Қуйидаги муайян касалликлар бўлган пациентларга буюрилганида эҳтиёткорлик талаб қилинади:
- асептик менингит юқори хавфи туфайли тизимли қизил тери, шунингдек бириктирувчи тўқималарнинг аралаш касалликлари (“Ножўя таъсирлари” бўлимига қаранг);
- меъда-ичак йўллари бузилишлари ва ичакларнинг сурункали яллиғланиш касалликлари, чунки ушбу ҳолатлар (ярали колит, Крон касаллиги) зўрайиши мумкин (“Ножўя таъсирлари” бўлимига қаранг);
- анамнезда гипертония ва/ёки юрак етишмовчилиги бўлган пациентлар даволанишни бошлашдан олдин эҳтиёткорликка риоя қилишлари керак. Шишишлар, гипертония ва/ёки юрак етишмовчилиги пайдо бўлиш хавфи мавжуд, чунки буйраклар функциялари ёмонлашиши ва/ёки суюқлик ушланиб қолиши пайдо бўлиши мумкин (“Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг);
- буйрак етишмовчилиги хавфи мавжуд, чунки буйраклар функциялари ёмонлашиши мумкин (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” ва “Ножўя таъсирлари” бўлимларига қаранг);
- жигар функциялари бузилишида ҳам эҳтиёткорликка риоя қилиш керак (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” ва “Ножўя таъсирлари” бўлимларига қаранг).
Симптомларни назорат қилиш учун энг қисқа давр ичида энг самарали кичик дозадан фойдаланилган ҳолда нохуш таъсирларни минималлаштириш мумкин (қуйида “меъда-ичак йўллари ва юрак-қон томир тизими хавфларига” қаранг).
Кекса ёшдаги одамлар нохуш реакцияларнинг жиддий оқибатлари, айниқса, ўлим билан якунланиши мумкин бўлган меъда-ичак йўлларидан қон кетиш ва перфорация юқори хавфига мойил бўладилар.
Бронхиал астма ёки аллергик касаллиги бўлган пациентларда ёки ушбу касалликлар уларнинг анамнезида бўлган ҳолатларда бронхоспазм қўзғатилиши мумкин.
Бир неча НЯҚП, шу жумладан циклооксигеназа-2 специфик ингибиторлари бир вақтда қўлланилишидан сақланиш керак (“Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг).
Юрак-қон томир ва цереброваскуляр тизимга таъсири
Клиник тадқиқотлар шундан далолат берадики, ибупрофеннинг айниқса юқори дозаларда (кунига 2400 мг) қўлланилиши артериал тромботик ҳолатлар (масалан, миокард инфаркти ёки инсульт) ривожланиш хавфи бироз ошиши билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Умуман, эпидемиологик тадқиқотлар ибупрофеннинг паст дозада (кунига ≤1200 мг) қўлланилиши артериал тромботик асоратлар ривожланиш хавфи ошиши билан боғлиқлигини тасдиқламайди.
Назорат қилинмайдиган гипертензия, турғун юрак етишмовчилиги (NYHA II-III даражали), ташхисланган юрак ишемик касаллиги, периферик артериялар касалликлари ва/ёки цереброваскуляр касалликлар бўлган пациентлар барча ҳолатлар пухта кўриб чиқилгандан кейингина ибупрофен билан даволанишлари ва ибупрофеннинг юқори дозалари (кунига 2400 мг) қўлланилишидан сақланишлари керак.
Шунингдек, юрак-қон томир касалликлари хавф омиллари бўлган пациентларни (масалан, гипертензия, гиперлипидемия, қандли диабет бўлган пациентлар, чекувчи пациентларни) узоқ вақт даволашни бошлашдан олдин, айниқса, агар ибупрофеннинг юқори дозалари (кунига 2400 мг) талаб қилинса, барча муолажаларни пухта ўйлаб кўриш керак.
Препарат циклооксигеназа/простагландин синтезини сусайтириши, аёлларда овуляцияга таъсир этган ҳолда фертиллик бузилишини қўзғатиши мумкинлигининг айрим далил-исботлари мавжуд. Даволаш тўхтатилганда ушбу ҳолат қайтарилувчан ҳисобланади.
Меъда-ичак йўлларидан қон кетиш, ўлим билан якунланиши мумкин бўлган яра ёки перфорация пайдо бўлиши даволаш давомида ҳар қандай вақтда барча НЯҚП қабул қилинганида анамнезда меъда-ичак йўллари жиддий касалликлари (шу жумладан, ярали колит, Крон касаллиги) мавжуд бўлган ёки мавжуд бўлмаган ҳолда огоҳлантирувчи симптомларсиз ёки симптомлар билан кузатилган.
