Groprinosin

Har ikkala dori shakli bir xil faol modda — inozin pranobeks ni o‘z ichiga oladi. Shu bilan birga, yordamchi moddalar tarkibi, dori shaklining tavsifi, dozalash xususiyatlari, yosh bo‘yicha cheklovlar, davolash davomiyligi hamda ayrim ehtiyot choralari dori shakliga qarab farq qilishi mumkin. Preparatni qo‘llashdan oldin aynan siz tanlagan dori shakliga tegishli yo‘riqnoma bilan tanishib chiqish zarur.

Savdo nomi: Gropirinosin® / Gropirinosin®-Rixter
Xalqaro patentlanmagan nomi (XPN): inozin pranobeks
Dori shakllari: sirop; tabletkalar
Farmakoterapevtik guruhi: immunostimulyator vosita
ATX kodi: J05AX05

Dorixonalardan berish shartlari: Sirop — retseptsiz beriladi. Tabletkalar — retsept bo‘yicha beriladi.

Sirop

Gropirinosin-Rixter siropi kattalar va 3 yoshdan katta, tana vazni 15–20 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarda quyidagi holatlarda qo‘llaniladi:

• gripp va boshqa o‘tkir respirator virusli infeksiyalarni kompleks davolash tarkibida;
• Herpes simplex virusi bilan bog‘liq labial gerpesni kompleks davolash tarkibida.

Tabletkalar

Gropirinosin tabletkalari kattalar va 3 yoshdan boshlab bolalarda quyidagi kasalliklarda qo‘llaniladi:

• gripp va o‘tkir respirator virusli infeksiyalar;
• oddiy gerpes virusi (1, 2, 3 va 4 turlar) chaqirgan infeksiyalar: genital va labial gerpes, gerpetik keratit, o‘rab oluvchi temiratki, suvchechak, Epsteyn–Barr virusi bilan bog‘liq infeksion mononukleoz;
• sitomegalovirus infeksiyasi;
• og‘ir kechuvchi qizamiq;
• papillomavirus infeksiyalari: hiqildoq va ovoz boylamlari fibroz papillomalari, erkaklar va ayollarda genital papillomavirus infeksiyalari, siğillar;
• subakut sklerozlovchi panensefalit;
• yuqumli mollyusk.

Agar davolash fonida yaxshilanish kuzatilmasa yoki holat yomonlashsa, shifokorga murojaat qilish zarur.

Siropni shifokor maslahatisiz 5 kundan ortiq qabul qilish tavsiya etilmaydi. Davolashni davom ettirish zarurati shifokor tomonidan klinik holatga qarab belgilanadi.

Preparat quyidagi holatlarda qo‘llanilmaydi:

• inozin pranobeksga yoki preparat tarkibidagi har qanday yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik;
• podagra;
• siydik-tosh kasalligi;
• giperurikemiya (agar aniq dori shakli yo‘riqnomasida ko‘rsatilgan bo‘lsa);
• aritmiyalar;
• surunkali buyrak yetishmovchiligi;
• homiladorlik davri;
• emizish davri;
• 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar;
• sirop uchun: tana vazni 15–20 kg dan kam bo‘lgan bolalar;
• sirop uchun qo‘shimcha: saxaraza/izomaltaza yetishmovchiligi, fruktozani o‘zlashtira olmaslik, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi.

Ehtiyotkorlik bilan qo‘llash

Preparatni quyidagi holatlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim:

• ksantinoksidaza ingibitorlari (masalan, allopurinol) bilan bir vaqtda;
• diuretiklar bilan, ayniqsa siydik kislotasi chiqarilishiga ta’sir qiluvchi vositalar bilan;
• zidovudin bilan bir vaqtda;
• o‘tkir buyrak yetishmovchiligi mavjud bo‘lganda;
• o‘tkir jigar yetishmovchiligi mavjud bo‘lganda;
• qandli diabetda (sirop qo‘llanganda);
• preparatni uzoq muddat qo‘llashda;
• keksa yoshdagi bemorlarda, chunki ularda qon va siydikda siydik kislotasi darajasi ko‘proq oshishi mumkin.

