Pankreatin

Preparatning savdo nomi: Pankreatin (Pancreatin)

Xalqaro patentlanmagan nomi (XPN): pankreatin
Dori shakli: plyonka qobiq bilan qoplangan, ichakda eruvchan tabletkalar 

Farmakoterapevtik guruhi: Ovqat hazm qilish ferment preparati.
ATX kodi: A09AA02 

Dorixonalardan berish tartibi: Retseptsiz beriladi.

Chiqarish shakli
Plyonkali qobiq bilan qoplangan, ichakda eriydigan tabletkalar, 25 TB.
BTS turidagi to‘q rangli shisha bankada yoki shisha bankada 10, 20, 30, 50, 60, 80, 100 ta tabletka, zichlovchi element bilan tortiladigan tiqilgan qopqoq yoki plastmassa yoki polipropilen yoki polietilendan tayyorlangan polimer BP turidagi bankada past yoki yuqori bosimli.
Polivinilxlorid plyonkasi yoki plyonkadan yasalgan konturli katakli o‘ramda 10 tadan tabletka kombinatsiyalangan PVX/PE/PVDX va alyuminiy bosma loklangan folga yoki polietilen qoplama bilan qoplangan.
Har bir bankani yoki 1, 2, 3, 5, 6, 8, 10 ta konturli katakli qadoqlarni preparat karton qutiga solinadi.

Quyidagi holatlarda o‘rinbosar davolash sifatida qo‘llanadi:

• oshqozon osti bezining tashqi sekretor yetishmovchiligi
• surunkali pankreatit
• pankreatektomiyadan keyingi holat
• nurlanishdan keyingi holat
• dispepsiya
• mukovistsidoz

Shuningdek:

• meteorizm
• yuqumli bo‘lmagan diareya
• Remheld sindromi (gastrokardial sindrom)

Ovqat hazm bo‘lishi buzilganda:

• oshqozon yoki ingichka ichak rezektsiyasidan keyin
• yog‘li ovqatni ko‘p iste’mol qilganda
• ortiqcha ovqatlanganda
• tartibsiz ovqatlanganda
• chaynash funksiyasi buzilganda
• kamharakat turmush tarzida
• uzoq muddat immobilizatsiyada

Qorin bo‘shlig‘i a’zolarini:

• rentgen tekshiruviga
• ultratovush tekshiruviga tayyorlashda qo‘llanadi.

• preparat tarkibiy qismlariga yuqori sezuvchanlik
• o‘tkir pankreatit
• surunkali pankreatit zo‘raygan davr
• 6 yoshgacha bo‘lgan bolalar

Preparat tarkibida laktoza monogidrat mavjud. Shu sababli quyidagi holatlarda tavsiya etilmaydi:

• galaktozani o‘zlashtira olmaslik
• laktaza yetishmovchiligi
• glyukoza-galaktoza malabsorbsiya sindromi

Ehtiyotkorlik bilan qo‘llash

Mukovistsidoz bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.

Doza iste’mol qilinayotgan ovqat miqdori va tarkibiga mos bo‘lishi kerak.

Yuqori dozalarda qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki ichak torayishlari (fibroz kolonopatiya) rivojlanish xavfi ortishi mumkin.

To‘g‘ri tanlangan doza belgilari:

• tana vazni oshishi
• najas me’yorlashishi (sutkada 3 martadan kam)
• najas konsistensiyasi yaxshilanishi
• qorin dam bo‘lishi kamayishi

1 tabletka tarkibida:
Faol modda:
• pankreatin – 100 mg
Yadro yordamchi moddalari:
• kartoshka kraxmali – 31 mg
• jelatin – 8,14 mg
• kalsiy stearati – 3,12 mg
• laktoza monogidrat (sut qandi) – yadro massasi 312 mg gacha
Qobiq yordamchi moddalari:
• metakril kislotasi va etilakrilat sopolimeri [1:1] – 13,76 mg
• talk – 4,349 mg
• polisorbat (tvin-80) – 2,75 mg
• povidon – 1,31 mg
• titan dioksidi – 0,81 mg
• azorubin bo‘yoqchisi (E122) – 0,021 mg 
Eslatma: pankreatin miqdori proteaza faolligi 250 birlik/g bo‘lgan substansiya uchun ko‘rsatilgan. Faollik yuqoriroq bo‘lsa, pankreatin miqdori kamaytiriladi va laktoza miqdori oshiriladi.

Preparat oshqozon osti bezining tashqi sekretor yetishmovchiligini qoplaydi va quyidagi ta’sirlarga ega:

• proteolitik
• amilolitik
• lipolitik

Tarkibidagi fermentlar:

• lipaza
• amilaza
• tripsin
• ximotripsin

oqsillarni aminokislotalargacha, yog‘larni glitserin va yog‘ kislotalarigacha, kraxmalni dekstrin va monosaxaridlargacha parchalanishiga yordam beradi.

Preparat me’da-ichak yo‘llari faoliyatini yaxshilaydi va ovqat hazm qilish jarayonini me’yorlashtiradi.

