Kreon

Preparatning savdo nomi: Kreon® 10000; Kreon® 25000
Ta’sir etuvchi modda (XPN): pankreatin
Dori shakli: ichakda eruvchan granulali kapsulalar.
Farmakoterapevtik guruhi: hazm qilishni yaxshilovchi preparatlar, shu jumladan fermentlar. Poliferment preparatlar.
ATX kodi: A09AA02.
Chiqarilish shakli: Yuqori zichlikdagi polietilen flakonda 50 kapsuladan.
1 flakon tibbiyotda qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma bilan birga karton qutiga joylanadi.
Dorixonalardan berilish tartibi: retseptsiz.

Bolalar va kattalarda oshqozon osti bezining ekzokrin funksiyasi yetishmovchiligini davolash uchun, jumladan quyidagi holatlar bilan bog‘liq bo‘lganda:

• mukovistsidoz;
• surunkali pankreatit;
• pankreatektomiya;
• gastrektomiya;
• oshqozon osti bezi saratoni;
• oshqozon to‘liq yoki qisman rezektsiyasidan keyingi holat (masalan, Billrot II bo‘yicha gastroenterostomiya);
• pankreatik yoki umumiy o‘t yo‘lining obstruksiyasi (masalan, o‘sma sababli);
• Shvaxman-Diamond sindromi;
• o‘tkir pankreatit kuchayishidan keyin bemor enteral oziqlantirishga o‘tkazilgandan keyingi holat.

Kreon 10000 uchun qo‘shimcha: me’da-ichak yo‘llari funksiyasi normal bo‘lgan bemorlarda ovqatlanishdagi xatoliklarda (yog‘li ovqat iste’moli, ortiqcha ovqatlanish, tartibsiz ovqatlanish va h.k.) ovqat hazmini yaxshilash uchun.

• ta’sir etuvchi modda yoki preparatning boshqa har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik.

Faol modda:

Kreon 10000: 1 kapsula tarkibida ichakda eruvchan granulalar (Kreon Minimicrospheres®) ko‘rinishida 150 mg pankreatin bo‘lib, ferment faolligi bo‘yicha lipaza 10000 birlik EF, amilaza 8000 birlik EF va proteaza 600 birlik EF ga mos keladi.

Kreon 25000: 1 kapsula tarkibida ichakda eruvchan granulalar (Kreon Minimicrospheres®) ko‘rinishida 300 mg pankreatin bo‘lib, ferment faolligi bo‘yicha lipaza 25000 birlik EF, amilaza 18000 birlik EF va proteaza 1000 birlik EF ga mos keladi.

Yordamchi moddalar:
granulalar uchun — makrogol 4000;
granula qobig‘i — gipromelloza ftalat, setil spirti, trietilsitrat, dimetikon 1000;
kapsula qobig‘i — jelatin, temir oksidi (E172), titan dioksidi (E171), natriy laurilsulfat.

Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda fermentlarning o‘zgarmagan holda so‘rilish belgilari aniqlanmagan, shu sababli klassik farmakokinetik tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Oshqozon osti bezi fermentlari qo‘shimchalari o‘z ta’sirini ko‘rsatishi uchun so‘rilishni talab qilmaydi. Aksincha, ularning to‘liq terapevtik ta’siri me’da-ichak yo‘llari bo‘shlig‘ida namoyon bo‘ladi.

Bundan tashqari, ular oqsil bo‘lgani sababli me’da-ichak yo‘llaridan o‘tishda proteolitik hazm bo‘lishga uchraydi, so‘ng peptidlar va aminokislotalar ko‘rinishida so‘riladi.

Doklinik tadqiqotlar ma’lumotlari o‘tkir, subxronik yoki surunkali toksiklikni ko‘rsatmagan. Genotoksiklik, kanserogenlik yoki reproduktiv funksiyaga toksik ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan.

Kreon tarkibida cho‘chqa kelib chiqishli pankreatin (cho‘chqa oshqozon osti bezi to‘qimasidan olingan) mavjud bo‘lib, u kislotali muhitga chidamli ichakda eruvchan qobiq bilan qoplangan Kreon Minimicrospheres® shaklida jelatin kapsulalarga joylashtirilgan.

Kapsulalar oshqozonda tez eriydi va ko‘plab Kreon Minimicrospheres® ni chiqaradi. Bu multidоz tamoyili asosida sodir bo‘lib, oshqozon tarkibi bilan yaxshi aralashishni, oshqozondan uning tarkibi bilan birga o‘tishini va keyinchalik ichak tarkibida fermentlarning yaxshi taqsimlanishini ta’minlaydi.

