Sitramon
Sitramon chiqarilish shakllari








Sitramon haqida qo'llanma
Umumiy ma'lumot
QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA
SITRAMON P
CITRAMON P
Preparatning savdo nomi: Sitramon P
Ta‘sir etuvchi modda (XPN): asetilsalisil kislotasi, parasetamol, kofein.
Dori shakli: tabletkalar
Tarkibi:
1 tabletka quyidagilarni saqlaydi:
faol moddalar: asetilsalisil kislotasi – 0,24 g, parasetamol – 0,18 g, kofein – 0,03 g.
yordamchi moddalar: kakao, limon kislotasi, kartoshka kraxmali, kalsiy stearati yoki magniy stearati yoki stearin kislotasi.
Ta‘rifi: och jigarrang rangli, dog‘lari bo‘lgan, kakao hidli tabletkalar.
Farmakoterapevtik guruhi: Analgetik-antipiretiklar.
Kod ATX: N02BA71
Farmakologik xususiyatlari
Majmuaviy preparat.
Asetilsalisil kislotasi isitmani tushiruvchi va yallig‘lanishga qarshi ta‘sirga ega, og‘riqni susaytiradi, ayniqsa yallig‘lanish jarayoni chaqirgan og‘riqni susaytiradi, shuningdek trombositlar agregasiyasini o‘rtacha susaytiradi, yallig‘lanish o‘chog‘ida mikrosirkulyasiyani yaxshilaydi.
Kofein orqa miyaning reflektor qo‘zg‘aluvchanligini oshiradi, nafas va qon tomirlarni xarakatlantiruvchi markazlarni qo‘zg‘atadi, skelet mushaklari, bosh miya, yurak, buyrakning qon tomirlarini kengaytiradi, trombositlar agregasiyasini susaytiradi; uyquchanlik, charchoqlik xissini kamaytiradi. Ushbu majmuada kofein kichik dozada amalda markaziy nerv tizimiga rag‘batlantiruvchi ta‘sir ko‘rsatmaydi, lekin bosh miya qon tomirlarining tonusini boshqarilishiga yordam beradi.
Parasetamol analgetik, isitmani tushiruvchi va kuchsiz yallig‘lanishga qarshi ta‘sirga ega, bu uning gipotalamusdagi termoregulyasiya markaziga ta‘siri va kuchsiz ifodalangan periferik to‘qimalarda prostaglandinlar (Pg) sintezini ingibisiya qilish xususiyati bilan bog‘liq.
Qo‘llanilishi
Kuchsiz va o‘rtacha yaqqollikdagi (turli genezli) og‘riq sindromi: bosh og‘rig‘i, migren, tish og‘rig‘i, nevralgiya, mialgiya, artralgiya, algodismenoreya. Isitma sindromi: o‘tkir respirator kasalliklar (O‘RK), grippda qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Preparatni 5 kundan ortiq og‘riqsizlantiruvchi vosita sifatida va 3 kundan ortiq isitmani tushiruvchi vosita sifatida (shifokorning tavsiyasi va nazoratisiz) qabul qilish mumkin emas.
Ichga (ovqat vaqtida yoki undan keyin), 1 tabletkadan xar 4 soatda, og‘riq sindromida – 1-2 tabletka buyuriladi; o‘rtacha sutkalik doza – 3-4 tabletkani, maksimal sutkalik doza – 8 tabletkani tashkil qiladi.
Davolash kursi – 3-5 kundan oshmasligi kerak.
Me‘da-ichak yo‘llariga ta‘sirlovchi ta‘sirini kamaytirish uchun tabletkani sut yoki ishqoriy mineral suv bilan ichish kerak.
Nojo‘ya ta‘sirilari
Asetilsalisil kislotasi, parasetamol va kofeinga xos bo‘lgan nojo‘ya reaksiyalar kuzatilishi mumkin.
Me‘da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar: anoreksiya, ko‘ngil aynishi, qusish, gastralgiya, me‘da-ichak yo‘li va o‘n ikki barmoq ichakni eroziv-yarali shikastlanishi, me‘da-ichakdan qon ketishlari;
Siydik chiqarilish yo‘llari va buyrak tomonidan buzilishlar: interstisial nefrit, qonda kreatinin miqdorini oshishi va giperkalsiemiya bilan kechuvchi prerenal azotemiya, papillyar nekroz, buyrak yetishmovchiligi; nefrotik sindrom;
Jigar va safro chiqarilish yo‘llari tomonidan buzilishlar: qonda aminotransferazalar darajasini oshishi, jigar yetishmovchiligi;
Yurak va qon tomir tizimi tomonidan buzilishlar: taxikardiya, arterial qon bosimini oshishi, dimlangan yurak yetishmovchiligi siptomlarini kuchayshi;
Qon (qon yaratish, gemostaz) tizimi tomonidan buzilishlar: qon kasalliklari, trombositlar agregasiyasini susayishi, trombositopeniya, anemiya, leykopeniya;
Markaziy nerv tizimi tomonidan buzilishlar: bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, quloqlarni shang‘illashi, eshitish qobiliyatini pasayishi, ko‘rishni buzilishlari, aseptik meningit, shishlar;
Immun tizimi tomonidan buzilishlar: allergik o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari (bronxospazm, hiqildoq shishi va eshakemi), «aspirin»li bronxial astma, eozinofil rinit, qaytalanuvchi burun polipozi, giperplastik sinusit, ko‘p shaklli eksudativ eritema (shu jumladan Stivens-Djonson sindromi), toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi).
