Nolpaza
Nolpaza chiqarilish shakllari


Nolpaza haqida qo'llanma
Umumiy ma'lumot
Savdo nomi: Nolpaza®
ATX kodi: A02BC02
Dorixonalardan berish tartibi:
Tabletkalar 20 mg — retseptsiz.
Tabletkalar 40 mg — retsept bo‘yicha.
Eritma tayyorlash uchun kukun — retsept bo‘yicha.
Qo‘llash ko‘rsatmalari
Nolpaza preparati kattalarda me’da va o‘n ikki barmoqli ichakning kislota bilan bog‘liq kasalliklarini, shuningdek xlorid kislotasi sekretsiyasi oshishi bilan kechadigan holatlarni davolash uchun qo‘llaniladi.
Tabletkalar
20 mg doza uchun:
Kattalar va 12 yoshdan oshgan o‘smirlarda:
simptomatik gastroezofageal reflyuks kasalligi;
reflyuks-ezofagitni uzoq muddat davolash va qaytalanishining oldini olish.
Kattalarda:
selektiv bo‘lmagan nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar (NYQP) qo‘llanishi natijasida yuzaga keladigan me’da va o‘n ikki barmoqli ichakning eroziv-yarali shikastlanishlarining oldini olish, ayniqsa NYQPni uzoq muddat qabul qilishga muhtoj bo‘lgan xavf guruhidagi bemorlarda.
40 mg doza uchun:
Kattalar va 12 yoshdan oshgan o‘smirlarda:
reflyuks-ezofagit.
Kattalarda:
H. pylori bilan bog‘liq yara kasalligi bo‘lgan bemorlarda Helicobacter pylori eradikatsiyasi, mos antibakterial davolash bilan kombinatsiyada;
me’da va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi;
Zollinger–Ellison sindromi va boshqa patologik gipersekretor holatlar.
Kukun
Vena ichiga yuborish uchun eritma tayyorlashga mo‘ljallangan kukun shaklidagi Nolpaza preparati kattalarda quyidagi holatlarda qo‘llash uchun ko‘rsatilgan:
me’da va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligining zo‘rayish bosqichi;
eroziv gastrit, shu jumladan NYQP qabul qilish bilan bog‘liq holatlar;
gastroezofageal reflyuks kasalligi, shu jumladan eroziv reflyuks-ezofagit va noeroziv shakli;
Zollinger–Ellison sindromi va boshqa patologik gipersekretor holatlar;
antibakterial vositalar bilan kombinatsiyada Helicobacter pylori eradikatsiyasi;
stress yaralarini davolash va oldini olish, shuningdek ularning asoratlari (qon ketishi, perforatsiya, penetratsiya).
Qo'llanilishi mumkin bo'lmagan holatlar
Pantoprazolga, boshqa almashgan benzimidazollarga yoki preparat tarkibidagi har qanday yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik.
Tabletkalar shakli uchun 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar, inyeksiya shakli uchun 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar.
Homiladorlik va emizish davri: inyeksiya shakli uchun qo‘llash mumkin emas, tabletkalar uchun esa juda zarur holatlar bo‘lmasa qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Nasliy fruktoza o‘zlashtira olmaslik holati: sorbitol saqlovchi tabletkalar uchun.
Tarkibi
Tabletkalar
Ichakda eruvchi qobiq bilan qoplangan 1 tabletka quyidagilarni saqlaydi:
ta’sir etuvchi modda: pantoprazol natriy seskvigidrati 22,55 mg yoki 45,10 mg, bu 20 mg yoki 40 mg pantoprazolga mos keladi;
yordamchi moddalar: mannitol, krospovidon (A turi), krospovidon (B turi), natriy karbonat, sorbitol (E420), kalsiy stearati;
qobiq tarkibi: gipromelloza, povidon K-25, titan dioksidi (E171), temir oksidi sariq bo‘yog‘i (E172), propilenglikol, metakril kislotasi va etilakrilat sopolimeri (1:1), talk, makrogol 6000, natriy laurilsulfat, polisorbat 80.
Vena ichiga yuborish uchun eritma tayyorlashga mo‘ljallangan kukun
1 flakon quyidagilarni saqlaydi:
ta’sir etuvchi modda: pantoprazol natriy 42,3 mg (bu 40 mg pantoprazolga mos keladi);
yordamchi moddalar: mannitol 140 mg, natriy sitrati digidrati 5 mg, pH ni 11,3–11,7 gacha yetkazish uchun natriy gidroksidi eritmasi.
