R.B.

-      Препаратнинг компонентларига ўта юқори сезувчанлик;

-      темир танқислиги билан боғлиқ бўлмаган анемиялар (масалан, гемолитик анемия);

-      жигар етишмовчилиги;

-      организмда темирнинг миқдорини ортиқча бўлиши (масалан, гемосидероз, гемохроматоз);

-      темирни утилизация механизмларини бузилиши (масалан, қўрғошинли анемия, сидероахрестик анемия) да қўллаш мумкин эмас.

Р.Б.ТОН – мажмуавий препаратдир. Препаратнинг таркибига темир глюконати, цианокобаламин, фолат кислотаси ва рух сульфати киради.
Препарат турли генезли темир танқислиги анемияларида организмдаги темир ионлари танқислигини тўлдиради ва эритропоэзни рағбатлантиради. Темир гемоглобиннинг таркибига киради, кислородни тўқималарга ташилишини таъминлайди, кўпгина ферментлар тизимининг коферменти ҳисобланади. Ҳомиладорлик ва лактация даврида, пубертат ёшдаги қизларда ҳайз кўриш цикли ошганида, болаларда жадал ўсиш даврида, сурункали қон кетишларда, шунингдек темирни сўрилиш жараёнларини бузилиши билан кечувчи меъда-ичак йўллари касалликларида темирга бўлган талаб ошади. Препарат билан бир курс даволашда анемиянинг клиник симптомлари (ҳолсизлик, толиқиш, бош айланиши, тахикардия, оғриқ, тери қопламларини қуриши) ва лаборатор кўрсаткичларни аста-секин регрессияси кузатилади.
Организмда фолат кислотаси турли метаболик жараёнларда иштирок этувчи, кофермент ҳисобланган тетрагидрофолат кислотасигача қайтарилади. У мегалобластларнинг нормал етилиши ва нормабластларнинг ҳосил бўлиши учун зарур. Эритропоэзни рағбатлантиради, аминокислоталар (метионин, серин ва бошқ.), нуклеин кислоталари, пурин ва пиримидинлар синтезида, холин алмашинувида иштирок этади. Ҳомиладорлик даврида тератоген омилларнинг таъсирига нисбатан маълум даражада ҳимоя функциясини бажаради.
В12 витамини иммуномодулятор, аллергияга қарши, антиатеросклеротик таъсирларга эга, артериал қон босимини нормаллаштиради, нерв тўқимасининг структурасини тиклайди, репродуктив фаолиятни яхшилайди, иштаҳани оширади. В12 витамини турли аминокислоталар синтезида иштирок этади, нерв тизимига, жигар функциясига ижобий таъсир кўрсатади, углеводлар ва липид алмашинуви, қон ивиш жараёнларини фаоллаштиради.
Рух сульфати микроэлемент сифатида қатор ферментларнинг таркибига киради, АТФ нинг даражасини ошишига олиб келади, оқсиллар ва нуклеин кислоталари синтезини оширади, қон яратиш жараёнлари, лимфоид тўқиманинг нормал фаолияти учун керак бўлган тўқималар регенерациясини яхшилайди. Рух ҳужайраларни тикланишида ва суяк тўқимасини шаклланишида иштирок этади. Организмда углеводларни парчаланиши орқали энергия ишлаб чиқариш жараёнини таъминлаш учун муҳимдир. Рух организмни шамоллаш касалликларига нисбатан қаршилигини оширади.
Кальций нерв импульсларини ўтказилишида, силлиқ ва скелет мушакларини қисқаришида, миокарднинг функциясида, қон ивишида қатнашадиган кальций ионларининг манбаи ҳисобланади; улар суяк тўқимасини шаклланиши учун, бошқа тизим ва аъзоларнинг функцияси кўрсаиши учун зарур.

Препаратнинг фармакокинетикаси компонентларининг биргаликдаги таъсири билан ифодаланади.

Р.Б.ТОН препарати тавсия этилган дозаларда қўлланганида дозани ошириб юборилиш ҳолатлари кузатилмаган.

