat dozasi, qon plazmasida karbamazepinning yuqori terapevtik yoki toksik kontsentratsiyasi, shuningdek natriyning past boshlang'ich darajasi bilan bog'liq. Karbamazepin bilan davolashni boshlashdan oldin plazmada natriy darajasini o'lchash maqsadga muvofiqdir. Giponatriemiyani davolashning asosiy usuli karbamazepin dozasini kamaytirish yoki bekor qilish hisoblanadi, bu odatda natriy darajasini normallashtirish uchun yetarli. Natriy kontsentratsiyasiga qarab suyuqlik qabul qilishni cheklash yoki og'ir hollarda - gipertonik eritma yuborish zarur bo'lishi mumkin. Bunda varoli ko'prigi markaziy miyelinolizi (nekrozi) rivojlanish xavfini hisobga olish kerak. Birinchi marta aniqlangan epilepsiya gumon qilinganda muqobil antikonvulsant (natriy valproati, fenitoin) tayinlash zarur.

Qon plazmasida karbamazepin kontsentratsiyasini aniqlash. Garchi preparat dozasi, qon plazmasida karbamazepin kontsentratsiyasi, uning klinik samaradorligi yoki o'zlashtirilishi o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik juda arzimas bo'lsa-da, shunga qaramay, karbamazepin kontsentratsiyasini muntazam aniqlash quyidagi vaziyatlarda maqsadga muvofiq bo'lishi mumkin: xurujlar chastotasi keskin oshganda, bemor preparatni to'g'ri qabul qilayotganligini tekshirish uchun; homiladorlik vaqtida; bolalar yoki o'smirlarni davolashda; karbamazepin so'rilishi buzilishiga shubha qilinganda; bemor bir nechta dori preparatlarini qabul qilayotgan bo'lsa, toksik reaktsiyalar rivojlanishiga shubha qilinganda. Qon plazmasida karbamazepinning terapevtik kontsentratsiyasi 4-12 mkg/ml (17-50 mkmol/l) ni tashkil qiladi.

Alkogol iste'mol qilish. Davolash vaqtida alkogol iste'mol qilishdan voz kechish kerak, chunki karbamazepin uning nerv tizimiga susaytiruvchi ta'sirini kuchaytiradi.

Transport vositalarini, mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta'siri

Davolash davrida bemorlar transport vositalarini boshqarish, mexanizmlar bilan ishlash va diqqatni yuqori jamlashni hamda psixomotor reaktsiyalar tezligini talab qiluvchi boshqa potentsial xavfli faoliyat turlari bilan shug'ullanishda ehtimoliy xavflar haqida ogohlantirilgan bo'lishlari kerak (tezkor reaktsiya qobiliyati bosh aylanishi va uyquchanlik paydo bo'lishi oqibatida buzilishi mumkin, ayniqsa davolash boshida yoki doza tanlash davrida).

Har bir qobiqsiz tabletka saqlaydi: Karbamazepin Br.F. 200 mg.

Markaziy nerv tizimi tomonidan: bosh aylanishi, ataksiya, uyquchanlik, umumiy holsizlik, bosh og‘rig‘i, akkomodatsiya parezi, tremor, tiklar, nistagm, orofasial diskineziya, ko‘zni harakatlantiruvchi buzilishlar, dizartriya, xoreoatetoid buzilishlar, periferik nevrit, paresteziyalar, mushak zaifligi va parez.

Ruhiy soha tomonidan: gallyutsinatsiyalar, depressiya, ishtahaning yo‘qolishi, bezovtalik, agressiv xulq-atvor, qo‘zg‘alish, dezorientatsiya, psixozning faollashishi.