Tripsin oshqozon osti bezining rag‘batlangan sekretsiyasini kamaytiradi va og‘riqni kamaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi.

Pankreatik fermentlar dori shaklidan ingichka ichakning ishqoriy muhitida ajralib chiqadi, chunki ular me’da shirasi ta’siridan qobiq bilan himoyalangan.

Fermentlarning eng yuqori faolligi preparat ichga qabul qilingandan so‘ng 30–40 daqiqada kuzatiladi.

Fermentlarning asosiy qismi autoliz va proteoliz natijasida faolsizlanadi.

Ovqat hazm qiluvchi fermentlarning oz qismi ichak orqali chiqariladi.

Ferment vositasi. Uglevodlar, yog'lar va oqsillarning hazm bo'lishini osonlashtiradigan, bu ularning ingichka ichakda to'liq so'rilishiga yordam beradigan pankreatik fermentlar - amilaza, lipaza va proteazalarni saqlaydi. Oshqozon osti bezi kasalliklarida uning tashqi sekretor funktsiyasi yetishmovchiligini qoplaydi va ovqat hazm qilish jarayonini yaxshilashga yordam beradi.

Quyidagi nojo‘ya ta’sirlar kuzatilishi mumkin:

Allergik reaksiyalar

• teri toshmasi
• qichishish
• boshqa allergik reaksiyalar

Kam hollarda

• diareya
• qabziyat
• me’da sohasida noqulaylik
• ko‘ngil aynishi

Ushbu belgilar pankreatin ta’siri bilan bevosita bog‘liqligi to‘liq aniqlanmagan, chunki ular oshqozon osti bezining tashqi sekretor yetishmovchiligi simptomlari ham bo‘lishi mumkin.

Yuqori dozalarda uzoq muddat qo‘llanganda

• giperurikozuriya
• giperurikemiya

Mukovistsidozli bemorlarda

Tavsiya etilgan dozadan oshirilganda ileotsekal sohada va ko‘tariluvchi chambar ichakda torayishlar (fibroz kolonopatiya) rivojlanishi mumkin.

Bolalarda yuqori dozada qo‘llanganda

• perianal sohada ta’sirlanish
• og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati ta’sirlanishi mumkin.

Homiladorlik davrida pankreatinning xavfsizligi yetarlicha o‘rganilmagan.

Faqat ona uchun kutilayotgan foyda homila uchun mumkin bo‘lgan xavfdan ustun bo‘lsa qo‘llanadi.

Emizish davrida qo‘llash mumkin.

Belgilari:

• giperurikozuriya
• giperurikemiya
• bolalarda qabziyat

Davolash:

• preparatni bekor qilish
• simptomatik davolash

Pushti yoki to‘q pushti rangli, ikki tomoni qavariq, qobiq bilan qoplangan tabletkalar.
Ko‘ndalang kesimida ikki qatlam ko‘rinadi:
• tashqi qatlam – pushti yoki to‘q pushti
• ichki qatlam – oqdan sarg‘ish yoki jigarrang tusgacha, och jigarrangdan to‘q jigarranggacha mayda qo‘shimchalar bo‘lishi mumkin.
O‘ziga xos hid bo‘lishiga ruxsat etiladi. 

Preparat dozalari ovqat tarkibi va iste’mol qilinayotgan yog‘ miqdoriga mos ravishda tanlanishi kerak.

Uzoq muddat qo‘llanganda temir preparatlarini bir vaqtda buyurish tavsiya etiladi.

Transport vositalarini boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri

Preparat transport vositalarini boshqarish, mexanizmlar bilan ishlash hamda diqqatni jamlash va tezkor psixomotor reaksiyalarni talab qiluvchi faoliyatga salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi.

Pankreatin qo‘llanganda:

• temirning so‘rilishi kamayishi mumkin
• foliy kislotasining so‘rilishi kamayishi mumkin

Quyidagilar bilan birga qo‘llanganda samaradorligi pasayishi mumkin:

• kalsiy karbonat saqlovchi antatsidlar
• magniy gidroksid saqlovchi antatsidlar

25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.

Bolalar ololmaydigan joyda saqlansin.

Yaroqlilik muddati: 2 yil.

Yaroqlilik muddati tugagandan keyin qo‘llanilmasin.

Ichga qabul qilinadi.

Preparat:

• ovqat vaqtida yoki ovqatdan keyin
• chaynamasdan
• ishqoriy bo‘lmagan suyuqlik bilan ichiladi

Masalan:

• suv
• meva sharbatlari

Doza ovqat hazm bo‘lishi buzilish darajasiga qarab individual belgilanadi.

Kattalar uchun:

odatda 2–4 tabletka, kuniga 3–6 marta.

Maksimal sutkalik doza — 16 tabletka.

6 yoshdan katta bolalarda:

faqat shifokor tavsiyasiga ko‘ra qo‘llanadi.

Odatda:

1 tabletka kuniga 3 marta.

Davolash davomiyligi:

• bir necha kun (parhez xatosida)
• bir necha oy
• zarur bo‘lsa bir necha yilgacha