Sirop 50 mg/ml

1 ml sirop tarkibi:

• faol modda: inozin pranobeks — 50 mg;
• yordamchi moddalar: metilparagidroksibenzoat, propilparagidroksibenzoat, saxaroza, natriy gidroksid, limon kislotasi monogidrati, tozalangan suv.

Tabletkalar 500 mg

1 tabletka tarkibi:

• faol modda: inozin pranobeks — 500 mg;
• yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali, povidon K25, magniy stearati.

Inozin pranobeks immunostimulyator vositalar guruhiga kiradi va virusga qarshi ta’sirga ega. U inozin hamda para-atsetamidobenzoy kislotasining N,N-dimetilamino-2-propanol bilan hosil qilgan tuzidan tashkil topgan kompleks bo‘lib, ularning molyar nisbati 1:3 ni tashkil etadi.

Kompleksning samaradorligi uning tarkibidagi inozin bilan bog‘liq. Ikkinchi komponent esa inozinning limfotsitlar uchun biologik kirish imkoniyatini oshiradi, natijada preparatning immunomodulyator ta’siri kuchayadi.

Inozin pranobeks organizmning immun javobiga ta’sir ko‘rsatadi va quyidagi xususiyatlarga ega:

• virus zarrachalarining genetik apparatini shikastlash orqali ularning ko‘payishini bloklaydi;
• makrofaglar faolligini rag‘batlantiradi;
• limfotsitlar proliferatsiyasini kuchaytiradi;
• sitokinlar hosil bo‘lishini rag‘batlantiradi;
• organizmning virusli infeksiyalarga chidamliligini oshiradi;
• virusli kasalliklarning klinik belgilari og‘irligini kamaytiradi;
• sog‘ayish davrida tiklanish jarayonini tezlashtiradi.

Inozin pranobeksni Herpes simplex virusi chaqirgan teri va shilliq qavat infeksiyalarida yordamchi vosita sifatida qo‘llashda, zararlangan yuzaning bitishi an’anaviy davolashga nisbatan tezroq kechadi. Preparat qo‘llanilganda yangi pufakchalar, shish, eroziyalar va kasallikning qaytalanishlari kamroq kuzatiladi.

Preparatni o‘z vaqtida qo‘llash virusli infeksiyalar paydo bo‘lish chastotasini kamaytirishi, kasallik davomiyligini qisqartirishi va uning kechishini yengillashtirishi mumkin.

Preparat ichga qabul qilingandan so‘ng me’da-ichak traktidan yaxshi so‘riladi va yuqori biokiraolishlikka ega. Qon plazmasida faol komponentlarning maksimal konsentratsiyasi 1–2 soat ichida aniqlanadi.

Preparat tez metabolizmga uchraydi va buyraklar orqali chiqariladi. Inozin metabolizmi endogen purin nukleotidlariga o‘xshash tarzda kechadi va siydik kislotasi hosil bo‘lishi bilan yakunlanadi. Shu sababli preparat qo‘llanilganda qon zardobi va siydikda siydik kislotasi darajasining oshishi kuzatilishi mumkin.

N,N-dimetilamino-2-propanol N-oksidga, 4-atsetamidobenzoy kislotasi esa o-atsilglyukuronidga aylantiriladi. Preparat organizmda to‘planmaydi (kumulyatsiya qilmaydi).

Yarim chiqarilish davri quyidagicha:
• N,N-dimetilamino-2-propanol uchun — taxminan 3,5 soat;
• 4-atsetamidobenzoy kislotasi uchun — taxminan 50 daqiqa.

Preparat va uning metabolitlari buyraklar orqali 24–48 soat ichida chiqariladi.

Nojo‘ya reaksiyalar yuzaga kelish chastotasiga qarab tasniflanadi.