Farmakodinamikasi
Pantoprazol proton nasosi ingibitori (H+/K+-ATFaza) hisoblanadi. U qo‘zg‘atuvchining tabiatidan qat’i nazar, me’dada xlorid kislotasi sekretsiyasining yakuniy bosqichini bloklaydi.
Pantoprazol almashgan benzimidazol bo‘lib, pariyetal hujayralarning proton nasoslariga maxsus ta’sir ko‘rsatish orqali me’dada xlorid kislotasi sekretsiyasini susaytiradi. Pariyetal hujayralarning kislotali muhitida u faol shaklga aylanadi va H+/K+-ATFaza fermentini ingibirlaydi, shu orqali xlorid kislotasi hosil bo‘lishining yakuniy bosqichini bloklaydi.
Sekretsiyani susaytirish doza bilan bog‘liq. Natijada kislotaning bazal sekretsiyasi ham, rag‘batlantirilgan sekretsiyasi ham kamayadi. Ko‘pchilik bemorlarda kislota bilan bog‘liq kasalliklarning simptomlari davolashning 2 haftasi davomida yo‘qoladi.
Pantoprazol qo‘llanganda, boshqa proton pompasi ingibitorlari va H2-retseptor blokatorlarida bo‘lgani kabi, me’da tarkibining kislotaliligi kamayadi, bu esa qon plazmasida gastrin konsentratsiyasining mutanosib oshishiga olib keladi. Gastrin darajasining oshishi qaytuvchan hisoblanadi.
Uzoq muddat qo‘llanganda gastrin konsentratsiyasi taxminan ikki baravar oshishi mumkin. Haddan tashqari oshish kam hollarda kuzatiladi. Shu sababli ayrim holatlarda uzoq muddatli davolashda me’daning maxsus endokrin hujayralari (ECL-hujayralar) sonining biroz oshishi kuzatilishi mumkin, bu oddiy yoki adenomatoid giperplaziyaga mos keladi.
Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda uzoq muddat qo‘llanganda qalqonsimon bezning endokrin ko‘rsatkichlariga ta’sir ehtimoli istisno qilinmagan.
Pantoprazol xlorid kislotasi sekretsiyasini boshqaruvchi retseptorlardan distal joylashgan ferment bilan bog‘lanadi, shu sababli u atsetilxolin, gistamin yoki gastrin bilan rag‘batlantirilishidan qat’i nazar, xlorid kislotasi sekretsiyasini susaytira oladi.
Preparatning ta’siri peroral qo‘llanganda ham, vena ichiga yuborilganda ham bir xil.
Pantoprazol qo‘llanganda me’da shirasining kislotaliligi kamayishi hisobiga xromogranin A (CgA) konsentratsiyasi oshadi. CgA darajasining yuqori bo‘lishi neyroendokrin o‘smalarni tashxislash natijalariga ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli CgA darajasini tekshirishdan 5–14 kun oldin proton pompasi ingibitorlari bilan davolashni to‘xtatish kerak.
Farmakokinetikasi
Pantoprazol ichga qabul qilingandan keyin tez so‘riladi. Qon plazmasidagi maksimal konsentratsiyaga taxminan 2–2,5 soatda erishiladi. Biokiraolishligi taxminan 77 % ni tashkil qiladi va ovqat qabul qilishga bog‘liq emas.
Qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi taxminan 98 % ni tashkil qiladi. Taqsimlanish hajmi taxminan 0,15 l/kg.
Pantoprazol deyarli to‘liq jigarda metabolizmga uchraydi. Asosiy metabolizm yo‘li CYP2C19 izofermenti ishtirokida demetillanish va keyinchalik sulfat bilan kon’yugatsiyalanish bilan bog‘liq. Qo‘shimcha yo‘l — CYP3A4 ishtirokidagi oksidlanish.
Pantoprazolning yarim chiqarilish davri taxminan 1 soatni tashkil qiladi. Yarim chiqarilish davri qisqa bo‘lishiga qaramay, proton nasoslari bilan maxsus bog‘lanishi sababli antisekretor ta’sir uzoqroq davom etadi.
Metabolitlar asosan buyraklar orqali chiqariladi (taxminan 80 %), qolgan qismi ichak orqali chiqariladi. Asosiy metabolit — desmetilpantoprazol.
Farmakokinetikasi 10 mg dan 80 mg gacha bo‘lgan dozalar oralig‘ida peroral va vena ichiga qo‘llanganda chiziqli hisoblanadi.