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan xolatlar
- Zo‘rayish bosqichidagi me‘da va o‘n ikki barmoq ichak yara kasalligi.
- Me‘da-ichakdan qon ketishlari (shu jumladan anamnezdagi).
- Jigar va/yoki buyrak faoliyatini yaqqol buzilishlari, podagra.
- Gemorragik diatezlar, gipokoagulyasiya.
- Ko‘p qon ketishi bilan birga kechuvchi xirurgik aralashuvlar.
- Homiladaorlik (I va III uch oyliklari), laktasiya davri.
- Glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza tanqisligi.
- Glaukoma.
- Preparatning komponentlariga yuqori sezuvchanlik, asetilsalisil kislotasini
o‘zlashtirilolmaslik, asetilsalisil kislotasi, salisilatlar va boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalarni qabul qilish oqibatidagi bronxial astma, burun polipozi.
- Bolalar yoshi (15 yoshgacha – gipertermiyali bolalarda virusli kasalliklar fonida Rey sindromini rivojlanish xavfi).
- Yuqori qo‘zg‘aluvchanlik, uyquni buzilishi.
- Yurak – qon tomir tizimining organik kasalliklari (shu jumladan o‘tkir miokard infarkti, ateroskleroz).
- Yaqqol arterial gipertenziya.
- Portal gipertenziya.
- K avitaminozida qo‘llash mumkin emas.
Extiyotkorlik bilan:
Yengil va o‘rtacha darajali buyrak yetishmovchiligi, transaminazalar darajasini oshishi bilan kechuvchi jigar yetishmovchiligi, yaxshi sifatli giperbilirubinemiyalar (shu jumladan Jilber sirdromi, jigarning alkogolli shikastlanishi), alkogolizm, tutqanoq va tirishish xurujlariga moyillik, keksalik yoshi, podagrada extiyotkorlik bilan qo‘llansin.
Dorilarning o‘zaro ta‘siri
Geparin, bilvosita antikoagulyantlar, rezerpin, steroid gormonlar va gipoglikemik dori vositalarining ta‘sirini kuchaytiradi.
Boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi vositalar, metotreksat bilan bir vaqtda buyurish, nojo‘ya samaralarini rivojlanish xavfini oshiradi.
Spirinolakton, furosemid, gipotenziv dori vositalari, shuningdek siydik kislotasini chiqarilishiga yordam beruvchi podagraga qarshi dori vositalarining samaradorligini kamaytiradi.
Barbituratlar, rifampisin, salisilamid, tutqanoqqa qarshi dori vositalar va mikrosomal oksidlanishning boshqa stimulyatorlari, jigar faoliyatiga ta‘sir qiluvchi parasetamolni toksik metabolitlarini xosil bo‘lishiga yordam beradi.
Metoklopramid parasetamolni so‘rilishini tezlashtiradi.
Parasetamolning ta‘siri ostida xloramfenikolni chiqarilish vaqti 5 marta oshadi.
Takroran qabul qilinganida parasetamol antikoagulyantlarning (dikumarin xosilalari) ta‘sirini kuchaytirishi mumkin. Kofein ergotaminni so‘rilishini tezlashtiradi.
Preparat va spirt saqlovchi suyuqliklar bir vaqtda qabul qilinganida, jigarni toksik shikastlanish xavfi oshadi.
Maxsus ko‘rsatmalar
Rey sindromini yuz berishining yuqori xavfi tufayli, preparatni 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarga buyurish mumkin emas. Rey sindromi davomli qusish, o‘tkir ensefalopatiya, jigarni kattalashishi bilan nomoyon bo‘ladi.
Asetilsalisil kislotasi qon ivishini sekinlashtiradi. Agar pasientda jarroxlik aralashuvi o‘tkaziladigan bo‘lsa, shifokorni preparat qabul qilinayotgani xaqida oldindan ogoxlantirish kerak.
