Paratsetamol
Paratsetamol chiqarilish shakllari
Paratsetamol haqida qo'llanma
Qo‘llash ko‘rsatmalari
- Paratsetamol quyidagilar uchun qo'llaniladi: - o'rtacha yoki kuchsiz ifodalangan og'riq sindromini (bosh, tish, migren og'rig'i, tomoq og'rig'i, nevralgiya, mialgiya) bartaraf etish; - shamollash va boshqa infektsion-yallig'lanish kasalliklarida yuqori tana haroratini tushirish. Paratsetamol simptomatik terapiya, qo'llash vaqtidagi og'riq va yallig'lanishni kamaytirish uchun mo'ljallangan, kasallikning rivojlanishiga ta'sir qilmaydi. Qo'llash mumkin bo'lmagan holatlar - paratsetamolga yuqori sezuvchanlik; - jigar va buyrak funktsiyasining yaqqol buzilishlari; - glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza genetik yo'qligi; - qon kasalliklari; - homiladorlik va emizish davri; - 3 yoshgacha bo'lgan bolalar; - atsetilsalitsil kislotasi yoki b. NYaQP qabul qilish (sh.j. anamnezda) qo'zg'atgan bronxoobstruksiya, rinit, eshakemi; - aorta-koronar shuntlash o'tkazilgandan keyingi holat; - tasdiqlangan giperkaliemiya; - oshqozon va 12-barmoqli ichak shilliq qavatining eroziv-yarali o'zgarishlari;
Qo'llanilishi mumkin bo'lmagan holatlar
- surunkali alkogolizm, paratsetamolga yuqori sezuvchanlik. Homiladorlik va emizish davrida qo‘llanilishi: Paratsetamol yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tadi. Hozirgi vaqtgacha odamda paratsetamolning homilaga salbiy ta’siri qayd etilmagan. Paratsetamol ko‘krak suti bilan ajralib chiqadi: sutdagi miqdori ona qabul qilgan dozaning 0.04-0.23% ni tashkil qiladi. Homiladorlikda va laktatsiya (ko‘krak suti bilan boqish) davrida paratsetamolni qo‘llash zarurati tug‘ilganda ona uchun kutilayotgan terapiya foydasini va homila yoki bola uchun potentsial xavfni sinchkovlik bilan o‘lchash kerak. Eksperimental tadqiqotlarda paratsetamolning embriotoksik, teratogen va mutagen ta’siri aniqlanmagan. Jigar funksiyasi buzilishlarida qo‘llanilishi: Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llaniladi. Buyrak funksiyasi buzilishlarida qo‘llanilishi: Buyrak funksiyasi buzilgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llaniladi. Bolalarda qo‘llanilishi: Dozalash rejimiga muvofiq qo‘llash mumkin. Keksa yoshdagi bemorlarda qo‘llanilishi
Tarkibi
- 1 pak. paratsetamol 120 mg askorbin kislotasi 10 mg Yordamchi moddalar: limon kislotasi, dekstrin, aromatizator, saxaroza, aspartam, bo‘yoqchi. 1 suppozitoriy saqlaydi: faol modda: paratsetamol - 500 mg yordamchi moddalar (asos): qattiq yog‘ (vitepsol W35)– 2,25 g massali suppozitoriy olinguncha 5 ml (1 choy qoshiq) paratsetamol 120 mg 1 sup. paratsetamol 50 mg 1 sup. paratsetamol 500 mg 1 suppozitoriy saqlaydi: faol modda: paratsetamol - 100 mg yordamchi moddalar (asos): qattiq yog‘ (vitepsol W35)– 1,25 g massali suppozitoriy olinguncha 1 tab. paratsetamol 200 mg 1 tab. paratsetamol 330 mg askorbin kislotasi 200 mg Yordamchi moddalar: natriy gidrokarbonat, natriy karbonat, limon kislotasi, laktoza monogidrati, dokuzat natriy, natriy saxarinat, natriy benzoat, povidon. 1 tab. paratsetamol 500 mg Yordamchi moddalar: suvsiz limon kislotasi, natriy sulfat, laktoza monogidrati, natriy gidrokarbonat, povidon K25, silikon emulsiyasi SE4 (simetikon 30%, metiltsellyuloza 2.5%, sorbin kislotasi 0.1%, tozalangan suv 67.4%), natriy saxarinat, limon aromatizatori, makrogol 6000. 