Nojo'ya ta'sirlar
Pantoprazol qo‘llanganda noxush reaksiyalar taxminan 5 % bemorlarda kuzatiladi. Ko‘pchilik hollarda ular yengil yoki o‘rtacha darajada bo‘ladi.
Noxush reaksiyalar tez-tezligi quyidagicha tasniflanadi: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100 va <1/10), tez-tez emas (≥1/1000 va <1/100), kam hollarda (≥1/10000 va <1/1000), juda kam hollarda (<1/10000), tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida baholab bo‘lmaydi).
Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar:
kam hollarda — agranulotsitoz;
juda kam hollarda — trombotsitopeniya, leykopeniya, pansitopeniya.
Immun tizimi tomonidan buzilishlar:
kam hollarda — yuqori sezuvchanlik reaksiyalari, shu jumladan anafilaktik reaksiyalar va anafilaktik shok.
Moddalar almashinuvi va ovqatlanish tomonidan buzilishlar:
kam hollarda — giperlipidemiya, triglitseridlar va xolesterin darajasining oshishi, tana vaznining o‘zgarishi;
tez-tezligi noma’lum — giponatriyemiya, gipomagniyemiya, gipokalsiyemiya, gipokaliyemiya.
Ruhiyat tomonidan buzilishlar:
tez-tez emas — uyqu buzilishi;
kam hollarda — depressiya, shu jumladan mavjud buzilishlarning zo‘rayishi;
juda kam hollarda — dezorientatsiya, shu jumladan mavjud buzilishlarning zo‘rayishi;
tez-tezligi noma’lum — gallyutsinatsiyalar, ong chalkashishi, ayniqsa bunga moyil bemorlarda.
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar:
tez-tez emas — bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi;
kam hollarda — ta’m bilish buzilishi;
tez-tezligi noma’lum — paresteziyalar.
Ko‘rish a’zosi tomonidan buzilishlar:
kam hollarda — ko‘rish buzilishi, shu jumladan xiralashgan ko‘rish.
Me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar:
tez-tez — me’da fundal bezlarining poliplari (xavfsiz);
tez-tez emas — diareya, ko‘ngil aynishi, qusish, qorin dam bo‘lishi, meteorizm, qabziyat, og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavatining qurishi, qorin sohasida og‘riq va noqulaylik;
tez-tezligi noma’lum — mikroskopik kolit.
Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar:
tez-tez emas — jigar fermentlari faolligining oshishi;
kam hollarda — bilirubin konsentratsiyasining oshishi;
tez-tezligi noma’lum — gepatotsellyulyar shikastlanish, sariqlik, jigar-hujayra yetishmovchiligi.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar:
tez-tez emas — teri toshmasi, ekzantema, dermatit, teri qichishishi;
kam hollarda — eshakemi, angionevrotik shish;
tez-tezligi noma’lum — Stivens–Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, multiform eritema, fotosensitivlik, o‘tkir osti teri qizil yugurigi, eozinofiliya va tizimli simptomlar bilan kechuvchi dori reaksiyasi (DRESS).
Skelet-mushak va biriktiruvchi to‘qima tomonidan buzilishlar:
tez-tez emas — son suyagi, bilak suyaklari yoki umurtqa pog‘onasi sinishlari;
kam hollarda — artralgiya, mialgiya;
tez-tezligi noma’lum — elektrolit muvozanati buzilishi bilan bog‘liq mushak spazmlari.
Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar:
tez-tezligi noma’lum — buyrak yetishmovchiligigacha rivojlanishi mumkin bo‘lgan tubulointerstitsial nefrit.
Jinsiy a’zolar va sut bezlari tomonidan buzilishlar:
kam hollarda — ginekomastiya.
Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi reaksiyalar:
tez-tez — yuborilgan joyda tromboflebit (inyeksiya shakli uchun);
tez-tez emas — holsizlik, kuchli charchash, lohaslik;
kam hollarda — tana haroratining oshishi, periferik shishlar.
Bolalar uchun qo'llanilishi
Tabletkalar
Nolpaza preparati tabletkalar shaklida 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda xavfsizlik va samaradorlik bo‘yicha yetarli ma’lumotlar mavjud emasligi sababli qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Kukun
Nolpaza preparati vena ichiga yuborish uchun eritma tayyorlashga mo‘ljallangan kukun shaklida 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda qo‘llash mumkin emas.