Nerv tizimi tomonidan buzilishlar

Tez-tez:
• bosh og‘rig‘i;
• bosh aylanishi;
• tez charchash;
• umumiy holsizlik;
• zaiflik.

Kam hollarda:
• asabiylik;
• uyquchanlik;
• uyqusizlik.

Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan buzilishlar

Tez-tez:
• ishtahaning pasayishi;
• ko‘ngil aynishi;
• qusish;
• epigastriy sohasida yoki qorin bo‘shlig‘ida og‘riq.

Kam hollarda:
• diareya;
• qabziyat.

Jigar va o‘t yo‘llari tomonidan buzilishlar

Tez-tez:
• transaminazalar faolligining oshishi;
• qon plazmasida ishqoriy fosfataza faolligining oshishi.

Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar

Tez-tez:
• qichishish;
• toshma.

Kam hollarda:
• dog‘li-papulyoz toshma;
• eshakemi.

Chastotasi noma’lum:
• eritema.

Buyrak va siydik chiqarish tizimi tomonidan buzilishlar

Kam hollarda:
• poliuriya (siydik ajralishining ko‘payishi).

Allergik reaksiyalar

Kam hollarda:
• eshakemi;
• angionevrotik shish.

Chastotasi noma’lum:
• yuqori sezuvchanlik reaksiyalari;
• anafilaktik reaksiyalar;
• anafilaktik shok.

Allergik reaksiyaning belgilari, jumladan yuz, lablar, til yoki tomoq shishi, nafas olish yoki yutishda qiyinchilik, kuchli teri toshmasi, holatning keskin yomonlashuvi kuzatilganda preparatni qabul qilishni darhol to‘xtatish va zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilish zarur.

Umumiy buzilishlar

Tez-tez:
• bo‘g‘imlarda og‘riq;
• podagraning zo‘rayishi.

Laborator va instrumental ko‘rsatkichlar

Tez-tez yoki juda tez-tez (dori shakliga va yo‘riqnomaga qarab):
• qon plazmasi va siydikda siydik kislotasi darajasining oshishi;
• qon plazmasida mochevina darajasining oshishi;
• qonda azot mochevinasi miqdorining oshishi;
• jigar fermentlari faolligining oshishi.

Agar nojo‘ya ta’sirlar kuchaysa yoki yo‘riqnomada ko‘rsatilmagan reaksiyalar paydo bo‘lsa, bu haqda shifokorga xabar berish zarur.

Preparat 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llanilmaydi.

Sirop 3 yoshdan katta va tana vazni 15–20 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarga buyuriladi.

Tabletkalar 3 yoshdan boshlab, bola ushbu dori shaklini qabul qila oladigan bo‘lsa va dozalash shifokor tomonidan tana vazniga qarab hisoblangan holda qo‘llaniladi.

Bolalar uchun doza odatda 50 mg/kg tana vazniga kuniga hisoblanadi va 3–4 qabulga bo‘linadi.

Gropirinosin / Gropirinosin-Rixter preparatini homiladorlik davrida va emizish vaqtida qo‘llash mumkin emas, chunki ushbu bemorlar toifasida qo‘llash xavfsizligi aniqlanmagan.

Surunkali buyrak yetishmovchiligida preparat qo‘llanilmaydi.

O‘tkir buyrak yetishmovchiligida ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi. Uzoq muddatli qo‘llashda buyrak faoliyati ko‘rsatkichlarini, shuningdek qon zardobi va siydikdagi siydik kislotasi darajasini nazorat qilish zarur.

O‘tkir jigar yetishmovchiligida preparat ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.

Uzoq muddatli davolashda jigar funksiyasi ko‘rsatkichlarini, shuningdek qon zardobi va siydikdagi siydik kislotasi darajasini muntazam nazorat qilish tavsiya etiladi.

Dozani oshirib yuborishda me’dani yuvish va simptomatik davolash o‘tkazish tavsiya etiladi.