Siylik kislotasini to‘planishiga moyilligi bo‘lgan pasientilarda, preparatni qabul qilish podagra xurujini qo‘zg‘atishi mumkin.
Qabul qilish vaqtida alkogol iste‘mol qilishdan saqlanish kerak (me‘da-ichak qon ketishi va jigarni toksik shikastlanishi xavfini oshishi).
Asetilsalisil kislotasi xomiladarlikning I uch oyligida qo‘llanganida teratogen ta‘sirga ega; III uch oyligida tug‘uruq faoliyatini tormozlanishiga olib keladi.
Ko‘krak suti bilan chiqariladi, shuning uchun laktasiya davrida qo‘llash mumkin emas.
Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tgach ishlatilmasin..
Dozani oshirib yuborilishi
Tavsiya qilingan dozani va qo‘llashning davomiyligini oshirish kerak emas!
Simptomlari:
– yengil intoksikasiyalarda: ko‘ngil aynishi, qusish, me‘dada og‘riqlar, bosh aylanishi, quloqlarni jaranglashi;
– og‘ir intoksikasiyada: tormozlanish, uyquchanlik, kollaps, tirishishlar, nafasni qiyinlashishi, anuriya, qon ketishi kuzatiladi.
Davolash: faollangan ko‘mirni ishlatish bilan birga me‘dani yuvish, simptomatik terapiya, moddalar almashinuvining xolatiga qarab – natriy gidrokarbonatni, natriy sitratni yoki natriy laktatni yuborish kerak, bu siydikni ishqoriylanishi xisobiga asetilsalisil kislotasini chiqarilishini kuchaytiradi.
Chiqarilish shakli
Tabletkalar 0,55 g dan 6 yoki 10 donadan kontur uyali yoki uyasiz o‘ramlarda.
Saqlash sharoiti
Quruq, yorug‘likdan himoyalangan joyda, 250S dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.
Dorixonalardan berish tartibi
Resept bo‘yicha.
Yaroqlilik muddati
4 yil
Qo‘llash ko‘rsatmalari
- Tsitramon P kattalarda o'rtacha yoki kuchsiz ifodalangan og'riq sindromida (bosh, tish og'rig'i, nevralgiya, mialgiya, ko'krak ildizcha sindromi, lyumbago, artralgiya, hayz ko'rishdagi og'riqlar va b.), kattalar va 15 yoshdan katta bolalarda «shamollash» va boshqa infektsion-yallig'lanish kasalliklarida tana harorati ko'tarilganda uni tushirish uchun qo'llaniladi.
Qo'llanilishi mumkin bo'lmagan holatlar
- Preparat komponentlariga yuqori individual sezuvchanlik, oshqozon-ichak traktining eroziv-yarali shikastlanishlari (zo‘rayish fazasida), oshqozon-ichakdan qon ketishi, qon ketishlarga yuqori moyillik, «aspirin astmasi», gemorragik diatezlar (gemofiliya, Villebrand kasalligi, teleangioektaziya, gipoprotrombinemiya, trombotsitopeniya, trombotsitopenik purpura), aoraning qavatlanuvchi alevrizmasi, portal gipertenziya. K vitamini tanqisligi. Glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza tanqisligi. Homiladorlik (I va III trimestr) va ko‘krak suti bilan boqish davri. Preparat og‘riq qoldiruvchi vosita sifatida 18 yoshgacha bo‘lgan shaxslarga, isitma tushiruvchi vosita sifatida - Reye sindromi (jigar o‘tkir yetishmovchiligi bilan jigar ensefalopatiyasi va o‘tkir yog‘li distrofiyasi) rivojlanishi xavfi tufayli virusli infeksiyalar chaqirgan o‘tkir respirator kasalliklar bilan og‘rigan 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarga tayinlanmaydi. Ehtiyotkorlik bilan – giperurikemiya, urat nefrolitiazi, podagra, oshqozon va/yoki o‘n ikki
Tarkibi
- : 1 tabletka saqlaydi: faol moddalar: asetilsalitsil kislotasi – 240 mg, paratsetamol – 180 mg, kofein (monogidratga qayta hisoblanganda) – 30 mg; yordamchi moddalar: kakao-kukuni – 22,5 mg, limon kislotasi monogidrati – 5,0 mg, kartoshka kraxmali – 64,2 mg, talk – 4,9 mg, kaltsiy stearati – 2,8 mg, polisorbat-80 – 0,6 mg. 1 tab. Asetilsalitsil kislotasi 240 mg Paratsetamol 180 mg Kofein 30 mg 1 tab. asetilsalitsil kislotasi 240 mg paratsetamol 180 mg kofein 30 mg Yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali - 56.34 mg, povidon - 2.44 mg, kakao-dukkaklari kukuni - 22.5 mg, limon kislotasi monogidrati - 5 mg, kaltsiy stearati monogidrati - 5.5 mg, talk - 5.22 mg, krospovidon - 5.5 mg. asetilsalitsil kislotasi 0,24 g, paratsetamol 0,18 g, kofein 0,03; yordamchi moddalar: kakao, limon kislotasi, kartoshka