Homiladorlik va laktatsiya davrida qo'llanishi
Homiladorlik
Pantoprazolni homilador ayollarda qo‘llash bo‘yicha mavjud ma’lumotlar cheklangan. Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda reproduktiv toksiklik aniqlangan.
Preparatni homiladorlik davrida juda zarur holatlar bo‘lmasa qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Emizish davri
Pantoprazol ko‘krak sutiga o‘tadi. Shu sababli ona uchun davolash foydasini hisobga olgan holda emizishni to‘xtatish yoki davolashni bekor qilish haqida qaror qabul qilish zarur.
Fertillik
Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda fertillikka ta’siri aniqlanmagan.
Buyrak faoliyati buzilganida
Tabletkalar
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda dozani tuzatish talab etilmaydi.
Nolpaza preparatini Helicobacter pylori ni eradikatsiya qilish uchun kombinatsiyalangan davolash tarkibida buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki bunday bemorlar uchun ushbu davolashning xavfsizligi va samaradorligi bo‘yicha yetarli ma’lumotlar mavjud emas.
Kukun
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda, shu jumladan gemodializda bo‘lgan bemorlarda dozani tuzatish talab etilmaydi. Pantoprazol gemodializ vaqtida juda kam miqdorda chiqariladi va organizmda to‘planmaydi.
Jigar faoliyati buzilganida
Tabletkalar
Jigar funksiyasining og‘ir buzilishlari bo‘lgan bemorlarda pantoprazolning sutkalik dozasi 20 mg dan oshmasligi kerak.
Bunday bemorlarda preparat qo‘llanganda jigar fermentlari faolligini muntazam nazorat qilish zarur. Jigar fermentlari faolligi oshganda davolashni to‘xtatish kerak.
Nolpaza preparatini Helicobacter pylori ni eradikatsiya qilish uchun kombinatsiyalangan davolash tarkibida o‘rtacha va og‘ir jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki bunday bemorlar uchun yetarli ma’lumotlar mavjud emas.
Kukun
Jigar funksiyasining og‘ir buzilishlari bo‘lgan bemorlarda pantoprazolning sutkalik dozasi 20 mg dan oshmasligi kerak, bu yarim flakonga teng.
Bunday bemorlarda preparat qo‘llanganda biokimyoviy ko‘rsatkichlar, jumladan jigar fermentlari faolligini nazorat qilish zarur. Jigar fermentlari faolligi oshganda preparatni qo‘llashni to‘xtatish kerak.
Dozani oshirib yuborilishi
Dozani oshirib yuborish holatlari ta’riflanmagan.
Vena ichiga yuborilgan 240 mg gacha bo‘lgan dozalar yaxshi o‘zlashtirilgan.
Dozani oshirib yuborish holatida simptomatik va qo‘llab-quvvatlovchi davolash o‘tkaziladi.
Pantoprazol gemodializ orqali chiqarilmaydi.
Dori shaklining ta'rifi
Tabletkalar
Oval, biroz ikki tomonlama qavariq, och sarg‘ish-jigarrang plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar.
Kukun
Oq yoki deyarli oq rangli, liofilizatsiyalangan bir xil g‘ovak massa.
Maxsus ko‘rsatmalari
Pantoprazolni yengil dispeptik shikoyatlarni davolash uchun qo‘llash ko‘rsatilmagan.
Tana vaznining sezilarli va sababsiz kamayishi, takroriy qusish, disfagiya, qonli qusish, anemiya yoki melena kabi xavotirli simptomlar mavjud bo‘lsa, shuningdek me’da yarasiga shubha qilinganda, xavfli o‘sma mavjudligini istisno qilish zarur, chunki pantoprazol bilan davolash simptomlarni yashirishi va to‘g‘ri tashxis qo‘yilishini kechiktirishi mumkin.
Agar simptomlar yetarli davolashga qaramay saqlanib qolsa, qo‘shimcha tekshiruv o‘tkazish zarur.
Jigar funksiyasining buzilishi
Jigar funksiyasining og‘ir buzilishlari bo‘lgan bemorlarda jigar fermentlari faolligini muntazam nazorat qilish zarur. Ularning faolligi oshsa, davolashni to‘xtatish kerak.
Kombinatsiyalangan davolash
Kombinatsiyalangan davolash tarkibida qo‘llanganda birga ishlatilayotgan preparatlarning tibbiyotda qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomalarini hisobga olish zarur.