Agar bemor tavsiya etilgan dozadan yuqori miqdorda preparat qabul qilgan bo‘lsa, shifokorga murojaat qilishi zarur.

Sirop
Shaffof, biroz sarg‘ish rangli suyuqlik.

Tabletkalar
Oq yoki deyarli oq rangli, cho‘zinchoq, ikki tomonlama qavariq tabletkalar, bir tomonida chiziq (risk) mavjud.

Ushbu chiziq tabletkani yutishni osonlashtirish uchun mo‘ljallangan bo‘lib, teng dozaga bo‘lish uchun mo‘ljallanmagan.

Inozin pranobeks, boshqa virusga qarshi vositalar kabi, o‘tkir virusli infeksiyalarda kasallikning dastlabki bosqichida, ayniqsa birinchi sutkalarda qo‘llanganda eng yuqori samaradorlikka ega bo‘ladi.

Inozin organizmdan siydik kislotasi ko‘rinishida chiqarilganligi sababli, preparatni siydik kislotasi darajasini oshiruvchi dori vositalari bilan yoki buyrak faoliyatiga ta’sir qiluvchi preparatlar bilan birga qo‘llaganda qon zardobida siydik kislotasi darajasini nazorat qilish zarur.

Keksa yoshdagi bemorlarda o‘rta yoshdagi bemorlarga nisbatan qon va siydikda siydik kislotasi darajasi ko‘proq oshishi kuzatiladi.

Organizmda siydik kislotasi darajasi sezilarli darajada yuqori bo‘lgan bemorlarga shifokor tavsiyasiga ko‘ra ushbu ko‘rsatkichni kamaytiruvchi dori vositalari bir vaqtda buyurilishi mumkin.

Inozin pranobeks jigar orqali metabolizmga uchrashi sababli, o‘tkir jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanilishi lozim.

Tabletkalarni 2 hafta davomida qo‘llagandan so‘ng qon zardobi va siydikda siydik kislotasi darajasini nazorat qilish tavsiya etiladi.

Uzoq muddatli davolashda (ayniqsa 4 haftadan ortiq) har oy jigar va buyrak funksiyalarini nazorat qilish maqsadga muvofiq: jigar fermentlari faolligi, kreatinin darajasi va siydik kislotasi ko‘rsatkichlari aniqlanadi.

Sirop uchun qo‘shimcha ko‘rsatmalar

Sirop tarkibida saxaroza mavjud (1 ml da 650 mg), bu qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda hisobga olinishi kerak.

Preparatni uzoq muddat yoki noto‘g‘ri qo‘llash tish emaliga zarar yetkazishi mumkin.

Fruktoza intoleransi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi yoki saxaraza/izomaltaza yetishmovchiligi kabi kam uchraydigan irsiy kasalliklari bo‘lgan bemorlarga sirop qo‘llash tavsiya etilmaydi.

Sirop tarkibida metilparagidroksibenzoat va propilparagidroksibenzoat mavjud bo‘lib, ular allergik reaksiyalarni (shu jumladan kechikkan turdagi) chaqirishi mumkin. Allergiya belgilari paydo bo‘lsa, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va shifokorga murojaat qilish zarur.

Keksa yoshdagi bemorlarda qo‘llanishi

Odatda dozani maxsus tuzatish talab etilmaydi.

Biroq ushbu bemorlar guruhida qon va siydikda siydik kislotasi darajasi ko‘proq oshishi kuzatilishi mumkin, shu sababli zarur hollarda laborator ko‘rsatkichlarni nazorat qilish tavsiya etiladi.

Transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri

Inozin pranobeksning psixomotor reaksiyalarga va transport vositalarini boshqarish qobiliyatiga ta’siri maxsus o‘rganilmagan.

Preparatni qo‘llash fonida bosh aylanishi va uyquchanlik yuzaga kelishi mumkinligi sababli, transport vositalarini boshqarishda va yuqori diqqat talab qiladigan faoliyat bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur.