kraxmali, talk, kaltsiy stearati, qand. asetilsalitsil kislotasi, paratsetamol, kofein, limon kislotasi, kokao kukuni, qand asetilsalitsil kislotasi - 0,2400 g, paratsetamol -0,1800 g, kofein- 0,0273 g kofein monogidratiga qayta hisoblanganda 0,0300 g; yordamchi moddalar: gidroksipropilmetiltsellyuloza (gipromelloza), kartoshka kraxmali, kolloid kremniy dioksidi (aerosil), limon kislotasi monogidrati, krospovidon, laktoza monogidrati, polietilenglikol 6000 (makrogol 6000), mikrokristall tsellyuloza, stearin kislotasi; plyonka qobiq uchun yordamchi moddalar: Opadray II (85 seriyasi), polivinil spirti, makrogol, talk, titan dioksidi, temir oksidi qora, temir oksidi sariq, temir oksidi qizil
Farmakokinetikasi
Farmakologik ta'siri
Nojo'ya ta'sirlar
- Sanab o'tilgan ko'plab noxush reaktsiyalar aniq dozaga bog'liq xususiyatga ega va bemordan bemorga farq qiladi. Noxush dori reaktsiyalarining tez-tezligi Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti tavsiyalariga muvofiq tasniflangan. (Batafsil yo'riqnomaga qarang) Infektsiyalar va invaziyalar Faringit Moddalar almashinuvi va oziqlanish buzilishlari Ishtahaning pasayishi Ruhiy buzilishlar Asabiylik Uyqusizlik Xavotir, eyforik kayfiyat, ichki taranglik Asab tizimi tomonidan Bosh aylanishi Tremor, paresteziyalar, bosh og'rig'i Ta'm buzilishi, diqqat buzilishi, amneziya, harakat koordinatsiyasining buzilishi, giperesteziya, burun oldi bo'shliqlari sohasida og'riq Ko'rish a'zosi tomonidan Ko'rishning buzilishi Eshitish a'zosi tomonidan Quloqlarda shovqin Yurak-qon tomir tizimi tomonidan Aritmiya Tomirlar tomonidan Giperemiya, periferik qon aylanishining buzilishi Nafas olish tizimi, ko'krak qafasi a'zolari va ko'ks oralig'i tomonidan Burun qonashlari, gipoventilyatsiya, rinoreya Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan Ko'ngil aynishi, qorinda noqulaylik Og'iz qurishi, diareya, qusish Kekirish, meteorizm, disfagiya, og'iz sohasida paresteziyalar, so'lak ajralishining kuchayishi Teri va teri osti to'qimalari tomonidan Gipergidroz, qichishish, eshakemi Tayanch-harakat aparati tomonidan Mushak-skelet karaxtligi, bo'yinda og'riq, belda og'riq, mushak spazmlari Umumiy buzilishlar Charchoq, yuqori qo'zg'aluvchanlik Asteniya, ko'krakda og'irlik Boshqalar Yurak qisqarishlari sonining oshishi Postregistratsion kuzatuv ma'lumotlari Tizim-a'zolar sinfi Immun tizimi tomonidan Yuqori sezuvchanlik Ruhiy buzilishlar Bezovtalik Asab tizimi tomonidan Migren, uyquchanlik Teri va teri osti to'qimalari tomonidan Eritema, toshma, angionevrotik shish, ko'p shaklli eritema Yurak-qon tomir tizimi tomonidan Yurak urishi hissi Tomirlar tomonidan Arterial qon bosimining pasayishi Nafas olish tizimi, ko'krak qafasi a'zolari va ko'ks oralig'i tomonidan Hansirash, bronxospazm Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan Epigastriyda og'riq, dispepsiya, qorinda og'riq, oshqozon-ichakdan qon ketishi (shu jumladan oshqozon-ichak traktining yuqori bo'limlaridan, oshqozondan qon ketishi, oshqozon yarasidan, o'n ikki barmoqli ichak yarasidan, to'g'ri ichakdan), oshqozon-ichak traktining eroziv-yarali shikastlanishi (shu jumladan oshqozon, o'n ikki barmoqli ichak, yo'g'on ichak yarasi, peptik yara) Jigar va o't yo'llari tomonidan Jigar yetishmovchiligi Umumiy buzilishlar Holsizlik, noqulaylik hissi Kombinatsiya tarkibida qo'llanilganda alohida komponentlarning noxush ko'rinishlari kuchayishi yoki spektri kengayishi to'g'risida ma'lumotlar qo'llash bo'yicha yo'riqnomada mavjud emas. Asetilsalitsil kislotasi qabul qilingandan keyin qon ketish xavfining oshishi 4-8 kun davomida saqlanib qoladi. Juda kamdan-kam hollarda kuchli qon ketish (masalan, bosh miyaga qon quyilishi), ayniqsa davolanmagan arterial gipertenziyasi bo'lgan va (yoki) bir vaqtda antikoagulyantlarni qo'llayotgan bemorlarda, ayrim hollarda hayotga xavf soluvchi qon ketish bo'lishi mumkin.