Allergik reaksiyalar: eshakemi, eksfoliativ dermatit, eritrodermiya, yuguruksimon sindrom, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, fotosensibilizatsiya, multiform va tugunli eritema. Isitma, teri toshmalari, vaskulit, limfadenopatiya, limfomaga o‘xshash belgilar, artralgiyalar, leykopeniya, eozinofiliya, gepatolienal sindrom va jigar funktsiyasining o‘zgargan ko‘rsatkichlari bilan kechuvchi ko‘p a'zoli sekin kechuvchi o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari bo‘lishi mumkin (ushbu ko‘rinishlar turli xil kombinatsiyalarda uchraydi). Boshqa a'zolar ham jalb qilinishi mumkin (masalan, o‘pka, buyraklar, me'da osti bezi, miokard, yo‘g‘on ichak). Juda kam hollarda - mioklonus bilan aseptik meningit, anafilaktik reaksiya, angionevrotik shish, isitma, hansirash, pnevmonit yoki pnevmoniya bilan tavsiflanuvchi o‘pka tomonidan o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari.

Qon yaratish a'zolari tomonidan: leykopeniya, trombositopeniya, eozinofiliya, leykotsitoz, limfadenopatiya; agranulotsitoz, aplastik anemiya, haqiqiy eritrotsitar aplaziya, megaloblast anemiya, o‘tkir o‘zgaruvchan porfiriya, retikulotsitoz, gemolitik anemiya.

Ovqat hazm qilish tizimi (keyingi o‘rinlarda OQT) tomonidan: ko‘ngil aynishi, qusish, og‘iz qurishi, diareya yoki qabziyat, qorinda og‘riq, glossit, stomatit, pankreatit.

Jigar tomonidan: gamma-glutamiltransferaza faolligining oshishi (odatda klinik ahamiyatga ega emas), ishqoriy fosfataza va "jigar" transaminazalari faolligining oshishi, gepatit (granulematoz, xolestatik, parenximatoz (gepatotsellyulyar) yoki aralash turdagi); jigar yetishmovchiligi.

Yurak-qon tomir tizimi (keyingi o‘rinlarda YQTT) tomonidan: yurak ichki o‘tkazuvchanligining buzilishi; qon bosimining pasayishi yoki oshishi; bradikardiya, aritmiyalar, hushdan ketishlar bilan atrioventrikulyar blokada, kollaps, dimlanishli yurak yetishmovchiligining kuchayishi yoki rivojlanishi, yurak ishemik kasalligining kuchayishi (sh.j. stenokardiya xurujlarining paydo bo‘lishi yoki tezlashishi), tromboflebit, tromboembolik sindrom.

Endokrin tizim va moddalar almashinuvi tomonidan: shishlar, tana vaznining ortishi, giponatriemiya, prolaktin darajasining oshishi (galaktoreya va ginekomastiya bilan kechishi mumkin); L-tiroksin (erkin T4, T3) darajasining pasayishi va tireotrop gormon (TTG) darajasining oshishi (odatda klinik ko‘rinishlar bilan kechmaydi), suyak to‘qimasida kaltsiy-fosfor almashinuvining buzilishi (qon plazmasida Ca2+ va 25-OH-xolekaltsiferol kontsentratsiyasining pasayishi); osteomalyatsiya; giperxolesterinemiya va gipertriglitseridemiya.

Siydik-tanosil tizimi tomonidan: interstitsial nefrit, buyrak yetishmovchiligi, buyrak funktsiyasining buzilishi (albuminuriya, gematuriya, oliguriya, mochevina/azotemiyaning oshishi), tez-tez siydik chiqarish, siydik tutilishi, jinsiy funktsiyaning buzilishi/impotentsiya.

Tayanch-harakat aparati tomonidan: artralgiya, mialgiya yoki talvasalar.

Sezgi a'zolari tomonidan: ta'm bilishning buzilishi, gavhar xiralashishi, kon'yunktivit; giper- yoki gipoakuziya, tovush balandligini idrok etishning o‘zgarishi.

Boshqalar: teri pigmentatsiyasining buzilishi, purpura, akne, terlash, alopesiya.

oq yoki sarg'ish tusli oq rangli tabletkalar.