Immunosupressiv vositalar inozin pranobeksning immunostimulyator ta’sirini kamaytiradi.

Inozin pranobeksni ksantinoksidaza ingibitorlari (masalan, allopurinol) yoki siydik kislotasining buyrak naychalaridan chiqarilishini kamaytiruvchi preparatlar bilan bir vaqtda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim.

Bunday preparatlarga halqa diuretiklari kiradi: furosemid, torasemid, etakrin kislotasi. Ular bilan birga qo‘llanganda qon zardobida siydik kislotasi darajasi oshishi mumkin.

Inozin pranobeksni zidovudin bilan birga qo‘llash zidovudinning qon plazmasidagi konsentratsiyasini oshiradi va uning yarim chiqarilish davrini uzaytiradi. Shu sababli bir vaqtda qo‘llanganda zidovudin dozasini shifokor tomonidan tuzatish talab etilishi mumkin.

Agar bemor boshqa dori vositalarini, shu jumladan retseptsiz beriladigan preparatlarni qabul qilayotgan bo‘lsa, Gropirinosinni qo‘llashdan oldin shifokor bilan maslahatlashish zarur.

25 °C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.

Bolalar ololmaydigan joyda saqlansin.

Siropni muzlatkichda saqlash tavsiya etilmaydi va uni muzlatish mumkin emas (agar aniq qadoq yo‘riqnomasida boshqacha ko‘rsatilmagan bo‘lsa).

Yaroqlilik muddati: 2 yil.

Sirop uchun flakon ochilgandan keyin yaroqlilik muddati — 6 oy.

Yaroqlilik muddati o‘tganidan keyin preparatni qo‘llash mumkin emas.

Umumiy qo‘llash qoidalari

Preparat ichga, ovqatdan keyin qabul qilinadi.

Kunlik doza bir necha qabulga bo‘linadi va kun davomida teng vaqt oralig‘ida qabul qilinadi.

Odatda preparat kuniga 3–4 marta qabul qilinadi. Teng vaqt oralig‘ida qabul qilish davolashning barqaror samaradorligini ta’minlaydi.

Sirop

Doza bemorning tana vazniga bog‘liq holda belgilanadi.

Tavsiya etiladigan sutkalik doza — 50 mg/kg tana vazniga, bu esa kuniga 1 kg tana vazniga 1 ml siropga teng.

Kunlik doza 3–4 qabulga bo‘linadi.

To‘g‘ri dozalash uchun og‘iz orqali qabul qilishga mo‘ljallangan o‘lchov shpritsidan foydalaniladi.

Kattalar va 12 yoshdan katta bolalar

• 20 ml siropdan kuniga 3–4 marta.

Maksimal sutkalik doza — 80 ml.

3 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan bolalar

Sirop dozalari tana vazniga qarab belgilanadi:

• tana vazni 15–20 kg — bir martalik doza 5–6,5 ml, kuniga 3 marta, maksimal sutkalik doza 15–20 ml;
• tana vazni 21–30 kg — bir martalik doza 7–10 ml, kuniga 3 marta, maksimal sutkalik doza 21–30 ml;
• tana vazni 31–40 kg — bir martalik doza 10–13 ml, kuniga 3 marta, maksimal sutkalik doza 31–40 ml;
• tana vazni 41–50 kg — bir martalik doza 13,5–16,5 ml, kuniga 3 marta, maksimal sutkalik doza 41–50 ml.

3 yoshdan katta bolalar uchun maksimal sutkalik doza — 50 mg/kg/kun.

Tabletkalar

Tabletkalar ovqatdan keyin ichga qabul qilinadi, oz miqdorda suv bilan ichiladi.

Preparat teng vaqt oralig‘ida — odatda har 6–8 soatda, kuniga 3–4 marta qabul qilinadi.

Kattalar

Odatda kuniga 6–8 tabletka buyuriladi, 3–4 qabulga bo‘lingan holda.