Dozirovkasi
- 240 mg + 27,45 mg + 180 mg
Dori shaklining ta'rifi
- och-jigarrang rangli, dog'lari bo'lgan, yassi-tsilindrik shaklli, chiziqchali va faskali, kakao hidli tabletkalar. Dumaloq oq yoki deyarli oq rangli tabletkalar, yassi, tsilindrik, bir tomonida chiziqchali va ikki tomonida faskali, o'ziga xos hidli. Biroz marmarlikka yo'l qo'yiladi. Tabletkalar Och-jigarrang rangli, to'q va och dog'lari, oq dog'lar bo'lishi mumkin bo'lgan, yassi-tsilindrik, chiziqchali va faskali, kakao hidli tabletkalar. parda qobiq bilan qoplangan tabletkalar
Maxsus ko‘rsatmalari
Umumiy
Tsitramon P Medisorbni atsetilsalitsil kislotasi yoki parasetamol saqlovchi dori preparatlari bilan bir vaqtda qabul qilmaslik kerak.
Migrenni davolash uchun boshqa vositalar kabi, gumon qilingan migrenni davolashni boshlashdan oldin, avval migren tashxisi qo‘yilmagan bemorlarda yoki migren netipik simptomlar bilan namoyon bo‘ladigan bemorlarda boshqa potensial jiddiy nevrologik buzilishlarni istisno qilish uchun ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Agar bemorlarda migren xurujlarining >20% da qusish paydo bo‘lsa yoki xurujlarning >50% da ularga yotoq rejimi talab etilsa, preparatni qo‘llash kerak emas.
Agar migren preparatning birinchi ikki tabletkasini qabul qilgandan keyin to‘xtamasa, tibbiy yordamga murojaat qilish zarur.
Agar bemorda kamida oxirgi uch oy davomida oyiga 10 tadan ortiq bosh og‘rig‘i xurujlari kuzatilgan bo‘lsa, preparatni qo‘llash kerak emas. Bunday holda dori vositalarini haddan tashqari ko‘p qo‘llash oqibatidagi bosh og‘rig‘ini gumon qilish va davolashni bekor qilish kerak. Bundan tashqari, bemorlar tibbiy yordamga murojaat qilishlari kerak.
Degidratatsiya xavf omillari bo‘lgan bemorlarda, masalan, qusish, diareya bilan yoki katta operatsiyadan oldin yoki keyin ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
O‘zining farmakodinamik xususiyatlari tufayli preparat infeksiya belgilari va simptomlarini niqoblashi mumkin.
1 tabletkada 68 mg uglevodlar (kraxmal va qand) mavjud, bu 0,0057 non birligiga (NB) to‘g‘ri keladi. Maksimal sutkalik doza (8 tabletka) 0,0456 NB ga to‘g‘ri keladi. Buni qandli diabet bilan og‘rigan bemorlar hisobga olishlari kerak.
Preparat tarkibida atsetilsalitsil kislotasi mavjudligi sababli
Preparatni podagra, jigar yoki buyrak funksiyasi buzilishi, degidratatsiya, nazorat qilib bo‘lmaydigan arterial gipertenziya, glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza tanqisligi va qandli diabeti bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Atsetilsalitsil kislotasi trombotsitlar agregatsiyasini ingibirlashi tufayli, preparat jarrohlik aralashuvlari vaqtida va undan keyin (shu jumladan kichik, masalan, tish sug‘urish) qon ketish vaqtining uzayishiga olib kelishi mumkin.
Preparatni antikoagulyantlar va qon ivishini buzuvchi boshqa dori preparatlari bilan shifokor nazoratisiz bir vaqtda qo‘llash mumkin emas («Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta'siri» bo‘limiga qarang). Qon ivishi buzilishi bo‘lgan bemorlar ustidan sinchkovlik bilan kuzatuv o‘rnatish kerak. Metro- yoki menorragiyada ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Agar bemorda preparatni qabul qilish fonida qon ketishi yoki oshqozon-ichak trakti yaralanishi rivojlansa, uni darhol bekor qilish zarur. Har qanday NYQP bilan davolashning har qanday vaqtida anamnezida ogohlantiruvchi belgilar va og‘ir oshqozon-ichak asoratlari bo‘lgan yoki bo‘lmagan holda potensial o‘limga olib keluvchi qon ketishlar, yaralanishlar va oshqozon-ichak trakti perforatsiyasi paydo bo‘lishi mumkin. Bu asoratlar odatda keksa bemorlarda og‘irroq namoyon bo‘ladi.