Kreon Minimicrospheres® ingichka ichakka tushgach, qobiq tez parchalanadi (pH > 5,5 bo‘lganda) va lipolitik, amilolitik hamda proteolitik faollikka ega fermentlar ajralib chiqadi. Bu yog‘lar, uglevodlar va oqsillarning parchalanishini ta’minlaydi.

Shundan so‘ng pankreatik hazm mahsulotlari darhol yoki ichak fermentlari yordamidagi keyingi gidrolizdan so‘ng so‘riladi.

Klinik samaradorligi

Oshqozon osti bezining ekzokrin yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda Kreon preparatining samaradorligi bo‘yicha jami 30 ta tadqiqot o‘tkazilgan. Ularning 10 tasi platsebo nazoratli bo‘lgan yoki boshlang‘ich ko‘rsatkichlar bilan taqqoslangan. Ushbu tadqiqotlarda mukovistsidoz, surunkali pankreatit yoki operatsiyadan keyingi holatlari bo‘lgan bemorlar qatnashgan.

Barcha randomizatsiyalangan platsebo nazoratli tadqiqotlarda asosiy maqsad Kreon preparatining samaradorlik bo‘yicha platsebodan ustunligini isbotlash bo‘lgan. Bunda asosiy ko‘rsatkich yog‘larning so‘rilish koeffitsienti (YSK) hisoblangan.

Yog‘larning so‘rilish koeffitsienti oziq-ovqat bilan qabul qilingan yog‘lar va najas bilan chiqarilgan yog‘larni hisobga olgan holda organizmda so‘rilgan yog‘ foizini aks ettiradi.

Platsebo nazoratli tadqiqotlarda oshqozon osti bezining tashqi sekretsiya yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda o‘rtacha YSK (%) Kreon bilan davolashda 83,0 %, platsebo qo‘llanganda esa 62,6 % bo‘lgan.

Barcha tadqiqotlarda, dizaynidan qat’i nazar, davolash oxirida YSK o‘rtacha qiymati platsebo nazoratli tadqiqotlardagi ko‘rsatkichlarga yaqin bo‘lgan.

Barcha tadqiqotlarda kasallik sababidan qat’i nazar quyidagi simptomlar ham kamaygan:

• najas chiqarish tez-tezligi;
• najas konsistensiyasi buzilishi;
• meteorizm.

Bolalar

Mukovistsidoz bilan kasallangan 288 nafar yangi tug‘ilgan chaqaloqlardan o‘smirlargacha bo‘lgan bemorlarda Kreon preparatining samaradorligi tasdiqlangan. Barcha tadqiqotlarda bolalarda davolash oxirida YSK ko‘rsatkichi yoshidan qat’i nazar 80 % dan yuqori bo‘lgan.

Klinik tadqiqotlarda 1000 dan ortiq bemor Kreon preparatini qabul qilgan.

Eng ko‘p qayd etilgan nojo‘ya reaksiyalar me’da-ichak yo‘llari tomonidan bo‘lib, asosan yengil yoki o‘rtacha darajada namoyon bo‘lgan.

Klinik tadqiqotlar davomida quyidagi nojo‘ya reaksiyalar kuzatilgan:

Me’da-ichak yo‘llari tomonidan:
• juda tez-tez — qorin og‘rig‘i;
• tez-tez — ko‘ngil aynishi, qusish, qabziyat, qorin dam bo‘lishi, diareya;
• chastotasi noma’lum — yonbosh ichak, ko‘richak va yo‘g‘on ichak strikturalari (fibrozlovchi kolonopatiya).

Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan:
• tez-tez emas — toshma;
• chastotasi noma’lum — qichishish, eshakemi.

Immun tizimi tomonidan:
• chastotasi noma’lum — yuqori sezuvchanlik (anafilaktik reaksiyalar).

Me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar asosan asosiy kasallik bilan bog‘liq bo‘lgan. Qorin og‘rig‘i va diareya kabi reaksiyalar tezligi platsebo bilan solishtirganda pastroq yoki o‘xshash bo‘lgan.

Yonbosh ichak, ko‘richak va yo‘g‘on ichak strikturalari (fibrozlovchi kolonopatiya) pankreatinning yuqori dozalarini qabul qilgan mukovistsidozli bemorlarda kuzatilgan.

Asosan teri tomonidan kuzatilgan allergik reaksiyalar ro‘yxatdan keyingi qo‘llash davrida aniqlangan. Bunday xabarlar ixtiyoriy ravishda va noaniq sonli aholiden kelib tushgani sababli ularning aniq chastotasini baholash imkonsiz.