VICH proteaza ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llash
Me’da pH darajasiga bog‘liq holda so‘riladigan preparatlar, masalan atazanavir bilan bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki ularning biokiraolishligi sezilarli darajada kamayishi mumkin.
Vitamin B12 so‘rilishiga ta’siri
Pantoprazol gipoxlorgidriya yoki axlorgidriya sababli vitamin B12 so‘rilishini kamaytirishi mumkin. Bu holat uzoq muddat qo‘llashda, ayniqsa xavf omillari mavjud bemorlarda hisobga olinishi kerak.
Uzoq muddatli davolash
1 yildan ortiq davolanayotgan bemorlar shifokorning muntazam nazorati ostida bo‘lishi kerak.
Me’da-ichak yo‘llari infeksiyalari
Proton pompasi ingibitorlarini qo‘llash Salmonella, Campylobacter yoki Clostridium difficile bakteriyalari chaqiradigan me’da-ichak yo‘llari infeksiyalari rivojlanish xavfini biroz oshirishi mumkin.
Gipomagniyemiya
Uzoq muddat qo‘llanganda (odatda 3 oydan ortiq, ko‘pincha 1 yildan ortiq) og‘ir gipomagniyemiya rivojlanishi mumkin. Simptomlar charchoq, tetaniya, tirishishlar, bosh aylanishi va qorinchalar aritmiyasini o‘z ichiga olishi mumkin.
Gipomagniyemiya gipokalsiyemiya va gipokaliyemiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Ko‘pchilik bemorlarda preparat bekor qilingandan va magniy bilan o‘rnini bosuvchi davolash o‘tkazilgandan keyin holat yaxshilanadi.
Uzoq muddatli davolash oladigan bemorlarda, shuningdek digoksin yoki diuretiklar qabul qilayotgan bemorlarda davolash boshlanishidan oldin va davolash davomida vaqti-vaqti bilan magniy darajasini aniqlash tavsiya etiladi.
Suyak sinishlari
Proton pompasi ingibitorlari yuqori dozalarda va uzoq muddat (1 yildan ortiq) qo‘llanganda, ayniqsa keksa yoshdagi bemorlarda yoki boshqa xavf omillari mavjud bo‘lganda son suyagi, bilak suyaklari va umurtqa pog‘onasi sinishlari xavfini o‘rtacha darajada oshirishi mumkin.
Osteoporoz xavfi bo‘lgan bemorlar klinik tavsiyalarga muvofiq davolanishi, yetarli miqdorda D vitamini va kalsiy qabul qilishi kerak.
Og‘ir teri reaksiyalari
Kam hollarda Stivens–Jonson sindromi, toksik epidermal nekroliz, multiform eritema va DRESS-sindrom kabi og‘ir teri reaksiyalari kuzatiladi. Teri reaksiyalari belgilari paydo bo‘lsa, preparatni darhol bekor qilish kerak.
O‘tkir osti teri qizil yugurigi
Kam hollarda proton pompasi ingibitorlari o‘tkir osti teri qizil yugurigi rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Ayniqsa quyosh nuri ta’siriga uchraydigan teri sohalarida, artralgiya bilan birga kechuvchi teri shikastlanishlari paydo bo‘lsa, shifokorga murojaat qilish va preparatni bekor qilish masalasini ko‘rib chiqish zarur.
Laborator ko‘rsatkichlarga ta’siri
Xromogranin A konsentratsiyasining oshishi neyroendokrin o‘smalarni tashxislashni qiyinlashtirishi mumkin. Shu sababli tekshiruvdan kamida 5 kun oldin preparatni qo‘llashni to‘xtatish kerak. Zarur bo‘lsa, tahlil preparat bekor qilingandan 14 kun o‘tgach takrorlanadi.
Transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Davolash davrida bosh aylanishi va ko‘rish buzilishi kabi nojo‘ya ta’sirlar rivojlanishi mumkin. Shu sababli transport vositalarini boshqarishda va yuqori diqqat talab qiladigan ishlarni bajarishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Dori vositalarining o'zaro ta'siri
Pantoprazol biokiraolishligi me’da shirasining kislotaliligiga bog‘liq bo‘lgan dori vositalarining so‘rilishiga ta’sir qiladi.