Alkogol, glyukokortikosteroidlar va NYQP oshqozon-ichakdan qon ketish xavfini oshirishi mumkin («Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta'siri» bo‘limiga qarang).
Preparat bronxospazm rivojlanishiga va bronxial astma zo‘rayishi (shu jumladan analgetiklarni ko‘tara olmaslik bilan bog‘liq bronxial astma) yoki boshqa o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari paydo bo‘lishiga hissa qo‘shishi mumkin. Xavf omillariga bronxial astma, mavsumiy allergik rinit, burun polipozi, o‘pkaning surunkali obstruktiv kasalligi, nafas yo‘llarining surunkali infeksiyalari (ayniqsa allergik rinitga xos simptomlar bilan assotsiatsiyalangan) kiradi. Bunday hodisalar boshqa moddalarga allergik reaksiyalari (masalan, teri, shu jumladan qichishish va eshakemi) bo‘lgan bemorlarda ham paydo bo‘lishi mumkin. Bunday bemorlarda alohida ehtiyotkorlikka rioya qilish tavsiya etiladi.
18 yoshgacha bo‘lgan bolalarga isitmani tushiruvchi vosita sifatida atsetilsalitsil kislotasi saqlovchi dori vositalarini tayinlash mumkin emas, chunki virusli infeksiya holatida ular Rey sindromi paydo bo‘lishi xavfini oshirishga qodir. Rey sindromi simptomlari giperpireksiya, uzoq davom etuvchi qusish, metabolik atsidoz, asab tizimi va ruhiyat tomonidan buzilishlar, gepatomegaliya va jigar funksiyasi buzilishi, o‘tkir ensefalopatiya, nafas olish buzilishi, tirishishlar, koma hisoblanadi.
Atsetilsalitsil kislotasi levotiroksin (T4) va triyodtiromin (T3) konsentratsiyasining soxta musbat pastligi oqibatida qalqonsimon bez funksiyasi laborator tahlillari natijalarini buzishi mumkin («Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta'siri» bo‘limiga qarang).
Preparat tarkibida parasetamol mavjudligi sababli
Jigar yoki buyrak funksiyasi buzilishi yoki alkogolga qaramligi bo‘lgan bemorlarga preparatni tayinlashda ehtiyotkorlik namoyon qilish kerak.
Boshqa potensial gepatotoksik dori preparatlarini yoki jigar mikrosomal fermentlarini induksiya qiluvchi dori preparatlarini (masalan, rifampitsin, izoniazid, xloramfenikol, uxlatuvchi va tirishishga qarshi vositalar, shu jumladan fenobarbital, fenitoin va karbamazepin) qabul qilayotgan bemorlarda parasetamol bilan zaharlanish xavfi oshadi. Anamnezida alkogolizm bo‘lgan bemorlar jigar shikastlanishi bo‘yicha alohida xavf guruhiga kiradilar («Boshqa dori vositalari bilan o‘zaro ta'siri» bo‘limiga qarang).
Preparat qo‘llanilganda o‘tkir tarqalgan ekzantematoz pustulyoz, Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz kabi o‘limga olib kelishi mumkin bo‘lgan jiddiy teri reaksiyalari rivojlanishi mumkin. Teri reaksiyalarining birinchi ko‘rinishlarida yoki o‘ta yuqori sezuvchanlikning har qanday boshqa belgilarida preparatni qabul qilish to‘xtatilishi kerak.
Preparat tarkibida kofein mavjudligi sababli
Preparatni podagra, gipertireoz va aritmiyasi bo‘lgan bemorlarga ehtiyotkorlik bilan tayinlash kerak.
Preparat qo‘llanilganda kofein saqlovchi mahsulotlarni iste'mol qilishni cheklash kerak, chunki kofeinning haddan tashqari ko‘p tushishi asabiylik, ta'sirchanlik, uyqusizlik va, ba'zi hollarda, yurak urishi tezlashishiga olib kelishi mumkin.
Transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'siri
Preparatning transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta'sirini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Bosh aylanishi yoki uyquchanlik kabi noxush reaksiyalar paydo bo‘lganda ushbu faoliyat turlaridan saqlanish va shifokorga xabar berish kerak.