5 ml (1 choy qoshiq) paratsetamol 120 mg paratsetamol – 0,5 g; askorbin kislotasi – 0,15 yordamchi moddalar: gidroksipropilmetiltsellyuloza (gipromelloza), polietilenglikol 6000 (makrogol 6000), makkajo‘xori kraxmali, stearin kislotasi paratsetamol - 2,4 g. Yordamchi moddalar: metilparagidroksibenzoat (nipagin yoki metilparaben), suyuq sorbitol, glitserol (distillangan glitserin), ksantan yelimi, bo‘yoqchi azorubin (kislotali qizil 2S), qulupnay aromatizatori ("Qulupnay" oziq-ovqat aromatizatori), saxaroza (shakar-rafinad), tozalangan suv - 100 ml gacha. paratsetamol 0,1g; Yordamchi moddalar: vitepsol H15 paratsetamol 0,2; Yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali, stearin kislotasi, quyi molekulyar polivinilpirrolidon paratsetamol 0,25g; Yordamchi moddalar: vitepsol H15 paratsetamol 0,5 g; yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali, povidon (quyi molekulyar polivinilpirrolidon), stearin kislotasi, talk. Paratsetamol 0,5; Yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali, stearin kislotasi, jelatin paratsetamol 500 mg Paratsetamol – 0,5 g; Askorbin kislotasi – 0,15 g yordamchi moddalar: limon kislotasi, dekstrin, aromatizator (apelsin yoki olcha, yoki karamel), saxaroza (qand), aspartam, bo‘yoqchi («quyosh botishi sariq» yoki «azorubin», yoki «xinolin sariq») Paratsetamol – 0,5 g; Askorbin kislotasi – 0,15 g yordamchi moddalar: limon kislotasi, dekstrin, aromatizator (apelsin yoki olcha, yoki karamel), saxaroza (qand), aspartam, bo‘yoqchi («quyosh botishi sariq» yoki «azorubin», yoki «xinolin sariq») Paratsetamol - 120 mg; Askorbin kislotasi - 10 mg yordamchi moddalar: limon kislotasi, dekstrin, aromatizator (apelsin yoki olcha, yoki karamel), saxaroza (qand), aspartam, bo‘yoqchi («quyosh botishi» yoki «azorubin» («karmuazin»), yoki «xinolin sariq»). Paratsetamol - 120 mg; Askorbin kislotasi - 10 mg yordamchi moddalar: limon kislotasi, dekstrin, aromatizator (olcha), saxaroza (qand), aspartam, bo‘yoqchi («quyosh botishi» yoki «azorubin» («karmuazin»), yoki «xinolin sariq»). paratsetamol – 200 mg Yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali, stearin kislotasi, quyi molekulyar povidon, magniy stearati. paratsetamol – 500 mg Yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali, stearin kislotasi, quyi molekulyar povidon, magniy stearati.
Farmakokinetikasi
Farmakologik ta'siri
Nojo'ya ta'sirlar
- Allergik reaktsiyalar: teri toshmasi, qichishish, eshakemi, Kvinke shishi. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan: ko'ngil aynishi, epigastral og'riq. Qon yaratish tizimi tomonidan: anemiya, trombotsitopeniya, agranulotsitoz. Katta dozalarda uzoq muddat qo'llanilganda - gepatotoksik ta'sir, oshqozon-ichak trakti shilliq qavatining ta'sirlanishi, nefrotoksik ta'sir (buyrak sanchig'i, glyukozuriya, aseptik piuriya, interstitsial nefrit, papillyar nekroz), giperprotrombinemiya, gemolitik anemiya, aplastik anemiya, metgemoglobinemiya, pantsitopeniya. Juda kamdan-kam hollarda AB pasayishi, dispnoe paydo bo'ladi. C vitaminining katta dozalarini uzoq muddat qo'llash buyraklarda oksalat toshlari hosil bo'lishiga olib kelishi mumkin.
