Biseptol

Ichga qabul qilinganda preparatning ikkala komponenti MITYdan to'liq so'riladi. Preparat faol komponentlarining C_max si 1–4 soatdan keyin kuzatiladi.

Trimetoprim hujayralarga va to'qima to'siqlari orqali yaxshi o'tadi — o'pka, buyraklar, prostata bezi, safro, so'lak, balg'am, likvorga. Trimetoprimning plazma oqsillari bilan bog'lanishi 50%, T_1/2 normada 8,6–17 soatni tashkil qiladi. Asosiy chiqarilish yo'li — buyraklar orqali (50% o'zgarmagan holda).

Sulfametoksazol: plazma oqsillari bilan bog'lanishi 66% ni tashkil qiladi, T_1/2 normada — 9–11 soat. Asosiy eliminatsiya yo'li — buyraklar orqali, bunda 15–30% faol shaklda.

Odatda preparat yaxshi o'zlashtiriladi.

Asab tizimi tomonidan: bosh og'rig'i, bosh aylanishi; alohida hollarda - aseptik meningit, depressiya, apatiya, tremor, periferik nevritlar.

Nafas olish tizimi tomonidan: bronxospazm, bo'g'ilish, yo'tal, o'pka infiltratlari.

OIT organlari tomonidan: ko'ngil aynishi, qusish, ishtahaning pasayishi, diareya, gastrit, qorinda og'riq, glossit, stomatit, xolestaz, jigar transaminazalari faolligining oshishi, gepatit, ba'zida xolestatik sariqlik bilan, gepatonekroz, soxta membranoz enterokolit, pankreatit.

Qon yaratish organlari tomonidan: leykopeniya, neytropeniya, trombotsitopeniya, agranulotsitoz, megaloblast anemiya, aplastik va gemolitik anemiya, eozinofiliya, gipoprotrombinemiya, metgemoglobinemiya.

Siydik chiqarish tizimi tomonidan: poliuriya, interstitsial nefrit, buyrak funksiyasining buzilishi, kristalluriya, gematuriya, mochevina kontsentratsiyasining oshishi, giperkreatininemiya, oliguriya va anuriya bilan kechuvchi toksik nefropatiya.

Tayanch-harakat aparati tomonidan: artralgiya, mialgiya.

Allergik reaksiyalar: qichishish, fotosensibilizatsiya, eshakemi, dori isatmasi, toshma, ko'p shaklli ekssudativ eritema (shu jumladan Stivens-Jonson sindromi), toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi), eksfoliativ dermatit, allergik miokardit, tana haroratining ko'tarilishi, angionevrotik shish, skleralar giperemiyasi.

Boshqalar: gipoglikemiya, giperkaliyemiya, giponatriyemiya.

Organizmda foliy kislotasi tanqisligi, bronxial astma, og'irlashgan allergologik anamnezda preparat ehtiyotkorlik bilan tayinlanadi.

Uzoq muddatli (1 oydan ortiq) davolash kurslarida muntazam qon tahlillari zarur, chunki gematologik o'zgarishlar (ko'pincha alomatsiz) yuzaga kelish ehtimoli mavjud. Bu o'zgarishlar foliy kislotasi 3–6 mg/sut dozada tayinlanganda qaytuvchan bo'lishi mumkin, bu preparatning mikroblarga qarshi faolligini jiddiy buzmaydi. Keksa bemorlarni yoki folatlar yetishmovchiligiga shubha qilingan bemorlarni davolashda alohida ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak. Foliy kislotasini tayinlash, shuningdek, preparat yuqori dozalarda uzoq muddat davomida davolashda ham maqsadga muvofiqdir.

Kristalluriya profilaktikasi uchun ajralayotgan siydikning yetarli hajmini tutib turish tavsiya etiladi. Sulfanilamidlarning toksik va allergik asoratlari ehtimoli buyraklarning filtrlash funksiyasi pasayganda sezilarli darajada oshadi.

Davolash fonida ko'p miqdorda PABK saqlovchi oziq-ovqat mahsulotlarini  — o'simliklarning yashil qismlari (gulkaram, ismaloq, dukkaklilar), sabzi, pomidorni iste'mol qilish maqsadga muvofiq emas.

Haddan tashqari quyosh va UB-nurlanishidan saqlanish kerak.

Nojo'ya ta'sirlar xavfi OITS bilan og'rigan bemorlarda ancha yuqori.

Shtammlarning keng tarqalgan rezistentligi tufayli A guruhi beta-gemolitik streptokokki chaqirgan tonzillit va faringitlarda qo'llash tavsiya etilmaydi.

Laboratoriya tekshiruvlari natijalariga ta'siri: trimetoprim qon zardobidagi metotreksat darajasini fermentativ usulda aniqlash natijalarini o'zgartirishi mumkin, ammo radioimmunologik usul tanlanganda natijaga ta'sir qilmaydi. Ko-trimoksazol kreatininni miqdoriy aniqlash uchun pikrin kislotasi bilan Yaffe reaksiyasi natijalarini 10% ga oshirishi mumkin.

ko-trimoksazolga, trimetoprimga, sulfanilamidlarga yoki preparatning biron-bir tarkibiy qismiga yuqori sezuvchanlik;

homiladorlik;

laktatsiya davri;

3 yoshgacha bo'lgan bolalar (ushbu dori shakli uchun);

jigar parenximasi shikastlanishining tasdiqlangan tashxisi; og'ir buyrak yetishmovchiligi, agar qon plazmasida preparat kontsentratsiyasini aniqlash imkoni bo'lmasa (kreatinin Cl

og'ir gematologik kasalliklar (aplastik anemiya, V₁₂-tanqislik anemiyasi, agranulotsitoz, leykopeniya, megaloblast anemiya, bolalarda folat kislotasi tanqisligi bilan bog'liq giperbilirubinemiya);

glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza tanqisligi (gemoliz rivojlanish ehtimoli).