Dori vositalarining o'zaro ta'siri
Qo‘llash usuli va dozirovkasi
Bosh og‘rig‘ida tavsiya etilgan doza 1-2 tabletka, kuchli bosh og‘rig‘i bo‘lganda keyingi qabul 4-6 soatdan keyin.
Migrenda tavsiya etilgan doza simptomlar paydo bo‘lganda 2 tabletka, zarurat bo‘lganda takroriy qabul 4-6 soatdan keyin.
Bosh og‘rig‘i va migrenni davolash uchun preparat 4 kundan ortiq qo‘llanilmaydi.
Og‘riq sindromida - 1-2 tabletka; o‘rtacha sutkalik doza - 3-4 tabletka, maksimal sutkalik doza - 8 tabletka.
Preparatni og‘riq qoldiruvchi sifatida 5 kundan ortiq va isitma tushiruvchi sifatida 3 kundan ortiq qabul qilmaslik kerak.
Keksalar (65 yoshdan katta)
Keksa bemorlarda, ayniqsa tana vazni past bo‘lganda, ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Jigar va buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlar
Jigar yoki buyrak funksiyasi buzilishining preparat farmakokinetikasiga ta’siri o‘rganilmagan. Asetilsalitsil kislotasi va paratsetamolning ta’sir mexanizmini hisobga olgan holda, ularni qo‘llash buyrak yoki jigar yetishmovchiligini kuchaytirishi mumkin. Shu munosabat bilan preparat og‘ir jigar yoki buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda qo‘llash mumkin emas ("Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar" bo‘limiga qarang), yengil va o‘rta darajadagi jigar va buyrak yetishmovchiligida esa uni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.Dozani oshirib yuborishAsetilsalitsil kislotasi:
Simptomlari: yengil intoksikatsiyalarda - bosh aylanishi, quloqlarda shovqin, karlik, ko‘p terlash, ko‘ngil aynishi, qusish, bosh og‘rig‘i va ongning chalkashishi. Simptomlar plazma konsentratsiyasi 150-300 mkg/ml bo‘lganda yuzaga keladi. Davolash - dozani kamaytirish yoki terapiyani bekor qilish.
Konsentratsiya 300 mkg/ml dan yuqori bo‘lganda giperventilyatsiya, isitma, bezovtalik, ketoatsidoz, respirator alkaloz va metabolik atsidoz bilan namoyon bo‘ladigan og‘irroq intoksikatsiya yuzaga keladi. Markaziy asab tizimining tormozlanishi komaga olib kelishi mumkin, shuningdek yurak-qon tomir kollapsi va nafas yetishmovchiligi yuzaga kelishi mumkin.
Surunkali intoksikatsiya rivojlanishining eng katta xavfi bolalar va keksa yoshdagi shaxslarda bir necha sutka davomida 100 mg/kg/sut dan ortiq qabul qilinganda kuzatiladi.
Davolash: so‘nggi soat davomida 120 mg/kg dan ortiq salitsilatlar tushganiga shubha qilinganda ichga ko‘p marta faollashtirilgan ko‘mir yuboriladi.
120 mg/kg dan ortiq salitsilatlar qabul qilinganda ularning plazma konsentratsiyasini aniqlash kerak, garchi uning og‘irligini faqat ushbu ko‘rsatkich asosida prognoz qilish imkonsiz bo‘lsa-da, klinik va biokimyoviy ko‘rsatkichlarni ham hisobga olish zarur.
Agar plazma konsentratsiyasi 500 mkg/ml dan (5 yoshdan kichik bolalar uchun 350 mkg/ml) oshsa, natriy gidrokarbonatni vena ichiga yuborish salitsilatlarni plazmadan samarali chiqarib tashlaydi.
Agar plazma konsentratsiyasi 700 mkg/ml dan oshsa (bolalar va keksalarda pastroq konsentratsiyalar) yoki og‘ir metabolik atsidozda tanlov terapiyasi gemodializ yoki gemoperfuziya hisoblanadi.
Paratsetamol
Kattalarda jigarning shikastlanishi 10 g yoki undan ortiq paratsetamol qabul qilinganda mumkin, 5 g yoki undan ortiq paratsetamolni ichga qabul qilish xavf omillari mavjud bo‘lganda (karbamazepin, fenobarbital, fenitoin, primidon, rifampitsin, teshik dalachoy yoki jigar mikrosomal fermentlarining induktorlari bo‘lgan boshqa preparatlar bilan uzoq muddatli davolash; etanolni suiiste’mol qilish, glutation tanqisligi, ovqat hazm qilishning buzilishi, mukovissidoz, OIV-infeksiyasi, ochlik, kaxeksiya) jigarning shikastlanishiga olib kelishi mumkin.