Bolalar

Bolalarda maxsus nojo‘ya reaksiyalar aniqlanmagan. Mukovistsidozli bolalarda nojo‘ya reaksiyalar chastotasi, turi va og‘irligi kattalardagiga o‘xshash bo‘lgan.

Preparat bolalarda qo‘llanishi mumkin.

Oshqozon osti bezi fermentlarining homiladorlik kechishiga ta’siri bo‘yicha klinik tadqiqotlar ma’lumotlari mavjud emas, shu sababli preparat homilador ayollarga ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak.

Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar cho‘chqa kelib chiqishli oshqozon osti bezi fermentlarining so‘rilish belgilari yo‘qligini ko‘rsatgan. Shunday qilib, homila rivojlanishi va reproduktiv funksiyaga toksik ta’sir kutilmaydi.

Hayvonlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar emizikli ayolda oshqozon osti bezi fermentlarining tizimli ta’siri yo‘qligini ko‘rsatgan, shu sababli emizilayotgan bolaga salbiy ta’sir kutilmaydi.

Shu sababli emizish davrida oshqozon osti bezi fermentlarini qabul qilish mumkin.

Zarurat bo‘lsa, homilador yoki emizikli ayollar Kreon® preparatini oziqlanish holatini yetarli darajada ta’minlaydigan dozalarda qabul qilishi mumkin.

Pankreatin saqlovchi boshqa preparatlarning nihoyatda yuqori dozalarini qabul qilish vaqtida giperurikemiya va giperurikozuriya kuzatilgan.

Kreon® 10000 kapsulalari — 2 o‘lchamli qattiq jelatin kapsulalar, jigarrang xira qopqoq va rangsiz shaffof asosga ega, ichiga jigarrang ichakda eruvchan granulalar (Kreon Minimicrospheres®) solingan.

Kreon® 25000 kapsulalari — 0 o‘lchamli qattiq jelatin kapsulalar, to‘q sariq xira qopqoq va rangsiz shaffof asosga ega, ichiga jigarrang ichakda eruvchan granulalar (Kreon Minimicrospheres®) solingan.

Pankreatinning yuqori dozalarini qabul qilgan mukovistsidozli bemorlarda ileotsekal bo‘lim va yo‘g‘on ichak torayishlari (fibrozlovchi kolonopatiya) kuzatilgan.

Ogohlantiruvchi chora sifatida, agar noodatiy qorin simptomlari paydo bo‘lsa yoki asosiy kasallik simptomlari o‘zgarsa, ayniqsa bemor kuniga 10000 birlik lipaza/kg dan ortiq qabul qilayotgan bo‘lsa, yo‘g‘on ichak zararlanishini istisno qilish tavsiya etiladi.

Transport vositalari va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri

Preparatning transport vositalarini yoki boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri yo‘q yoki juda ahamiyatsiz darajada.

Hozirgi vaqtda Kreon preparatining boshqa dori vositalari bilan klinik ahamiyatli o‘zaro ta’siri haqida xabarlar mavjud emas.

25°C dan yuqori bo‘lmagan haroratda saqlansin.
Bolalar ololmaydigan joyda saqlansin.

Yaroqlilik muddati: 2 yil.
Flakon birinchi marta ochilgandan keyin yaroqlilik muddati — 6 oy.
Yaroqlilik muddati o‘tgach preparat qo‘llanilmasin.

Preparat dozasi kasallik og‘irligi va ovqat tarkibiga qarab individual tanlanadi. Yetarli individual doza tanlash uchun preparatning ikki xil chiqarilish shakli mavjud — Kreon 10000 va 25000.

Preparatni ovqat vaqtida yoki ovqatdan darhol keyin qabul qilish tavsiya etiladi.

Kapsulalarni butun holda, sindirmasdan va chaynamasdan, yetarli miqdordagi suyuqlik bilan yutish kerak yoki yengil tamaddi bilan qabul qilish mumkin.

Agar kapsulani butun yutish imkoni bo‘lmasa (bolalar va keksalar), uni ochib, Kreon Minimicrospheres® ni chaynash talab qilinmaydigan va nordon ta’mli (pH < 5,5) yumshoq ovqatga qo‘shish yoki shunday nordon suyuqlik bilan qabul qilish mumkin. Masalan, Kreon Minimicrospheres® ni olma pyuresi, yogurt yoki meva sharbati (olma, apelsin yoki ananas) ga qo‘shish mumkin. Bunday aralashma darhol qabul qilinishi kerak, saqlash mumkin emas.

Kreon Minimicrospheres® ni maydalash yoki chaynash, shuningdek ularni pH 5,5 dan yuqori bo‘lgan ovqat yoki suyuqlik bilan aralashtirish ularning himoya qiluvchi ichakda eruvchan qobig‘ini buzishi mumkin. Bu fermentlarning og‘iz bo‘shlig‘ida erta ajralishiga, samaradorlik pasayishiga va shilliq qavat tirnashiga olib kelishi mumkin.