Maksimal sutkalik doza — 3–4 g.

Og‘ir infeksion kasalliklarda doza individual ravishda 100 mg/kg tana vazniga oshirilishi mumkin va 4–6 qabulga bo‘linadi.

Bunday dozani oshirish faqat shifokor tavsiyasiga ko‘ra amalga oshiriladi.

3 yoshdan katta bolalar

Tana vazni 15–20 kg dan ortiq bo‘lgan bolalarda doza 50 mg/kg/kun hisobida belgilanadi va 3–4 qabulga bo‘linadi.

Bu taxminan 5 kg tana vazniga ½ tabletka to‘g‘ri keladi.

Bolalar uchun maksimal sutkalik doza — 50 mg/kg/kun.

Keksa yoshdagi bemorlar

Odatda dozani tuzatish talab etilmaydi.

Preparat o‘rta yoshdagi bemorlardagi kabi qo‘llanadi. Shu bilan birga, keksa yoshdagi bemorlarda qon va siydikda siydik kislotasi darajasi oshishi ehtimoli yuqoriroq bo‘lganligi sababli nazorat talab etilishi mumkin.

Buyrak va jigar funksiyasi buzilgan bemorlar

Davolash jarayonida qon zardobi va siydikda siydik kislotasi darajasini nazorat qilish zarur.

Uzoq muddatli davolashda jigar fermentlari faolligini ham nazorat qilish tavsiya etiladi.

Davolash davomiyligi

Gripp va boshqa O‘RVI
Davolash odatda 5–14 kun davom etadi.

Simptomlar yo‘qolgandan so‘ng preparatni yana 1–2 kun davomida qabul qilish tavsiya etiladi.

Labial gerpes

Sirop bilan davolash odatda 5–10 kun davom etadi — infeksiya simptomlari yo‘qolgunga qadar.

Tabletkalar bilan o‘tkir kasalliklar

Kattalar va bolalarda davolash odatda 5–14 kun davom etadi.

Simptomlar yo‘qolgandan keyin davolashni yana 1–2 kun yoki ko‘rsatmalarga qarab davom ettirish mumkin.

Zarurat bo‘lsa, davolash davomiyligi shifokor nazorati ostida individual ravishda uzaytiriladi.

Surunkali qaytalanuvchi kasalliklar

Davolash 5–10 kunlik kurslar bilan, 8 kunlik tanaffuslar bilan o‘tkaziladi.

Qo‘llab-quvvatlovchi davolash 30 kungacha davom etishi mumkin, bunda doza kuniga 500–1000 mg gacha kamaytiriladi.

Gerpetik infeksiyalar

Davolash 5–10 kun davom etadi — simptomlar yo‘qolgunga qadar.

Qaytalanishlar sonini kamaytirish uchun simptomlarsiz davrda preparat 500 mg dan kuniga 2 marta 30 kun davomida buyurilishi mumkin.

Papillomavirus infeksiyalari

Monoterapiya sifatida tabletkalar 14–28 kun davomida buyurilishi mumkin.

Kattalar uchun:
• 1000 mg dan kuniga 3 marta.

Bolalar uchun:
• 5 kg tana vazniga 250 mg (½ tabletka), kuniga 3–4 marta.

Qaytalanuvchi o‘tkir kondilomalar

Monoterapiya sifatida yoki jarrohlik davolash bilan birga:

Kattalar uchun:
• 1000 mg dan kuniga 3 marta.

Bolalar uchun:
• 5 kg tana vazniga 250 mg, 3–4 qabulga bo‘linadi.

Davolash 14–28 kunlik 3 kursdan iborat bo‘lib, kurslar orasida 1 oylik tanaffus qilinadi.

Inson papillomavirusi bilan bog‘liq bachadon bo‘yni displaziyasi

Kattalarda 2–3 kurs buyuriladi:
• 1000 mg dan kuniga 3 marta, 10 kun davomida.

Kurslar orasida 10–14 kun tanaffus qilinadi.