Dozirovkasi
- 0,5 g 100 mg 120 mg + 10 mg 120 mg/5 ml 200 mg 250 mg 50 mg 500 mg 500 mg + 150 mg 500mg
Dozani oshirib yuborilishi
Dori shaklining ta'rifi
- ichish uchun eritma tayyorlash uchun kukun (olchali,) ichish uchun eritma tayyorlash uchun kukun (apelsinli ichish uchun eritma tayyorlash uchun kukun (apelsinli) ichish uchun eritma tayyorlash uchun kukun (olcha) ichish uchun eritma tayyorlash uchun kukun /karamel Ichish uchun eritma tayyorlash uchun donador kukun oq yoki sarg'ish yoki krem tusli oq rangli, torpedasimon shaklli suppozitoriylar Rektal suppozitoriylar Rektal suppozitoriylar Bolalar uchun ichishga mo'ljallangan suspenziya 2.4% ichish uchun suspenziya. Tabletkalar Dumaloq, oqdan sarg'ish tusli oq ranggacha bo'lgan shinpillovchi tabletkalar. Oqdan sarg'ish tusli oq ranggacha bo'lgan, dumaloq, yassi-tsilindrik, har ikki tomonida faskasi bo'lgan shinpillovchi tabletkalar
Dori vositalarining o'zaro ta'siri
Umumiy ma'lumot
QO‘LLASH BO‘YICHA YO‘RIQNOMA
PARASETAMOL
PARACETAMOL
Preparatning savdo nomi: Parasetamol
Ta‘sir etuvchi modda (XPN): parasetamol
Dori shakli: tabletkalar
Tarkibi:
1 tabletka quyidagilarni saqlaydi:
faol modda: parasetamol – 200 mg yoki 500 mg;
yordamchi moddalar: kartoshka kraxmali – 9,2 mg yoki 23,0 mg, stearin kislotasi – 1,7 mg yoki 4,3 mg, saxaroza (qand) – 8,0 mg yoki 20,0 mg, jelatin – 1,1 mg yoki 2,7 mg.
Ta‘rifi: yassi silindrik shaklli, faskali va riskali, oqdan och-sariq tusli oq ranggacha bo‘lgan tabletkalar.
Farmakoterapevtik guruhi: analgezasiyalovchi nonarkotik vosita.
ATX kodi: N02BE01.
Farmakologik xususiyatlari
Parasetamol og‘riq qoldiruvchi va isitmani tushiruvchi ta‘sirlarga ega. Preparat og‘riq va termoregulyasiya markazlariga ta‘sir ko‘rsatib, asosan markaziy nerv tizimida siklooksigenaza I va II ni bloklaydi. Yallig‘langan to‘qimalarda xujayra peroksidazalari parasetamolning siklooksigenazaga ta‘sirini neytrallaydi, bu undan yallig‘lanishga qarshi samarasi deyarli butunlay yo‘qligini tushuntiradi. Preparat periferik to‘qimalarda prostaglandinlar sinteziga yo‘qligi tufayli, suv-tuz almashinuviga (natriy va suvni tutilishi) va me‘da-ichak yo‘llarining shilliq qavatiga salbiy ta‘sir ko‘rsatmaydi.
Metgemoglobin hosil bo‘lishi ehtimoli kam.
Qo‘llanilishi
O‘rtacha yoki kuchsiz yaqqollikdagi og‘riq sindromi (bosh, tish, migrenoz og‘riq, nevralgiya, mialgiya).
Shamollash va boshqa infeksion-yallig‘lanish kasalliklarida tana haroratini oshishida qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Ko‘p miqdordagi suyuqlik bilan 0,5 g–1 g dan sutkada 2-3 marta kamida 4 soatlik interval bilan ichga qabul qilinadi. Kattalar va 15 yoshdan oshgan bolalar uchun maksimal bir martalik dozasi 1 g, sutkalik dozasi – 4 g ni tashkil qiladi. Jigar yoki buyrak funksiyasini buzilishi, Jilber sindromi bo‘lgan pasientlarda va keksa bemorlarda preparatni qabul qilish orasidagi interval kamida 8 soatni tashkil qilishi va sutkalik doza kamaytirilishi kerak.
Bolalarga tana vazniga 10-15 mg/kg dan sutkada 3-4 marta (ko‘pi bilan 3 kun) buyuriladi.
Og‘riq qoldiruvchi vosita sifatida buyurilganda qabul qilish davomiyligi 5 kun va isitmani tushiruvchi vosita sifatida buyurilganda 3 kundan oshmasligi kerak.
Nojo‘ya ta‘sirlari
- Ko‘ngil aynishi, epigastral sohada og‘riq, allergik reaksiyalar (teri toshmasi, qichishish, eshakemi, Kvinke shishi).
- Kam hollarda – anemiya, leykopeniya, trombositopeniya, agranulositoz.
- Yuqori dozalarda uzoq vaqt qo‘llanilganda – gepatotoksik ta‘sir, gemolitik anemiya, aplastik anemiya, metgemoglobinemiya, pansitopeniya.
- Nefrotoksiklik (buyrak sanchig‘i, piuriya, interstisial nefrit, papillyar nekroz).