Umumiy
Boshqa dori vositalarining so‘rilishiga ta’siri
Xlorid kislotasi sekretsiyasining kuchli va uzoq muddat susaytirilishi sababli pantoprazol biokiraolishligi me’da tarkibining pH darajasiga bog‘liq bo‘lgan preparatlarning so‘rilishini kamaytirishi mumkin. Bunday preparatlarga azollar guruhiga mansub zamburug‘larga qarshi vositalar, masalan ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol, shuningdek erlotinib kabi boshqa preparatlar kiradi.
VICHni davolash uchun preparatlar
Pantoprazolni so‘rilishi me’da shirasining kislotaliligiga bog‘liq bo‘lgan VICH proteaza ingibitorlari, masalan atazanavir bilan bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki ularning biokiraolishligi sezilarli darajada kamayishi mumkin.
Birga qo‘llash zarur bo‘lsa, sinchkov klinik nazorat talab etiladi, masalan virus yuklamasini aniqlash. Bunda pantoprazol dozasi sutkada 20 mg dan oshmasligi kerak, shuningdek virusga qarshi preparat dozasini tuzatish zarur bo‘lishi mumkin.
Kumarin qatoridagi antikoagulyantlar
Klinik tadqiqotlarda varfarin yoki fenprokumon bilan bir vaqtda qo‘llanganda klinik jihatdan ahamiyatli o‘zaro ta’sir aniqlanmagan bo‘lsa-da, postregistratsion davrda xalqaro normallashtirilgan nisbat (XNN) va protrombin vaqti o‘zgarishining ayrim holatlari qayd etilgan.
Shu sababli bilvosita antikoagulyantlar qabul qilayotgan bemorlarda pantoprazol bilan davolash boshlanganda, to‘xtatilganda va preparat nomuntazam qabul qilinganda XNN va protrombin vaqtini nazorat qilish tavsiya etiladi.
Metotreksat
Metotreksatning yuqori dozalari, masalan 300 mg, proton pompasi ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llanganda ayrim bemorlarda metotreksat konsentratsiyasi oshgani qayd etilgan.
Bunday holatlarda pantoprazolni vaqtincha bekor qilish talab etilishi mumkin.
Sitoxrom P450 tizimi bilan bog‘liq o‘zaro ta’sirlar
Pantoprazol jigarda sitoxrom P450 tizimi ishtirokida, asosan CYP2C19 izofermenti, shuningdek CYP3A4 orqali metabolizmga uchraydi.
Tadqiqotlar ushbu tizimlar orqali metabolizmga uchraydigan preparatlar, jumladan karbamazepin, diazepam, glibenklamid, nifedipin, shuningdek levonorgestrel va etinilestradiol saqlovchi peroral kontratseptivlar bilan bir vaqtda qo‘llanganda klinik jihatdan ahamiyatli o‘zaro ta’sir yo‘qligini ko‘rsatgan.
Shuningdek boshqa izofermentlar orqali metabolizmga uchraydigan moddalar bilan ham o‘zaro ta’sir aniqlanmagan: CYP1A2 (kofein, teofillin), CYP2C9 (diklofenak, naproksen, piroksikam), CYP2D6 (metoprolol), CYP2E1 (etanol).
Pantoprazol digoksinning P-glikoproteinga bog‘liq so‘rilishiga ta’sir qilmaydi.
Antatsidlar
Antatsid vositalar bilan bir vaqtda qo‘llanganda klinik jihatdan ahamiyatli o‘zaro ta’sir aniqlanmagan.
Antibakterial preparatlar
Antibiotiklar, ya’ni amoksitsillin, klaritromitsin, metronidazol bilan kombinatsiyalangan davolash tarkibida qo‘llanganda klinik jihatdan ahamiyatli o‘zaro ta’sir aniqlanmagan.
CYP2C19 ingibitorlari va induktorlari
CYP2C19 ingibitorlari, masalan fluvoksamin, pantoprazolning tizimli ta’sirini oshirishi mumkin. Bunday holatlarda, ayniqsa yuqori dozalarni uzoq muddat qo‘llaganda yoki jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda preparat dozasini kamaytirish talab etilishi mumkin.
CYP2C19 va CYP3A4 induktorlari, masalan rifampitsin va dalachoy (Hypericum perforatum), qon plazmasida pantoprazol konsentratsiyasini kamaytirishi mumkin.
Laborator tekshiruvlarga ta’siri
Pantoprazol qabul qilgan bemorlarda siydikdagi tetragidrokannabinol (TGK) bo‘yicha skrining testlarining soxta ijobiy natijalari haqida xabar berilgan. Natijalarni tasdiqlash uchun muqobil usullardan foydalanish tavsiya etiladi.