Темир юқори дозаларда қабул қилинганида қатор симптомлар, кўнгил айнишидан бошлаб комагача бўлган ўткир интоксикация симптомлари билан намоён бўлади. Темир билан заҳарланиш абдоминал оғриқ, кўнгил айниши, қусиш, диарея, қора рангли ахлат, мелена, гематемезис, гипотония, тахикардия, метаболик ацидоз, гипергликемия, сувсизланиш, уйқучанлик, оқариш, цианоз, толиқиш, тиришишлар, шок ва кома билан характерланади.

Ушбу препаратнинг бошқа компонентлари токсик ҳисобланмайди.

Даволаш: специфик даволашни ўтказишдан олдин – меъдани ювиш, сут истеъмол қилиш. Қон зардобида темирнинг миқдори аҳамиятли ошганида специфик даволаш дефероксаминни ичга қабул қилиш ва парентерал буюришдан иборат бўлади. Гемодиализ темирни чиқариш учун самарали эмас, аммо препаратнинг бошқа компонентларини чиқариш учун буюрилиши мумкин.

Препаратнинг тавсия этилган дозаларини ошириш мумкин эмас.

Препаратнинг самарасини бўлмаслиги ичакда темирни сўрилиш жараёнларини бузилиши, гемопоэзни сусайиши, айрим дори воситалари (антиметаболитлар) ни юборилиши, шунингдек бошқа витаминлар танқислиги билан чақирилиши мумкин. Темир танқислиги анемияси яширин қон кетиши билан ифодаланиши мумкин, унинг сабабини даволаш бошлангунигача аниқлаш керак.

Ахлатни тўқлашиши сўрилмаган темирни чиқарилиши билан ифодаланади ва ҳеч қандай клиник аҳамиятга эга эмас.

Автотранспортни ҳайдаш ва механизмларни бошқариш қобилиятига таъсири

Даволаниш вақтида диққатни юқори жамлаш ва психомотор реакциялар тезлигини талаб этувчи потенциал ҳавфли фаолият турларини бажаришдан сақланиш керак.

Препарат метилдопа, пенициллин, хинолин қатори препаратлари, тетрациклинлар билан бир вақтда қабул қилинганида кўрсатилган препаратларнинг сўрилиши пасайиши мумкин. Препаратни тироксин билан бир вақтда қабул қилиш қонда тиреотропиннинг даражасини ошишига олиб келиши мумкин.

Органик кислоталар, кальций тузлари, фосфатлар, фитин, холестирамин, шунингдек алюмин, магний, кальций сақловчи антацид препаратлар эримайдиган комплексларни ҳосил қилиши натижасида темирни сўрилишини издан чиқаради. Меъда ости бези ферментларини сақловчи препаратлар темирни сўрилишини камайтириши мумкин.

Фенобарбитал, карбамазепин, вальпроат, сульфасалазин, гормонал контрацептивлар, фолат кислотасининг антагонистлари, триметоприм, пириметамин ва триамтерен бир вақтда қўлланганида фолат кислотасини ўзлаштирилиши камаяди.

Темир тузлари тетрациклин гуруҳи антибиотикларини меъда­ичак йўлларида сўрилишини бузади.

Қаттиқ таом, нон, хом бошоқли ўтлар, сут маҳсулотлари, тухум темирни сўрилишини камайтиради, тетрациклин гуруҳи антибиотиклари, ҳамда пенициллинамин билан бир вақтда буюрилганда, темирни сўрилишини камайтирувчи ва антибиотикларнинг микробга қарши фаоллигини пасайтирувчи комплекс бирикмалар ҳосил бўлади.

Катталарга суткада 1 капсуладан ичга, овқат вақтида ёки овқатдан кейин, сув билан бирга қабул қилинади. Зарурати бўлганида дозани суткада 2 капсулагача ошириш мумкин. Болаларга шифокор дозани индивидуал равишда белгилайди.