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Parasetamolga yuqori sezuvchanlik;
- 8 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Ehtiyotkorlik bilan – buyrak va jigar yetishmovchiligi, xavfsiz bilirubinemiyalar (shu jumladan Jilber sindromi, virusli gepatit, jigarni alkogolli shikastlanishlari), alkogolizm, homiladorlik, laktasiya davri, keksalar, glyukozo-6-fosfatdegidrogenaza tanqisligida ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Dorilarning o‘zaro ta‘siri
Jigar mikrosomal oksidlanish stimulyatorlari (fenitoin, etanol, barbituratlar, rifampisin, fenilbutazon, trisiklik antidepressantlar) gidroksilizasiyaga uchragan faol metabolitlarini hosil bo‘lishini oshiradi, bu dozani biroz oshirib yuborilganda og‘ir intoksikasiya rivojlanishiga olib keladi. Etanol o‘tkir pankreatit rivojlanishiga olib keladi. Mikrosomal oksidlanish ingibitorlari (shu jumladan simetidin) gepatotoksik ta‘sir xavfini kamaytiradi.
Urikozurik preparatlarning samaradorligini kamaytiradi.
Maxsus ko‘rsatmalar
Jigar va buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan bemorlarda, boshqa yallig‘lanishga qarshi va og‘riq qoldiruvchi vositalar, shuningdek antikoagulyantlar va markaziy nerv tizimiga ta‘sir ko‘rsatuvchi preparatlar bilan bir vaqtda ehtiyotkorlik bilan va shifokor nazorati ostida qo‘llanadi. Metoklpramid, domperidon yoki xolestiraminni qabul qilganda ham shifokor bilan maslahatlashish kerak.
Plazmada siydik kislotasini miqdoriy aniqlaganda laborator tekshiruv natijalarini o‘zgartiradi.
Jigarni toksik shikastlanishidan saqlanish uchun parasetamolni alkogolli ichimliklar bilan birga, shuningdek alkogolni surunkali iste‘mol qilishga moyilligi bo‘lgan shaxslar tomonidan qabul qilinmasligi kerak.
Alkogolli gepatozi bo‘lgan bemorlarda jigarni shikastlanishi xavfi oshadi.
Preparatni uzoq vaqt qo‘llaganda periferik qon manzarasi va jigarning funksional holatini nazorat qilish kerak.
Preparat bolalar ololmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tgach ishlatilmasin.
Dozani oshirib yuborilishi
Simptomlari: teri qoplamalarini oqarishi, anoreksiya, ko‘ngil aynishi, qusish: gepatonekroz (nekrozning yaqqolligi dozani oshirib yuborilishining darajasiga bevosita bog‘liq). Kattalarda preparatning toksik ta‘siri parasetamol 10-15 g dan ortiq qabul qilgandan keyin kuzatilishi mumkin: “jigar” transaminazalari faolligini oshishi, protrombin vaqtini uzayishi, jigar shikastlanishining yaqqol klinik manzarasi 1-6 kundan keyin namoyon bo‘ladi. Kam hollarda jigar funksiyasini buzilishi yashin tezligida rivojlanadi va buyrak yetishmovchiligi (tubulyar nekroz) bilan asoratlanishi mumkin.
Davolash: preparatni qabul qilishni to‘xtatish, me‘dani yuvish, faollashtirilgan ko‘mir qabul qilish. Keyingi davolash choralarini davolash muassasi sharoitida olib borish kerak: dozani oshirib yuborilgandan keyin 8-9 soat o‘tgach SH-guruhi donatorlari va glutation-metionin sintezi o‘tmishdoshlarini, 12 soat o‘tgach – N-asetilsisteinni yuborish. Qo‘shimcha davolash choralarini (metioninni keyingi yuborishlari, N-asetilsisteinni vena ichiga yuborish) zarurati qonda parasetamolning konsentrasiyasi, shuningdek uni qo‘llangandan keyin o‘tgan vaqtga bog‘liq.
Chiqarilish shakli
Tabletkalar 200 mg va 500 mg.
10 tabletkadan polivinilxlorid plyonkali va alyumin folgali kontur uyali o‘ramda.
10 tabletkadan qog‘oz asosidagi majmuaviy qadoqlovchi materialli kontur uyasiz o‘ramda.
1000 kontur uyali o‘ram yoki 600 kontur uyasiz o‘ram qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasi bilan karton qutida.
Saqlash sharoiti
Yorug‘likdan himoyalangan joyda, 25°S dan yuqori bo‘lmagan haroratda.
Yaroqlilik muddati
3 yil.
Dorixonalardan berish tartibi
Reseptsiz.