Saqlash sharoitlari
Tabletkalar
30 °C dan yuqori bo‘lmagan haroratda, namlikdan himoyalangan joyda saqlansin.
Kukun
25 °C dan yuqori bo‘lmagan haroratda, yorug‘likdan himoyalangan joyda saqlansin.
Tayyorlangan eritma 25 °C dan yuqori bo‘lmagan haroratda 12 soat davomida ishlatilishi kerak.
Bolalar ololmaydigan joyda saqlansin.
Yaroqlilik muddati:
Tabletkalar — 5 yil.
Kukun — 3 yil.
Yaroqlilik muddati o‘tgach qo‘llanilmasin.
Qo‘llash usuli va dozirovkasi
Preparatni qat’iy shifokor ko‘rsatmasiga muvofiq qo‘llash kerak. Davolash davomiyligi kasallik xususiyati va bemorning davolashga klinik javobiga qarab belgilanadi.
Tabletkalar
Tabletkalar ichga qabul qilinadi, chaynamasdan, yetarli miqdorda suyuqlik bilan ichiladi.
Kattalar va 12 yoshdan oshgan o‘smirlar
Simptomatik gastroezofageal reflyuks kasalligi:
tavsiya etiladigan doza sutkada 1 marta 20 mg ni tashkil qiladi. Odatda simptomlar 2–4 hafta davomida yengillashadi. Agar bu muddat yetarli bo‘lmasa, davolash yana 4 hafta davom ettiriladi. Simptomlar bartaraf etilgandan so‘ng ular qayta paydo bo‘lsa, preparatni zaruratga ko‘ra sutkada 1 marta 20 mg dozada qo‘llash mumkin.
Reflyuks-ezofagit:
tavsiya etiladigan doza sutkada 1 marta 40 mg ni tashkil qiladi. Ayrim holatlarda, ayniqsa boshqa davolash usullariga klinik javob bo‘lmaganda, dozani sutkada 80 mg gacha (40 mg dan 2 tabletka) oshirish mumkin. Davolash kursi odatda 4 haftani tashkil qiladi, zarur bo‘lsa, yana 4 haftaga uzaytiriladi.
Reflyuks-ezofagitni uzoq muddat davolash va qaytalanishining oldini olish:
tavsiya etiladigan qo‘llab-quvvatlovchi doza sutkada 20 mg ni tashkil qiladi. Zo‘rayish holatida doza sutkada 40 mg gacha oshirilishi mumkin, simptomlar bartaraf etilgach doza yana 20 mg gacha kamaytiriladi.
NYQP sababli me’da va o‘n ikki barmoqli ichak shikastlanishlarining oldini olish:
tavsiya etiladigan doza sutkada 1 marta 20 mg ni tashkil qiladi.
Kattalar
Helicobacter pylori eradikatsiyasi:
preparat kombinatsiyalangan davolash tarkibida qo‘llaniladi. Quyidagi davolash sxemalari qo‘llanishi mumkin:
Nolpaza 40 mg sutkada 2 marta + amoksitsillin 1000 mg sutkada 2 marta + klaritromitsin 500 mg sutkada 2 marta;
Nolpaza 40 mg sutkada 2 marta + metronidazol 400–500 mg sutkada 2 marta (yoki tinidazol 500 mg) + klaritromitsin 250–500 mg sutkada 2 marta;
Nolpaza 40 mg sutkada 2 marta + amoksitsillin 1000 mg sutkada 2 marta + metronidazol 400–500 mg sutkada 2 marta (yoki tinidazol 500 mg).
Kombinatsiyalangan davolashda Nolpaza preparatining ikkinchi tabletkasini kechki ovqatdan 1 soat oldin qabul qilish kerak. Davolash kursi odatda 7 kunni tashkil qiladi va zarur bo‘lsa 14 kungacha uzaytirilishi mumkin.
Me’da yara kasalligini davolash:
tavsiya etiladigan doza sutkada 1 marta 40 mg ni tashkil qiladi. Ayrim holatlarda doza sutkada 80 mg gacha oshirilishi mumkin. Davolash kursi odatda 4 haftani tashkil qiladi, zarur bo‘lsa uzaytiriladi.
O‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligini davolash:
tavsiya etiladigan doza sutkada 1 marta 40 mg ni tashkil qiladi. Zarur bo‘lsa, doza sutkada 80 mg gacha oshiriladi. Davolash kursi odatda 2 haftani tashkil qiladi, zarur bo‘lsa yana 2 haftaga uzaytiriladi.