Og‘iz bo‘shlig‘ida Kreon Minimicrospheres® qolib ketmaganiga ishonch hosil qilish kerak.

Kreon 10000 va  25000 bilan davolanish vaqtida, ayniqsa suyuqlik yo‘qotilishi kuchaygan davrda yetarli miqdorda suyuqlik ichish juda muhim. Suyuqlik yetishmasligi qabziyatga olib kelishi mumkin.

Mukovistsidozda kattalar va bolalar uchun dozalash

Mukovistsidoz bo‘yicha kelishuv konferensiyasi tavsiyalari, AQSH Mukovistsidoz Assotsiatsiyasi “holat-nazorat” tadqiqotlari va Buyuk Britaniyadagi “holat-nazorat” tadqiqotlariga asoslanib, oshqozon osti bezi fermentlari bilan o‘rinbosar terapiya uchun quyidagi umumiy tavsiyalar beriladi:

• 4 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun boshlang‘ich doza har bir ovqatlanishda tana vaznining har kilogrammiga 1000 birlik lipaza;
• 4 yoshdan katta bolalar uchun har bir ovqatlanishda tana vaznining har kilogrammiga 500 birlik lipaza;
• doza kasallik og‘irligi, steatoreyani nazorat qilish va oziqlanish holatini saqlashga qarab individual tanlanadi;
• ko‘pchilik bemorlarda saqlovchi doza sutkasiga 10000 birlik lipaza/kg dan yoki iste’mol qilingan har bir gramm yog‘ uchun 4000 birlik lipazadan oshmasligi kerak.

Oshqozon osti bezining boshqa ekzokrin yetishmovchiligida dozalash

Doza hazm buzilish darajasi va ovqatdagi yog‘ miqdoriga qarab individual tanlanadi.

Asosiy ovqatlanish vaqtida doza 25000 dan 80000 birlik lipazagacha bo‘lishi mumkin, yengil tamaddi vaqtida esa individual dozaning yarmi qabul qilinadi.

Gastrostoma zondi orqali yuborish

Kreon 10000 va 25000 tibbiy ko‘rsatmalar bo‘lsa gastrostoma zondi orqali yuborilishi mumkin. Granulalar diametri 0,7–1,6 mm ni tashkil etadi. Tanlangan shprits va zond mosligini sinchiklab tekshirish zarur.

Kreon 10000, 25000 ni 16 Fr va undan katta gastrostoma orqali yuborish mumkin.

Umumiy tavsiya: granulalarning butunligini saqlash va yopishib qolishining oldini olish uchun Kreon Minimicrospheres® ni oz miqdordagi quyuq nordon suyuqlik yoki bolalar ovqati (masalan olma pyuresi, meva sharbati, oddiy sirop, yog‘li yogurt; pH < 4,5) bilan aralashtirish kerak. Gastrostoma yuborishdan oldin va keyin suv bilan chayiladi.

•   Quyuq pyure konsistensiyasidagi nordon aralashmani toza idishga soling. Har bir kapsula uchun 15 ml ishlatiladi.

•   Kapsulani oching va ichidagini idishga qo‘shing. Ehtiyotkor aralashtiring.

•   Imkon bo‘lsa, zondni 20–30 ml suv bilan chaying.

•   Aralashmani enteral shpritsga tortib oling.

•   Zond orqali sekin yuboring.

•   Keyin yana 20–30 ml suv bilan chaying.

Agar past profilli gastrostoma ≤ Fr 12 bo‘lsa yoki zond tiqilib qolsa, buzilmagan Kreon Minimicrospheres® ni 20 ml 8,4 % natriy bikarbonat eritmasi bilan aralashtirib, 30 daqiqa qoldirish mumkin. So‘ng eritma sekin yuboriladi va zond oldin-ketin suv bilan chayiladi.

Har 10000 birlik lipaza uchun taxminan 800 mg natriy bikarbonat ishlatiladi. Bu miqdor 10 ml 8,4 % eritmada mavjud.

Kreon 10000 uchun qo‘shimcha

Ovqat hazm qilish tizimi normal bo‘lgan bemorlarda ovqatlanish xatolarida (ortiqcha ovqatlanish, yog‘li ovqat va h.k.) hazmni yaxshilash uchun doza tana vazni va ovqatdagi yog‘ miqdoriga qarab belgilanadi hamda bir qabul uchun 10000 dan 20000 birlik lipazagacha bo‘lishi mumkin.