Simptomlari:
O‘tkir dozani oshirib yuborishning klinik manzarasi paratsetamol qabul qilingandan keyin 24 soat ichida rivojlanadi.
Oshqozon-ichak buzilishlari (ko‘ngil aynishi, qusish, ishtahaning pasayishi, qorin bo‘shlig‘ida noqulaylik hissi va (yoki) abdominal og‘riq), teri qoplamlarining oqarishi paydo bo‘ladi. Kattalar tomonidan bir vaqtning o‘zida 7,5 g va undan ortiq yoki bolalar tomonidan 140 mg/kg dan ortiq qo‘llanilganda gepatotsitlarning sitolizi yuz beradi, bu jigarning to‘liq va qaytmas nekrozi, jigar yetishmovchiligi, metabolik atsidoz va ensefalopatiya rivojlanishi bilan kechadi, bu esa koma va o‘limga olib kelishi mumkin. Paratsetamol qo‘llanilgandan 12-48 soat o‘tgach jigar mikrosomal fermentlari, laktatdegidrogenaza faolligining, bilirubin konsentratsiyasining oshishi va protrombin miqdorining pasayishi qayd etiladi.
Jigar shikastlanishining klinik simptomlari preparat dozasi oshirib yuborilganidan keyin 2 sutka o‘tgach namoyon bo‘ladi va 4-6-kuni maksimumga yetadi.
Dozani oshirib yuborilganda intoksikatsiya, ayniqsa keksa bemorlarda, bolalarda, jigar kasalliklari bo‘lgan bemorlarda (surunkali alkogolizm chaqirgan), ovqatlanishi buzilgan bemorlarda, shuningdek jigar mikrosomal fermentlari induktorlarini qabul qilayotgan bemorlarda mumkin, bunda yashin tezligidagi gepatit, jigar yetishmovchiligi, xolestatik gepatit, ba’zan o‘lim bilan yakunlanadigan holatlar rivojlanishi mumkin.
O‘tkir buyrak yetishmovchiligi o‘tkir tubulyar nekroz bilan rivojlanishi mumkin, uning xarakterli belgilari bel sohasidagi og‘riq, gematuriya (siydikda qon yoki eritrotsitlar aralashmasi), proteinuriya (siydikda oqsil miqdorining oshishi) hisoblanadi, bunda jigarning og‘ir shikastlanishi bo‘lmasligi mumkin. Yurak ritmining buzilishi, pankreatit holatlari qayd etilgan.
Davolash: darhol kasalxonaga yotqizish.
Davolashni boshlashdan oldin dozani oshirib yuborilgandan keyin imkon qadar erta muddatlarda qon plazmasidagi paratsetamolning miqdoriy tarkibini aniqlash. SH-guruhlari donatorlari va glutation sintezi o‘tmishdoshlari - metionin va asetilsisteinni yuborish - dastlabki 8 soatda eng samarali hisoblanadi. Qo‘shimcha terapevtik tadbirlarni (metioninni keyingi yuborish, asetilsisteinni vena ichiga yuborish) o‘tkazish zarurati qondagi paratsetamol konsentratsiyasiga, shuningdek u qo‘llanilgandan keyin o‘tgan vaqtga qarab belgilanadi. Simptomatik davolash.
Jigar mikrosomal fermentlari faolligini laboratoriya tekshiruvlarini davolash boshida va keyin har 24 soatda o‘tkazish kerak. Ko‘pchilik hollarda jigar mikrosomal fermentlari faolligi 1-2 hafta ichida normallashadi. Juda og‘ir hollarda jigarni ko‘chirib o‘tkazish talab qilinishi mumkin.
Kofein
Simptomlari: eng keng tarqalgan simptomlar gastralgiya, ajitatsiya, deliriy, xavotir, asabiylik, bezovtalik, uyqusizlik, ruhiy qo‘zg‘alish, mushak titrashi, ongning chalkashishi, talvasalar, suvsizlanish, tez-tez siyish, gipertermiya, bosh og‘rig‘i, yuqori taktil yoki og‘riq sezuvchanligi, ko‘ngil aynishi va qusish (ba’zan qon bilan), quloqlarda shovqin. Doza yaqqol oshirib yuborilganda giperglikemiya yuzaga kelishi mumkin. Kardiologik buzilishlar taxikardiya va aritmiya bilan namoyon bo‘ladi.
Davolash: dozani kamaytirish yoki kofeinni bekor qilish.
- 1. Dori vositalari va tibbiy buyumlar Davlat reestri (O‘zbekiston Respublikasi)
- 2. Ishlab chiqaruvchining rasmiy yo‘riqnomasi
- 3. Anatomik-terapevtik-kimyoviy tasnif (ATX)