Zollinger–Ellison sindromi va boshqa patologik gipersekretor holatlar:
davolash sutkada 80 mg dozadan boshlanadi (40 mg dan 2 tabletka). Keyinchalik doza xlorid kislotasi sekretsiyasi darajasiga qarab oshirilishi yoki kamaytirilishi mumkin. Sutkada 80 mg dan yuqori doza qo‘llash zarur bo‘lsa, sutkalik doza 2 qabulga bo‘linadi. Dozani vaqtincha sutkada 160 mg dan yuqoriga oshirish mumkin, biroq bunday dozani qo‘llash davomiyligi sekretsiyani nazorat qilish uchun zarur bo‘lgan muddat bilan cheklanishi kerak. Davolash davomiyligi cheklanmagan va klinik zaruratga qarab belgilanadi.
Alohida bemorlar guruhi
Jigar funksiyasining og‘ir buzilishlari bo‘lgan bemorlar:
sutkalik doza 20 mg dan oshmasligi kerak.
Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar va keksa yoshdagi bemorlar:
dozani tuzatish talab etilmaydi.
Bolalarda qo‘llanishi:
xavfsizlik va samaradorlik bo‘yicha ma’lumotlar yetarli emasligi sababli 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Kukun
Preparat vena ichiga yuboriladi. Vena ichiga yuborish tibbiyot xodimlari tomonidan tegishli nazorat ostida amalga oshirilishi kerak.
Vena ichiga qo‘llash faqat preparatni ichga qabul qilish imkoni bo‘lmaganda tavsiya etiladi va 7 kundan oshmasligi kerak. Ichga qabul qilish imkoniyati paydo bo‘lishi bilanoq, bemor tabletka shakliga o‘tkazilishi kerak.
Me’da va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi, eroziv gastrit, gastroezofageal reflyuks kasalligi:
tavsiya etiladigan sutkalik doza 40 mg ni tashkil qiladi (1 flakon).
Zollinger–Ellison sindromi va boshqa gipersekretor holatlar:
boshlang‘ich sutkalik doza 80 mg ni tashkil qiladi. Keyinchalik doza sekretsiya darajasiga qarab tuzatilishi mumkin. Sutkada 80 mg dan ortiq qo‘llanganda doza 2 marta yuborishga bo‘linadi. Dozani vaqtincha sutkada 160 mg gacha oshirish mumkin.
Stress yaralari va ularning asoratlarini davolash hamda oldini olish:
tavsiya etiladigan sutkalik doza 80 mg ni tashkil qiladi. Sutkada 80 mg dan ortiq qo‘llanganda doza 2 marta yuborishga bo‘linadi.
Kislota sekretsiyasini tez susaytirish uchun 80 mg dan sutkada 2 marta qo‘llash mumkin.
Alohida bemorlar guruhi
Jigar funksiyasining og‘ir buzilishlari bo‘lgan bemorlar:
sutkalik doza 20 mg dan oshmasligi kerak (yarim flakon).
Keksa yoshdagi bemorlar va buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar:
dozani tuzatish talab etilmaydi.
Vena ichiga yuborish uchun eritma tayyorlash usuli
Eritma aseptik sharoitda tayyorlanishi kerak.
Bitta flakon ichidagisi 10 ml 0,9 % natriy xlorid eritmasida eritiladi. Olingan eritma 10 ml hajmda bevosita yuborilishi yoki qo‘shimcha suyultirilgandan keyin qo‘llanishi mumkin.
Tayyorlangan eritmani 100 ml gacha 0,9 % natriy xlorid eritmasi yoki 5 % glyukoza eritmasi bilan qo‘shimcha suyultirishga ruxsat etiladi.
Boshqa erituvchilarni qo‘llash mumkin emas.
Eritma vena ichiga 2–15 daqiqa davomida yuboriladi.
Tayyorlangan eritma 25 °C dan yuqori bo‘lmagan haroratda 12 soat davomida barqaror. Biroq mikrobiologik nuqtayi nazardan eritmani tayyorlangandan keyin darhol ishlatish tavsiya etiladi.
- 1. Dori vositalari va tibbiy buyumlar Davlat reestri (O‘zbekiston Respublikasi)
- 2. Ishlab chiqaruvchining rasmiy yo‘riqnomasi
- 3. Anatomik-terapevtik-kimyoviy tasnif (ATX)
