Ehtiyotkorlik bilan: folat kislotasi tanqisligi; bronxial astma; qalqonsimon bez kasalliklari.

Preparatni tiazid diuretiklar bilan bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi, chunki trombotsitopeniya (qonash) rivojlanish xavfi mavjud. Ko-trimoksazol bilvosita antikoagulyantlarning antikoagulyant faolligini, shuningdek gipoglikemik DV va metotreksat ta'sirini oshiradi. Fenitoin (uning Т_1/2 ni 39% ga uzaytiradi) va varfarinning jigar metabolizmi intensivligini pasaytirib, ularning samarasini kuchaytiradi.

Rifampitsin trimetoprimning T_1/2 ni qisqartiradi.

Pirimetamin haftasiga 25 mg dan ortiq dozalarda megaloblastli anemiya rivojlanish xavfini oshiradi.

Diuretiklar (ko'pincha tiazidlar) trombotsitopeniya rivojlanish xavfini oshiradi.

Benzokain, prokain, prokainamid va gidroliz natijasida PABK hosil bo'ladigan boshqa DV,  — preparat samarasini pasaytiradi.

Diuretiklar (sh.j. tiazidlar, furosemid) va peroral gipoglikemik DV (sulfonil-mochevina hosilalari) — bir tomondan va mikroblarga qarshi sulfanilamidlar — ikkinchi tomondan o'rtasida kesishgan allergik reaksiya rivojlanishi mumkin.

Fenitoin, barbituratlar, PASK — foliy kislotasi tanqisligi ko'rinishlarini kuchaytiradi.

Salitsil kislotasi hosilalari preparat ta'sirini kuchaytiradi.

Askorbin kislotasi, geksametilentetramin va siydikni kislotalashtiruvchi boshqa DV, kristalluriya rivojlanish xavfini oshiradi.

Kolestiramin so'rilishni pasaytiradi, shuning uchun uni ko-trimoksazol qabul qilingandan 1 soat keyin yoki 4–6 soat  oldin qabul qilish lozim.

Suyak ko'migi qon hosil bo'lishini susaytiruvchi DV mielosupressiya xavfini oshiradi.

Ba'zi keksa yoshdagi bemorlarda plazmada digoksin konsentratsiyasini oshirishi mumkin.

Tritsiklik antidepressantlar samaradorligini pasaytirishi mumkin.

Buyraklar ko'chirib o'tkazilganidan keyin ko-trimoksazol va siklosporin qabul qilayotgan bemorlarda ko'chirib o'tkazilgan buyrak funksiyasining qon zardobida kreatinin konsentratsiyasining oshishi bilan namoyon bo'ladigan vaqtinchalik buzilishi qayd etiladi, bu ehtimol trimetoprim ta'siri bilan bog'liq.

Peroral kontrasepsiya ishonchliligini pasaytiradi (ichak mikroflorasini susaytiradi va gormonal birikmalarning ichak-jigar sirkulyatsiyasini kamaytiradi).

Ichga, ovqatdan keyin, yetarli miqdordagi suyuqlik bilan. Doza individual ravishda belgilanadi.

Bolalarga: 3 yoshdan 5 yoshgacha — 2 tabl. (120 mg) dan sutkasiga 2 marta; 6 yoshdan 12 yoshgacha — 4 tabl. (120 mg) yoki 1 tabl. (480 mg) dan sutkasiga 2 marta.

Pnevmoniyada — 100 mg/kg/sut (sulfametoksazolga nisbatan hisoblanganda), qabullar orasidagi interval — 6 soat, davolash kursi — 14 kun.

Gonoreyada — 2 g (sulfametoksazolga nisbatan hisoblanganda) sutkasiga 2 marta, 12 soat oraliq bilan.

Kattalar va 12 yoshdan katta bolalarga — 960 mg dan sutkasiga 2 marta; uzoq muddatli terapiyada — 480 mg dan sutkasiga 2 marta. Davolash kursi davomiyligi — 5–14 kun; og'ir kechishida va/yoki infektsion kasallikning surunkali shaklida bir martalik dozani 30–50% ga oshirish mumkin.

Davolash kursi 5 kundan ko'proqqa uzaytirilsa va/yoki doza oshirilsa, gematologik nazorat zarur; qon manzarasi o'zgarganda sutkasiga 5–10 mg dan foliy kislotasi tayinlash zarur.

Buyrak yetishmovchiligi bo'lgan bemorlarga: kreatinin Cl 15–30 ml/daq bo'lgan bemorlarga standart dozaning 1/2 qismini qo'llash kerak; kreatinin Cl

Retsept bo'yicha.