Меъда-ичак йўлларидан қон кетиш, яра ёки перфорация пайдо бўлиш хавфи ярали касалликни бошдан кечирган пациентлар учун НЯҚП дозалари оширилганида, айниқса, қон кетиш ёки перфорация шаклидаги асоратларда (“Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар” бўлимига қаранг) ва кекса ёшда кучаяди. Бундай пациентлар даволанишни энг кичик дозадан бошлашлари керак. Анамнезда меъда-ичак йўллари токсиклигига эга пациентлар, айниқса кекса ёшдаги пациентлар, айниқса, даволашнинг дастлабки босқичларида қорин бўшлиғи томонидан (биринчи навбатда, меъда-ичак йўлларидан қон кетишда) барча ғайриоддий симптомлар тўғрисида маълум қилишлари керак.
Ошқозон токсиклиги ёки қон кетишлар ривожланиш хавфини ошириши мумкин бўлган бирга қўлланиладиган кортикостероидлар ёки антикоагулянтлар, масалан варфарин, серотонинни қайта қамраб олувчи селектив ингибиторлар ёки аспирин каби антиагрегант препаратлар қабул қилаётган пациентларга нисбатан эҳтиёткорлик намойиш қилиниши керак (“Дориларнинг ўзаро таъсири” бўлимига қаранг).
Ибупрофенни қабул қилиш вақтида пациентларда меъда-ичак йўлларидан қон кетиш ёки ярали касалликлар ривожланганида даволаш дарҳол бекор қилиниши керак.
Дерматологик реакциялар
Жуда кам ҳолларда учрайдиган жиддий тери реакциялари (улардан айримлари – ўлим билан якунланган), шу жумладан эксфолиатив дерматит, Стивенс-Джонсон синдроми ва НЯҚП қўлланилиши билан боғлиқ токсикли эпидермал некролиз тўғрисидаги маълум қилинган (“Ножўя таъсирлари”бўлимга қаранг). Эҳтимол, пациентлар кўп жиҳатдан бундай реакциялар хавфига даволашнинг эрта босқичларида мойил бўладилар; аксарият ҳолатларда бундай реакциялар даволашнинг биринчи ойи давомида пайдо бўлган. Тери тошмалари, шиллиқ қават шикастланиши ёки ўта юқори сезувчанликнинг ҳар қандай бошқа аломатлари биринчи пайдо бўлган ҳолатнинг ўзида ибупрофен қабул қилишни тўхтатиш керак.
Фруктозага чидамсизлик каби кам учрайдиган ирсий касалликлари бўлган пациентлар ушбу препаратни қабул қилмасликлари керак, чунки ушбу препаратда сахароза сақланади.
12 ёшдан 18 ёшгача бўлган болалар ва ўсмирларда сувсизланиш ҳолатларида буйраклар функциялари бузилиш хавфи мавжуд бўлади.
Симптомлар пайдо бўлган ҳолатдаги кўрсатмалар
12-18 ёш болалар учун: агар симптомлар ёмонлашса, 3 кундан кўпроқ вақт давомида сақланиб қолса ёки янги симптомлар пайдо бўлса шифокорга мурожаат қилинг.
Катта ёшдаги пациентлар учун: агар симптомлар ёмонлашса, 10 кундан кўпроқ вақт давомида сақланиб қолса ёки янги симптомлар пайдо бўлса фармацевтга ёки шифокорга мурожаат қилинг.
Ушбу препаратни қабул қилишдан олдин илова қилинаётган варақни ўқиб чиқинг.
Препаратни қабул қилманг, агар:
• Сизда қачондир ошқозон яраси, перфорацияси ёки қон кетиш юз берган бўлса;
• Сизда ибупрофенга (ёки ушбу препаратнинг бошқа таркибий моддаларига), аспирин ёки шунга ўхшаш бошқа оғриқсизлантирувчи препаратларга аллергия бўлса;
• Сиз 75 мг дан юқори суткалик дозада бошқа оғриқсизлантирувчи НЯҚП ёки аспирин қабул қилаётган бўлсангиз;
• Сиз ҳомиладорликнинг учинчи уч ойлигида бўлсангиз.
Препаратни қабул қилишдан олдин фармацевт ёки шифокор билан маслаҳатлашинг, агар:
• Сизда астма, диабет, юқори даражали холестерин, юқори қон босими бўлса, инсультни бошдан кечирган бўлсангиз, юрак, жигар, буйраклар ёки ичаклар билан боғлиқ муаммолар бўлса;
• Сиз чексангиз;
• Сиз ҳомиладор бўлсангиз.
